BEDRIJFSKUNDE
WAT IS BEDRIJFSKUNDE? WAT IS EEN BEDRIJF? STRATEGIE?
WAT IS EEN BEDRIJF
• Organisatie die gericht is op leveren van producten aan derden
o Economische tegenprestatie
o NIET
▪ Afhankelijk van leden
▪ De overheid
▪ Liefdadigheid
o Bedrijven zijn economisch rationeel
• Aparte juridische economische entiteit
o Beperkte aansprakelijkheid
Voor- en nadelen van een bedrijf
HOE EN WAAROM ZIJN BEDRIJVEN ONTSTAAN?
• Transactiekosten
• Rond 1850 – Waarom zo laat?
o Ondernemerschap is van alle tijden
Waar komt ondernemerschap vandaan?
• Vroegste fase: Marco Polo
o Handelsroutes naar het verre Oosten
▪ Geldschieter nam financieel risico
▪ Handelsreiziger nam fysieke en emotionele risico’s
▪ Winsten tot 75% voor de geldschieter
• Middeleeuwen: geestelijke
o Verantwoordelijk voor grote infrastructuurwerken
▪ Geen risico’s
▪ Manager
▪ Bouwen van kastelen, abdijen, kathedralen,…
• 17 eeuw: hofleverancier
e
o PERSOON die contract afsluit met overheid
▪ Leveren van goederen of diensten
▪ Vaste prijs
▪ Verliezen of winst zijn voor rekening van de ondernemer
• 18 -19 eeuw: industrialisatie
e e
o Vb: Thomas Edison
• 20 eeuw: innovatie
e
o innovatie en vernieuwing als deel van ondernemerschap
Hoe en waarom zijn bedrijven ontstaan?
• Technologie- aanbodzijde
o 1830: stoommachines, spoorwegen, hoogovens,…
1
, • Sociologische verschuiving- vraagzijde
o Rol van de vrouw in de samenleving
• 1850: apart juridisch statuut
o Beperken van risico’s
o een 4e verklaring...
STAKEHOLDERS EN STOCKHOLDERS
• Stakeholders
o Klant
o Werknemers
o Leveranciers
o De maatschappij
o asbestos
• Stockholders (=aandeelhouders)
• Governance
o Is het geheel van activiteiten van een onderneming ‘onder controle’?
Governance
• Corporate governance- actueel sinds 1980
o Doel: de besluitvorming efficiënter te organiseren, doorzichtiger te maken en te objectiveren
o Oorsprong in een aantal schandalen
o the effects of Enron Fraud
o Sarbanes-Oxley (US): bestuurders mee aansprakelijk
o Code Lippens en code Buysse (B)
De code Buysse (niet-beursgenoteerde ondernemingen)
• Beveelt aan de visie en de missie van de onderneming duidelijk vast te stellen
• Geeft richtlijnen over de taak en de werking van de raad van bestuur
o Belang van niet-uitvoerende of externe bestuurders
o Regelmatig vergaderen (min. 4 keer per jaar)
o Benoemingscomité
o Remuneratiecomité
• Beklemtoont het nut van adviserende comités (auditcomité, remuneratiecomité,…), ter aanvulling van de raad
van bestuur
• Beklemtoont het belang van een performant senior management
Governance
• Corporate governance- actueel sinds 1980
o Doel: de besluitvorming efficiënter te organiseren, doorzichtiger te maken en te objectiveren
o Oorsprong in een aantal schandalen
o the effects of Enron Fraud
o Sarbanes-Oxley (US): bestuurders mee aansprakelijk
o Code Lippens en code Buysse (B)
o Raad van Bestuur/Algemene Vergadering
Bevoegdheden algemene vergadering (vbn)
• De benoeming en het ontslag van bestuurders
• Het toekennen van een bezoldiging aan bestuurders
• De bestemming van de winst
• Goedkeuring van de jaarrekening
2
, • De statutenwijziging
• Beslissingen mbt fusie en splitsing
• Ontbinding en vereffening
• Uitgifte van converteerbare obligaties
• Goedkeuring kapitaalverhoging
STRATEGIE
= Het proces van het groot en blijvende georganiseerd succes
• Kernwoorden? Belangrijk, lange termijn, levensbepalend, beter dan anderen, allesomvattend, hoog niveau
Basisprincipes van een goede strategie?
• Pro-actief
• Rekening houden met andere spelers
• Maakt gebruik van eigen sterktes
• Buit zwaktes van anderen uit
• Maakt geen nodeloze vijanden
• Vertrekt vanuit degelijke terreinkennis
3 strategische basisvragen
1) Waar zullen we actief zijn?
2) Hoe kunnen we anders succesvol zijn?
3) Met wie zullen we actief zijn?
Strategievraag 1: waar actief zijn?
• Welke markten?
• Welke producten?
o IBM: “we are not in the toy business”
• What business are we really in???
• Hoe aantrekkelijk is het gekozen product/markt segment?
o Model van Porter
Moeilijkheid: definiëren van de industrie
Industrie is continu in beweging…
3
, Strategievraag 2: hoe anders succesvol zijn?
• Kostenleiderschap o'leary
• <> low-end
• Differentiatie
o Anders, beter, boeiender
• Focus (nichespeler)
• Stuck in the middle? (differentiatie en kostenleider?)
o Linux / open source software, Aldi, IKZ
• Alternatieve onderverdeling (Treacy & Wiersema, 1997)
o Operationele excellentie
o Customer intimacy (-> customer delight)
o foot pool
o Productleiderschap
Strategievraag 3: met wie actief zijn?
• Voordelen?
o Externe kennis
▪ Apple & Canon
o Snelheid
o Leerprocessen
o Kosten en risico’s delen
o Reputatie versterken
• Samenwerkingsvormen
o Inkoopformaties
o Franchising
o Strategische alliantie
o Joint venture
o Licentie
o Collectief onderzoekscentrum
o Illegale samenwerkingen
▪ Kartelvorming
INNOVATIEMANAGEMENT
WAT IS INNOVATIE?
= Vinden van vernieuwende ideeën en manieren om deze ideeën om te zetten in succesvolle producten of
processen.
4
WAT IS BEDRIJFSKUNDE? WAT IS EEN BEDRIJF? STRATEGIE?
WAT IS EEN BEDRIJF
• Organisatie die gericht is op leveren van producten aan derden
o Economische tegenprestatie
o NIET
▪ Afhankelijk van leden
▪ De overheid
▪ Liefdadigheid
o Bedrijven zijn economisch rationeel
• Aparte juridische economische entiteit
o Beperkte aansprakelijkheid
Voor- en nadelen van een bedrijf
HOE EN WAAROM ZIJN BEDRIJVEN ONTSTAAN?
• Transactiekosten
• Rond 1850 – Waarom zo laat?
o Ondernemerschap is van alle tijden
Waar komt ondernemerschap vandaan?
• Vroegste fase: Marco Polo
o Handelsroutes naar het verre Oosten
▪ Geldschieter nam financieel risico
▪ Handelsreiziger nam fysieke en emotionele risico’s
▪ Winsten tot 75% voor de geldschieter
• Middeleeuwen: geestelijke
o Verantwoordelijk voor grote infrastructuurwerken
▪ Geen risico’s
▪ Manager
▪ Bouwen van kastelen, abdijen, kathedralen,…
• 17 eeuw: hofleverancier
e
o PERSOON die contract afsluit met overheid
▪ Leveren van goederen of diensten
▪ Vaste prijs
▪ Verliezen of winst zijn voor rekening van de ondernemer
• 18 -19 eeuw: industrialisatie
e e
o Vb: Thomas Edison
• 20 eeuw: innovatie
e
o innovatie en vernieuwing als deel van ondernemerschap
Hoe en waarom zijn bedrijven ontstaan?
• Technologie- aanbodzijde
o 1830: stoommachines, spoorwegen, hoogovens,…
1
, • Sociologische verschuiving- vraagzijde
o Rol van de vrouw in de samenleving
• 1850: apart juridisch statuut
o Beperken van risico’s
o een 4e verklaring...
STAKEHOLDERS EN STOCKHOLDERS
• Stakeholders
o Klant
o Werknemers
o Leveranciers
o De maatschappij
o asbestos
• Stockholders (=aandeelhouders)
• Governance
o Is het geheel van activiteiten van een onderneming ‘onder controle’?
Governance
• Corporate governance- actueel sinds 1980
o Doel: de besluitvorming efficiënter te organiseren, doorzichtiger te maken en te objectiveren
o Oorsprong in een aantal schandalen
o the effects of Enron Fraud
o Sarbanes-Oxley (US): bestuurders mee aansprakelijk
o Code Lippens en code Buysse (B)
De code Buysse (niet-beursgenoteerde ondernemingen)
• Beveelt aan de visie en de missie van de onderneming duidelijk vast te stellen
• Geeft richtlijnen over de taak en de werking van de raad van bestuur
o Belang van niet-uitvoerende of externe bestuurders
o Regelmatig vergaderen (min. 4 keer per jaar)
o Benoemingscomité
o Remuneratiecomité
• Beklemtoont het nut van adviserende comités (auditcomité, remuneratiecomité,…), ter aanvulling van de raad
van bestuur
• Beklemtoont het belang van een performant senior management
Governance
• Corporate governance- actueel sinds 1980
o Doel: de besluitvorming efficiënter te organiseren, doorzichtiger te maken en te objectiveren
o Oorsprong in een aantal schandalen
o the effects of Enron Fraud
o Sarbanes-Oxley (US): bestuurders mee aansprakelijk
o Code Lippens en code Buysse (B)
o Raad van Bestuur/Algemene Vergadering
Bevoegdheden algemene vergadering (vbn)
• De benoeming en het ontslag van bestuurders
• Het toekennen van een bezoldiging aan bestuurders
• De bestemming van de winst
• Goedkeuring van de jaarrekening
2
, • De statutenwijziging
• Beslissingen mbt fusie en splitsing
• Ontbinding en vereffening
• Uitgifte van converteerbare obligaties
• Goedkeuring kapitaalverhoging
STRATEGIE
= Het proces van het groot en blijvende georganiseerd succes
• Kernwoorden? Belangrijk, lange termijn, levensbepalend, beter dan anderen, allesomvattend, hoog niveau
Basisprincipes van een goede strategie?
• Pro-actief
• Rekening houden met andere spelers
• Maakt gebruik van eigen sterktes
• Buit zwaktes van anderen uit
• Maakt geen nodeloze vijanden
• Vertrekt vanuit degelijke terreinkennis
3 strategische basisvragen
1) Waar zullen we actief zijn?
2) Hoe kunnen we anders succesvol zijn?
3) Met wie zullen we actief zijn?
Strategievraag 1: waar actief zijn?
• Welke markten?
• Welke producten?
o IBM: “we are not in the toy business”
• What business are we really in???
• Hoe aantrekkelijk is het gekozen product/markt segment?
o Model van Porter
Moeilijkheid: definiëren van de industrie
Industrie is continu in beweging…
3
, Strategievraag 2: hoe anders succesvol zijn?
• Kostenleiderschap o'leary
• <> low-end
• Differentiatie
o Anders, beter, boeiender
• Focus (nichespeler)
• Stuck in the middle? (differentiatie en kostenleider?)
o Linux / open source software, Aldi, IKZ
• Alternatieve onderverdeling (Treacy & Wiersema, 1997)
o Operationele excellentie
o Customer intimacy (-> customer delight)
o foot pool
o Productleiderschap
Strategievraag 3: met wie actief zijn?
• Voordelen?
o Externe kennis
▪ Apple & Canon
o Snelheid
o Leerprocessen
o Kosten en risico’s delen
o Reputatie versterken
• Samenwerkingsvormen
o Inkoopformaties
o Franchising
o Strategische alliantie
o Joint venture
o Licentie
o Collectief onderzoekscentrum
o Illegale samenwerkingen
▪ Kartelvorming
INNOVATIEMANAGEMENT
WAT IS INNOVATIE?
= Vinden van vernieuwende ideeën en manieren om deze ideeën om te zetten in succesvolle producten of
processen.
4
