Stroming/persoon Uitgangspunt Andere punten Komt overeen.. Komt niet overeen.. Kritiek op stroming Aantrekkelijk
Relativisme Verschillen tussen Universalisme Geeft ruimte aan morele
opvattingen staan onverschilligheid. We
centraal. moeten dingen accepteren
die we niet willen
accepteren.
Individueel moreel Waarheidswaarde van Respecteert
relativisme moreel oordeel kan individuele
verschillen per meningen.
individu.
Cultuur relativisme Er zijn geen universele Ene cultuur is niet beter Evolutionisme (vindt Kritiek wordt onmogelijk,
principes in de moraal. dan andere. westerse cultuur daden passen altijd binnen
Bepaalde handeling beter dan andere) bepaalde tijd/cultuur.
wordt in ene cultuur Maakt hervorming
goed- en in andere verwerpelijk want dat gaat
cultuur afgekeurd. in tegen culturele
opvatting van dat moment.
Tolerantie voor andere
culturen is zo belangrijk,
het is een universele
waarde = inconsistent.
Evolutionisme Er is een ontwikkeling
te zien in culturen.
Niet-westerse culturen
zijn inferieur.
Universalisme Fundamentele morele Algemene geldigheid Relativisme. Heersende opinie maakt
principes zijn centraal. andere opinies
universeel geldig en onzichtbaar.
toepasbaar op
vergelijkbare mensen
in vergelijkbare
situaties, ongeacht
plaats en tijd.
, Moreel absolutisme Waarheidswaarde
moreel oordeel is
extern gegeven.
Moreel objectivisme Waarheidswaarde Algemeen
moreel oordeel op geldende morele
basis van redelijkheid. oordelen mogelijk
op basis van
redelijkheid.
Onderbouwen
waarom iets niet
mag.
Pluralisme Erkenning van verschil Overtuiging dat er
met gedeelde waarde, onreduceerbaar vele
intersubjectieve verschillende morele
ruimte, ethiek als opvattingen bestaan.
permanent gesprek.
Aristoteles Alles in het universum Het goede leven wordt
heeft een doel, het gerealiseerd door
realiseren van de (beperkt aantal) mensen
natuur zoals deze is. omdat mensen bewust
kunnen denken.
Alles wat bestaat streeft
ernaar als God te zijn.
Beste leven is voor
iedereen hetzelfde.
Bewustzijn is belangrijke
schakel voor goed leven.
Darwin Natuurlijke selectie Aristoteles (mens =
heeft geen doel. Mens doel).
is toevallig ontstaan.
Taoïsten Universum heeft geen Mensen zijn niet Zenboedhisme (zijn wie Aristoteles (iedereen
favorieten, mens is niet bijzonder. je bent, zonder streeft ernaar mens
zijn doel. Ene mensenleven is niet zelfbeeld en ego) te zijn, beste leven is
Relativisme Verschillen tussen Universalisme Geeft ruimte aan morele
opvattingen staan onverschilligheid. We
centraal. moeten dingen accepteren
die we niet willen
accepteren.
Individueel moreel Waarheidswaarde van Respecteert
relativisme moreel oordeel kan individuele
verschillen per meningen.
individu.
Cultuur relativisme Er zijn geen universele Ene cultuur is niet beter Evolutionisme (vindt Kritiek wordt onmogelijk,
principes in de moraal. dan andere. westerse cultuur daden passen altijd binnen
Bepaalde handeling beter dan andere) bepaalde tijd/cultuur.
wordt in ene cultuur Maakt hervorming
goed- en in andere verwerpelijk want dat gaat
cultuur afgekeurd. in tegen culturele
opvatting van dat moment.
Tolerantie voor andere
culturen is zo belangrijk,
het is een universele
waarde = inconsistent.
Evolutionisme Er is een ontwikkeling
te zien in culturen.
Niet-westerse culturen
zijn inferieur.
Universalisme Fundamentele morele Algemene geldigheid Relativisme. Heersende opinie maakt
principes zijn centraal. andere opinies
universeel geldig en onzichtbaar.
toepasbaar op
vergelijkbare mensen
in vergelijkbare
situaties, ongeacht
plaats en tijd.
, Moreel absolutisme Waarheidswaarde
moreel oordeel is
extern gegeven.
Moreel objectivisme Waarheidswaarde Algemeen
moreel oordeel op geldende morele
basis van redelijkheid. oordelen mogelijk
op basis van
redelijkheid.
Onderbouwen
waarom iets niet
mag.
Pluralisme Erkenning van verschil Overtuiging dat er
met gedeelde waarde, onreduceerbaar vele
intersubjectieve verschillende morele
ruimte, ethiek als opvattingen bestaan.
permanent gesprek.
Aristoteles Alles in het universum Het goede leven wordt
heeft een doel, het gerealiseerd door
realiseren van de (beperkt aantal) mensen
natuur zoals deze is. omdat mensen bewust
kunnen denken.
Alles wat bestaat streeft
ernaar als God te zijn.
Beste leven is voor
iedereen hetzelfde.
Bewustzijn is belangrijke
schakel voor goed leven.
Darwin Natuurlijke selectie Aristoteles (mens =
heeft geen doel. Mens doel).
is toevallig ontstaan.
Taoïsten Universum heeft geen Mensen zijn niet Zenboedhisme (zijn wie Aristoteles (iedereen
favorieten, mens is niet bijzonder. je bent, zonder streeft ernaar mens
zijn doel. Ene mensenleven is niet zelfbeeld en ego) te zijn, beste leven is
