Samenvatting Sociale en Organisatie Psychologie

Samenvatting Sociale en Organisatie Psychologie

Sociale psychologie
Hoofdstuk 1
Sociale psychologie; aard en oorzaken van gedrag en gedachten van individuen in sociale
situaties op wetenschappelijke wijze verklaren

Vier belangrijkste kernwaarden;
- Nauwkeurigheid
- Objectiviteit
- Scepticisme
- Onbevangenheid

Invloed op gedrag;
- Acties en karakteristieken van andere personen
- Cognitieve processen
- Omgevingsvariabelen
- Culturele context, normen en waarden
- Biologische en genetische factoren, evolutionair

Moderne sociale psychologen;
gedrag kan niet los gezien worden van sociale gedachten (cognitie)
focus op emotionele staat
sociale relaties als invloed op welzijn
neurowetenschap om gedrag te verbinden met hersenactiviteit
impliciete processen
sociale diversiteit

Onderzoeksmethoden;
- Systematische observatie
naturalistische observatie; gedrag in omgeving waar het normaal ook voorkomt
vragenlijsten
- Correlatie
- Experimentele methode; systematisch veranderen van factoren
- Causaliteit
mediërende variabele; indirecte en bemiddelende variabele die wordt beïnvloed
door een onafhankelijke variabele en vervolgens een afhankelijke variabele beïnvlorf
- Meta-analyse; onderzoek naar bestaande onderzoeken

Deceptie; niet vertellen van doel onderzoek aan participanten
- Informed consent; zoveel mogelijk info over het onderzoek krijgen
- Debriefing; achteraf het werkelijke doel vertellen

Hoofdstuk 2
Sociale cognitie; manier waarop we de sociale wereld interpreteren, analyseren, opslaan en
informatie hierover gebruiken.

,Heuristieken; simpele vuistregels om problemen op te lossen, snelle en efficiënte
beslissingen te nemen, antwoord geven op vragen en conclusies trekken
om information overload te voorkomen
vooral gebruikt in onzekere omstandigheden of te veel moeite
- Prototype; samenvatting van overeenkomstige kenmerken in een categorie
- Representativiteitsheuristiek; hoe meer overeenkomstige kenmerken, hoe groter de
kans om in die categorie te vallen
- Beschikbaarheidsheuristiek; beoordelen met info die naar boven komt/herinnert
- Eiken en aanpassen; bepaalde ervaring als startpunt nemen en evt aanpassingen
maken
- Status quo heuristiek; dingen die je snel kunt ophalen worden sneller geïnterpreteerd
als ‘goed’

Schema’s; cognitieve structuren over een specifiek thema gebaseerd op voorgaande
ervaringen, zorgen voor organiseren van grote hoeveelheden info
Invloed;
- Aandacht; info die overeenkomt met schema valt eerder op
- Coderen; info die overeenkomt met schema wordt eerder opgeslagen, andere info
zorgt niet voor het aanpassen van een schema
- Ophalen; herinneringen uit schema worden eerder opgehaald

Priming; snel herkennen van of reageren op bepaalde stimulus die je eerder hebt
waargenomen
Unpriming; effecten van schema’s verminderen als info op andere manier wordt uitgedrukt

Volhardende effect; schema’s worden niet bijgesteld als je tegenstrijdige info ontdekt
Selffulfilling prophecies; gedragen op een manier die schema bevestigd

Metaforen; vergelijking tussen abstract begrip en ongelijk concept

Automatische verwerking; proces waarbij sociale informatie onbewust wordt verwerkt
Stereotypen kunnen bv automatisch worden geactiveerd
Mensen gedragen zich vervolgens consistent aan hun schema’s

Fouten in sociale cognitie;
- Optimistic bias; vaak geloven dat alles wel goed komt
- Overconfidence bias; vertrouwen in juistheid van eigen oordeel
- Planning fallacy; optimistische schatting maken over hoe lang iets zal duren
- Counterfactual thinking; denken hoe het geweest was als het anders zou lopen
- Magical thinking; aannames maken waarvan je weet dat ze niet waar kunnen zijn
- Terror management; proberen vrede te hebben met je eigen dood

Humeur bepalend geheugen; humeur van invloed op wat we herinneren uit het verleden
Humeur overeenstemmend effect; meer positieve info herinneren als we in goede bui zijn en
andersom

, Affectieve vooruitzichten; hoe we denken dat we ons gaan voelen in bepaalde situatie komt
vaak niet overeen met de werkelijkheid

Hoofdstuk 3
Sociale perceptie; proces van observeren van andere personen om inzicht te krijgen in wat
de ander beweegt

Non-verbale conversatie; communicatie tussen personen waarbij gebruik wordt gemaakt van
gezichtsuitdrukkingen, oogcontact en lichaamstaal
- Gezichtsuitdrukkingen;
zes basale emoties; boosheid, angst, blijdschap, verdriet, verbazing en afschuw
verschaffen info over emotionele staat in context
- Oogcontact
- Lichaamstaal en houding
- Aanraken

Non-verbale cues;
- Paralinguïstische aanwijzingen; veranderingen in toon en stembuiging
- Facial feedback hypothese; emotie beïnvloed door gezichtsuitdrukking
Herkennen van bedrog; door micro-expressies, interchannel discrepancies, overdreven
gezichtuitdrukking, oogcontact en linguistic style

Attributie; pogingen de oorzaken van andermans gedrag te identificeren en een beeld te
krijgen van zijn karaktertrekken en disposities
- Theorie van corresponderende inferentie; gedrag van ander als uitgangspunt nemen
en hieruit afleiden wat stabiele karaktertrekken zijn van die persoon
- Covariantie theorie; letten op drie soorten info;
consensus; mate waarop anderen op dezelfde manier reageren als geobserveerde
persoon
consistentie; mate waarop persoon op dezelfde manier reageert op dezelfde
stimulus
distinctie; mate waarop een persoon op dezelfde manier reageert op verschillende
stimuli

Fouten in attributie;
- Correspondentie bias; vooroordelen van correspondentie, gedrag vaker toeschrijven
aan persoon dan situationele oorzaken (fundamentele attributie fout)
- Actor-observer-effect; eigen gedrag voornamelijk verklaren door situatie
- Self-serving bias; positieve uitkomsten toeschrijven aan jezelf en negatieve
uitkomsten aan de situatie
beïnvloed door vrije keuze, sociale wenselijkheid, sociale rol en verwachtingen

Impressieformatie; proces waarbij we een impressie vormen van anderen
eerste indruk is belangrijk
thin slices; kleine hoeveelheden info over anderen die we gebruiken om eerste impressies
te vormen
impressiemanagement; pogingen een zo goed mogelijke indruk te maken