Werkgroep vragen vak Goederenrecht B2, week 1, 2024
Onderwerpen:
Herhaling van de stof van Inleiding goederenrecht (Bachelor jaar 1)
CASUS 1
Jelle heeft een winkel in Amsterdam waarin hij nieuwe en tweede hands laptops in- en verkoopt.
Op 8 september 2021 verkoopt en levert Jelle aan Daniëlle een tweedehands laptop. Daniëlle hoeft
de laptop pas te betalen op 30 november 2021.
Jelle heeft te veel financiële risico’s genomen, en de sluiting vanwege de corona pandemie wordt
hem in 2021 alsnog fataal, en op 28 september 2021 wordt hij door de bevoegde rechtbank te
Amsterdam failliet verklaard. De (faillissements)curator komt er achter dat de aan Daniëlle verkochte
laptop in augustus 2021 door eigenaresse Peggy aan Jelle ter reparatie is aangeboden. De curator
stelt Peggy op de hoogte van het feit dat de laptop zich thans bij Daniëlle bevindt. Peggy wil de
laptop op 5 oktober 2021 bij Daniëlle revindiceren.
Vraag
Geef gemotiveerd aan wie (al dan niet na een beroep op een bepaling van derdenbescherming)
eigenaar is van de laptop (een roerende zaak, niet-registergoed).
Verkoper is beschikkingsonbevoegd, dus geen geldige titel tot stand gekomen.
Stappenplan derdenbescherming 3:86 BW
1. Is er sprake van beschikkingsonbevoegdheid? (3:84 BW)
2. Ga vereisten art. 3:86 lid 1 af:
- Vervreemder is beschikkingsonbevoegd
- Roerende zaak (niet-registergoed)
- Titel + levering in orde
- Anders dan om niet (geen schenking)
- Verkrijger te goeder trouw (3:11)
3. Ga door naar art. 3:86 lid 3
- Sprake van een dief? = i.b. geen bescherming...
- Tenzij door een consument/particulier gekocht van een handelaar in een winkel
CASUS 2
Jelle (zie casus 1) heeft op 1 september 2021 een laptop van Ben gekocht en deze meegenomen naar
zijn winkel. De betaling van de koopprijs door Jelle aan Ben is gepland op uiterlijk 23 september
2021.
Jelle heeft al snel een koper voor de door hem van Ben gekochte laptop gevonden: Elsa. Elsa betaalt
op 12 september 2021 de koopprijs aan Jelle. Omdat Jelle nog iets moet veranderen aan de laptop,
spreken hij en Elsa af dat de levering van de laptop aan Elsa uiterlijk op 1 oktober 2021 constitutum
possessorium (c.p.) zal plaatsvinden.
1
,Elsa verneemt eind september 2021 dat Jelle op 28 september 2021 failliet is verklaard door de
rechtbank te Amsterdam en meldt zich bij de curator. De laptop ligt op dat moment in de winkel van
Jelle, en de curator bericht Elsa dat zij niet kan revindiceren en slechts haar concurrente vordering bij
hem kan aanmelden.
Vraag
Wie is na de faillietverklaring (al dan niet na een beroep op een bepaling van derden-bescherming)
eigenaar van de laptop (een roerende zaak, niet-registergoed)? Bespreek zowel de situatie waarin
Jelle vóór 28 september 2021 de laptop c.p. aan Elsa heeft geleverd, als de situatie waarin dat niet is
gebeurd.
Feitelijke overgave: 3:114
(Een late betaling niet nodig voor geldige overdracht)
Stappenplan derdenbescherming 3:86 BW
1. Is er sprake van een geldige overdracht?
- Geldige titel: geldig titel, gaat om een koopovereenkomst.
- Beschikkingsbevoegdheid: ja, Elsa was beschikkingsbevoegd.
- Levering: levering C.P
Hierdoor is Jelle eigenaar.
3. Ga vereisten art. 3:86 lid 1 af:
- Vervreemder is beschikkingsonbevoegd: door faillissement is Jellie beschikkingsonbevoegd
geworden. (art. 35 jo. 23 FW)
- Roerende zaak (niet-registergoed); gaat om een laptop
- Titel + levering in orde: geldig, gaat om een koopovereenkomst, gaat om een CP-levering
- Anders dan om niet (geen schenking): Elsa heeft betaalt
- Verkrijger te goeder trouw (3:11)
2. Ga door naar art. 3:86 lid 3
- Sprake van een dief? = i.b. geen bescherming...
- Tenzij door een consument/particulier gekocht van een handelaar in een winkel
CASUS 3
Ga uit van de gegevens van casus 2, maar ga er nu vanuit dat Jelle op 26 september 2021 heeft
geleverd aan Elsa door op die dag de laptop aan haar mee te geven. Na de faillietverklaring van Jelle
op 28 september 2021 blijkt dat Ben de desbetreffende laptop begin 2021 heeft gestolen van Fatima.
Fatima wil revindiceren van Jelle of Elsa.
Vraag
Slaagt de revindicatie? Indien de revindicatie niet slaagt, wie is dan eigenaar?
Feitelijke bezitsverschaffing (3:114 BW) tussen Jelle en Else
Stappenplan derdenbescherming 3:86 BW
3. Is er sprake van een geldige overdracht?
- Geldige titel: geldig titel, gaat om een koopovereenkomst.
- Beschikkingsbevoegdheid: Ben is beschikkingsonbevoegd.
- Levering: geldige levering
2
, Hierdoor heeft er geen geldige overdracht plaatsgevonden.
4. Ga vereisten art. 3:86 lid 1 af:
- Vervreemder is beschikkingsonbevoegd: door de beschikkingsonbevoegdheid van Ben, is Jelle
- Roerende zaak (niet-registergoed); gaat om een laptop
- Titel + levering in orde: geldig, gaat om een koopovereenkomst, gaat om een CP-levering
- Anders dan om niet (geen schenking): Jelle heeft betaalt
- Verkrijger te goeder trouw (3:11): ja, want er was geen reden voor Else om te twijfelen aan de koop
in de winkel.
4. Ga door naar art. 3:86 lid 3
- Sprake van een dief? = i.b. geen bescherming...
- Tenzij door een consument/particulier gekocht van een handelaar in een winkel
Fatima kan haar zaak wel revindiceren, omdat Jelle de laptop heeft gekocht in uitoefening van zijn
bedrijf. (tenzij-regel van lid 3)
Fatima kan haar zaak niet revindiceren, omdat Else als consument de laptop heeft gekocht van Jelle
in de winkel. (tenzij-regel van lid 3), Else is nu eigenaar van de laptop.
CASUS 4
De 83-jarige Jet heeft in eigendom een villa met een grote tuin. Gerard de Oude, de eigenaar van het
naastgelegen woonhuis, hoopt al jaren deze tuin te kunnen kopen.
Uiteindelijk weet hij Jet ertoe te bewegen de tuin aan hem te verkopen nadat hij haar heeft verteld
dat de gemeente voornemens is een deel van de tuin te onteigenen om daar een weg aan te leggen,
welk voornemen overigens in het geheel niet bestaat. Na die mededeling verkoopt Jet de tuin aan
Gerard waartoe ze op 15 mei 2019 een koopovereenkomst sluiten. Op 20 mei 2019 wordt vervolgens
de notariële akte ingeschreven in de openbare registers.
Korte tijd later komt Gerard met Ben Hovinga, de eigenaar van een achtergelegen perceel, overeen
dat Ben een recht van erfdienstbaarheid krijgt, inhoudende een vrij uitzicht over de tuin, aldus dat in
de tuin nooit hoge schuttingen en gebouwen worden geplaatst of hoog opschietende bomen worden
geplant. Het recht van erfdienstbaarheid ten laste van het erf dat Gerard van Jet heeft gekocht en ten
behoeve van Ben, als eigenaar van het daarachter gelegen erf, wordt op 15 juni 2019 gevestigd door
inschrijving van de notariële akte in de openbare registers.
Vanwege zijn nieuwe baan dient Gerard te verhuizen naar de andere kant van het land. Hij verkoopt
daarom zijn woonhuis en de tuin op 30 maart 2021 aan Marie-Louise van Riemsdijcke. Op 15 april
2021 wordt het verkochte rechtsgeldig geleverd.
Kort daarna komt Jet te overlijden. Neef Bernard is haar enig erfgenaam. Neef Bernard ontdekt dat
tante Jet door Gerard is bedrogen, en vraagt de rechtbank de koopovereenkomst tussen Gerhard en
Jet te vernietigen. Op 1 december 2021 vernietigt de rechter deze koopovereenkomst (en er wordt
geen hoger beroep ingesteld naar aanleiding van deze uitspraak).
Vraag 4.1
Wie is op 2 december 2021 eigenaar van de tuin, die oorspronkelijk eigendom van Jet was?
3
, Overeenkomst tussen Jet en Gerard vernietigd.
Overdracht heeft plaatsgevonden 1e alinea
Overdracht Jet & Gerard (3:84)
- Geldige titel: was een koopovk
- Beschikkingsbevoegd: Jet is eigenaar van de tuin
- Levering: vervolgens de notariële akte ingeschreven in de openbare register
Er is een rechtsgeldige overdracht tot stand gekomen.
Overdracht Gerard & Marie (3:84)
- Geldige titel: was een koopovk
- Beschikkingsbevoegd: Gerard is eigenaar van de tuin
- Levering: Op 15 april 2021 wordt het verkochte rechtsgeldig geleverd.
Er is een rechtsgeldige overdracht tot stand gekomen
Consequentie van ongeldige titel (3:35) is dat Gerard beschikkingsonbevoegd.
Derdenbescherming 3:88
- Onbevoegdheid vervreemder: Gerard was beschikkingsonbevoegd wegens een titelgebrek in
de vorige overdracht.
- Verkrijger te goeder trouw (3:23): goede trouw wordt vermoed aanwezig te zijn, casus
spreekt hier niks op tegen (3:118 BW)
- Onbevoegdheid voortvloeit uit de ongeldigheid van een vroegere overdracht, NIET het
gevolg van onbevoegdheid van de toenmalig vervreemder (dus wel uit titel of
leveringsgebrek!!!): er is een titelgebrek
Een beroep op derdenbescherming slaagt, op 2 december 2021 is Marie eigenaar geworden.
Vraag 4.2
Heeft Ben, als eigenaar van het heersend erf, op 2 december 2021 een erfdienstbaarheid van uitzicht
ten laste van het dienend erf?
Gerard was niet bevoegd erfdienstbaarheid te vestigen. Hij moest eigenaar zijn om de
erfdienstbaarheid te vestigen, maar met terugwerkende kracht geen eigenaar meer is. Maar
Derdenbescherming voor Ben vanwege schakelbepaling 3:98, zelfde als 4.1 voldoet Ben aan alle
vereisten als Marie dus derdenbescherming voor hem (3:88 BW)
- Beschikkingsonbevoegdheid vervreemder: Gerard was toen onbevoegd, onbevoegdheid
berust op een titelgebrek
- Verkrijger te goeder trouw (3:118 BW): goede trouw wordt vermoed aanwezig te zijn, casus
spreekt hier niks op tegen
- Onbevoegdheid voortvloeit uit de ongeldigheid van een vroegere overdracht, NIET het
gevolg van onbevoegdheid van de toenmalig vervreemder (dus wel uit titel of
leveringsgebrek!!!): er is een titelgebrek
4
Onderwerpen:
Herhaling van de stof van Inleiding goederenrecht (Bachelor jaar 1)
CASUS 1
Jelle heeft een winkel in Amsterdam waarin hij nieuwe en tweede hands laptops in- en verkoopt.
Op 8 september 2021 verkoopt en levert Jelle aan Daniëlle een tweedehands laptop. Daniëlle hoeft
de laptop pas te betalen op 30 november 2021.
Jelle heeft te veel financiële risico’s genomen, en de sluiting vanwege de corona pandemie wordt
hem in 2021 alsnog fataal, en op 28 september 2021 wordt hij door de bevoegde rechtbank te
Amsterdam failliet verklaard. De (faillissements)curator komt er achter dat de aan Daniëlle verkochte
laptop in augustus 2021 door eigenaresse Peggy aan Jelle ter reparatie is aangeboden. De curator
stelt Peggy op de hoogte van het feit dat de laptop zich thans bij Daniëlle bevindt. Peggy wil de
laptop op 5 oktober 2021 bij Daniëlle revindiceren.
Vraag
Geef gemotiveerd aan wie (al dan niet na een beroep op een bepaling van derdenbescherming)
eigenaar is van de laptop (een roerende zaak, niet-registergoed).
Verkoper is beschikkingsonbevoegd, dus geen geldige titel tot stand gekomen.
Stappenplan derdenbescherming 3:86 BW
1. Is er sprake van beschikkingsonbevoegdheid? (3:84 BW)
2. Ga vereisten art. 3:86 lid 1 af:
- Vervreemder is beschikkingsonbevoegd
- Roerende zaak (niet-registergoed)
- Titel + levering in orde
- Anders dan om niet (geen schenking)
- Verkrijger te goeder trouw (3:11)
3. Ga door naar art. 3:86 lid 3
- Sprake van een dief? = i.b. geen bescherming...
- Tenzij door een consument/particulier gekocht van een handelaar in een winkel
CASUS 2
Jelle (zie casus 1) heeft op 1 september 2021 een laptop van Ben gekocht en deze meegenomen naar
zijn winkel. De betaling van de koopprijs door Jelle aan Ben is gepland op uiterlijk 23 september
2021.
Jelle heeft al snel een koper voor de door hem van Ben gekochte laptop gevonden: Elsa. Elsa betaalt
op 12 september 2021 de koopprijs aan Jelle. Omdat Jelle nog iets moet veranderen aan de laptop,
spreken hij en Elsa af dat de levering van de laptop aan Elsa uiterlijk op 1 oktober 2021 constitutum
possessorium (c.p.) zal plaatsvinden.
1
,Elsa verneemt eind september 2021 dat Jelle op 28 september 2021 failliet is verklaard door de
rechtbank te Amsterdam en meldt zich bij de curator. De laptop ligt op dat moment in de winkel van
Jelle, en de curator bericht Elsa dat zij niet kan revindiceren en slechts haar concurrente vordering bij
hem kan aanmelden.
Vraag
Wie is na de faillietverklaring (al dan niet na een beroep op een bepaling van derden-bescherming)
eigenaar van de laptop (een roerende zaak, niet-registergoed)? Bespreek zowel de situatie waarin
Jelle vóór 28 september 2021 de laptop c.p. aan Elsa heeft geleverd, als de situatie waarin dat niet is
gebeurd.
Feitelijke overgave: 3:114
(Een late betaling niet nodig voor geldige overdracht)
Stappenplan derdenbescherming 3:86 BW
1. Is er sprake van een geldige overdracht?
- Geldige titel: geldig titel, gaat om een koopovereenkomst.
- Beschikkingsbevoegdheid: ja, Elsa was beschikkingsbevoegd.
- Levering: levering C.P
Hierdoor is Jelle eigenaar.
3. Ga vereisten art. 3:86 lid 1 af:
- Vervreemder is beschikkingsonbevoegd: door faillissement is Jellie beschikkingsonbevoegd
geworden. (art. 35 jo. 23 FW)
- Roerende zaak (niet-registergoed); gaat om een laptop
- Titel + levering in orde: geldig, gaat om een koopovereenkomst, gaat om een CP-levering
- Anders dan om niet (geen schenking): Elsa heeft betaalt
- Verkrijger te goeder trouw (3:11)
2. Ga door naar art. 3:86 lid 3
- Sprake van een dief? = i.b. geen bescherming...
- Tenzij door een consument/particulier gekocht van een handelaar in een winkel
CASUS 3
Ga uit van de gegevens van casus 2, maar ga er nu vanuit dat Jelle op 26 september 2021 heeft
geleverd aan Elsa door op die dag de laptop aan haar mee te geven. Na de faillietverklaring van Jelle
op 28 september 2021 blijkt dat Ben de desbetreffende laptop begin 2021 heeft gestolen van Fatima.
Fatima wil revindiceren van Jelle of Elsa.
Vraag
Slaagt de revindicatie? Indien de revindicatie niet slaagt, wie is dan eigenaar?
Feitelijke bezitsverschaffing (3:114 BW) tussen Jelle en Else
Stappenplan derdenbescherming 3:86 BW
3. Is er sprake van een geldige overdracht?
- Geldige titel: geldig titel, gaat om een koopovereenkomst.
- Beschikkingsbevoegdheid: Ben is beschikkingsonbevoegd.
- Levering: geldige levering
2
, Hierdoor heeft er geen geldige overdracht plaatsgevonden.
4. Ga vereisten art. 3:86 lid 1 af:
- Vervreemder is beschikkingsonbevoegd: door de beschikkingsonbevoegdheid van Ben, is Jelle
- Roerende zaak (niet-registergoed); gaat om een laptop
- Titel + levering in orde: geldig, gaat om een koopovereenkomst, gaat om een CP-levering
- Anders dan om niet (geen schenking): Jelle heeft betaalt
- Verkrijger te goeder trouw (3:11): ja, want er was geen reden voor Else om te twijfelen aan de koop
in de winkel.
4. Ga door naar art. 3:86 lid 3
- Sprake van een dief? = i.b. geen bescherming...
- Tenzij door een consument/particulier gekocht van een handelaar in een winkel
Fatima kan haar zaak wel revindiceren, omdat Jelle de laptop heeft gekocht in uitoefening van zijn
bedrijf. (tenzij-regel van lid 3)
Fatima kan haar zaak niet revindiceren, omdat Else als consument de laptop heeft gekocht van Jelle
in de winkel. (tenzij-regel van lid 3), Else is nu eigenaar van de laptop.
CASUS 4
De 83-jarige Jet heeft in eigendom een villa met een grote tuin. Gerard de Oude, de eigenaar van het
naastgelegen woonhuis, hoopt al jaren deze tuin te kunnen kopen.
Uiteindelijk weet hij Jet ertoe te bewegen de tuin aan hem te verkopen nadat hij haar heeft verteld
dat de gemeente voornemens is een deel van de tuin te onteigenen om daar een weg aan te leggen,
welk voornemen overigens in het geheel niet bestaat. Na die mededeling verkoopt Jet de tuin aan
Gerard waartoe ze op 15 mei 2019 een koopovereenkomst sluiten. Op 20 mei 2019 wordt vervolgens
de notariële akte ingeschreven in de openbare registers.
Korte tijd later komt Gerard met Ben Hovinga, de eigenaar van een achtergelegen perceel, overeen
dat Ben een recht van erfdienstbaarheid krijgt, inhoudende een vrij uitzicht over de tuin, aldus dat in
de tuin nooit hoge schuttingen en gebouwen worden geplaatst of hoog opschietende bomen worden
geplant. Het recht van erfdienstbaarheid ten laste van het erf dat Gerard van Jet heeft gekocht en ten
behoeve van Ben, als eigenaar van het daarachter gelegen erf, wordt op 15 juni 2019 gevestigd door
inschrijving van de notariële akte in de openbare registers.
Vanwege zijn nieuwe baan dient Gerard te verhuizen naar de andere kant van het land. Hij verkoopt
daarom zijn woonhuis en de tuin op 30 maart 2021 aan Marie-Louise van Riemsdijcke. Op 15 april
2021 wordt het verkochte rechtsgeldig geleverd.
Kort daarna komt Jet te overlijden. Neef Bernard is haar enig erfgenaam. Neef Bernard ontdekt dat
tante Jet door Gerard is bedrogen, en vraagt de rechtbank de koopovereenkomst tussen Gerhard en
Jet te vernietigen. Op 1 december 2021 vernietigt de rechter deze koopovereenkomst (en er wordt
geen hoger beroep ingesteld naar aanleiding van deze uitspraak).
Vraag 4.1
Wie is op 2 december 2021 eigenaar van de tuin, die oorspronkelijk eigendom van Jet was?
3
, Overeenkomst tussen Jet en Gerard vernietigd.
Overdracht heeft plaatsgevonden 1e alinea
Overdracht Jet & Gerard (3:84)
- Geldige titel: was een koopovk
- Beschikkingsbevoegd: Jet is eigenaar van de tuin
- Levering: vervolgens de notariële akte ingeschreven in de openbare register
Er is een rechtsgeldige overdracht tot stand gekomen.
Overdracht Gerard & Marie (3:84)
- Geldige titel: was een koopovk
- Beschikkingsbevoegd: Gerard is eigenaar van de tuin
- Levering: Op 15 april 2021 wordt het verkochte rechtsgeldig geleverd.
Er is een rechtsgeldige overdracht tot stand gekomen
Consequentie van ongeldige titel (3:35) is dat Gerard beschikkingsonbevoegd.
Derdenbescherming 3:88
- Onbevoegdheid vervreemder: Gerard was beschikkingsonbevoegd wegens een titelgebrek in
de vorige overdracht.
- Verkrijger te goeder trouw (3:23): goede trouw wordt vermoed aanwezig te zijn, casus
spreekt hier niks op tegen (3:118 BW)
- Onbevoegdheid voortvloeit uit de ongeldigheid van een vroegere overdracht, NIET het
gevolg van onbevoegdheid van de toenmalig vervreemder (dus wel uit titel of
leveringsgebrek!!!): er is een titelgebrek
Een beroep op derdenbescherming slaagt, op 2 december 2021 is Marie eigenaar geworden.
Vraag 4.2
Heeft Ben, als eigenaar van het heersend erf, op 2 december 2021 een erfdienstbaarheid van uitzicht
ten laste van het dienend erf?
Gerard was niet bevoegd erfdienstbaarheid te vestigen. Hij moest eigenaar zijn om de
erfdienstbaarheid te vestigen, maar met terugwerkende kracht geen eigenaar meer is. Maar
Derdenbescherming voor Ben vanwege schakelbepaling 3:98, zelfde als 4.1 voldoet Ben aan alle
vereisten als Marie dus derdenbescherming voor hem (3:88 BW)
- Beschikkingsonbevoegdheid vervreemder: Gerard was toen onbevoegd, onbevoegdheid
berust op een titelgebrek
- Verkrijger te goeder trouw (3:118 BW): goede trouw wordt vermoed aanwezig te zijn, casus
spreekt hier niks op tegen
- Onbevoegdheid voortvloeit uit de ongeldigheid van een vroegere overdracht, NIET het
gevolg van onbevoegdheid van de toenmalig vervreemder (dus wel uit titel of
leveringsgebrek!!!): er is een titelgebrek
4
