Jurisprudentie burgerlijk recht II
Inhoudsopgave
Week 1......................................................................................................................................................... 1
Hoorcollege 1......................................................................................................................................................1
Hoorcollege 2......................................................................................................................................................4
Week 2......................................................................................................................................................... 7
Hoorcollege 3......................................................................................................................................................7
Hoorcollege 4......................................................................................................................................................7
Week 3......................................................................................................................................................... 8
Hoorcollege 5......................................................................................................................................................8
Hoorcollege 6......................................................................................................................................................8
Week 4......................................................................................................................................................... 9
Hoorcollege 7......................................................................................................................................................9
Hoorcollege 8....................................................................................................................................................10
Week 5....................................................................................................................................................... 12
Hoorcollege 9....................................................................................................................................................12
Hoorcollege 10..................................................................................................................................................13
Week 6....................................................................................................................................................... 16
Hoorcollege 11 (niks voorgeschreven)..............................................................................................................16
Hoorcollege 12..................................................................................................................................................16
Week 7....................................................................................................................................................... 17
Hoorcollege 13..................................................................................................................................................17
Hoorcollege 14..................................................................................................................................................19
Week 8....................................................................................................................................................... 21
Hoorcollege 15..................................................................................................................................................21
Hoorcollege 16..................................................................................................................................................21
Week 9....................................................................................................................................................... 23
Hoorcollege 17 & 18..........................................................................................................................................23
Week 10..................................................................................................................................................... 25
Hoorcollege 19 & 20..........................................................................................................................................25
Week 1
Hoorcollege 1
HR Quint/Te Poel
1
,= indien de wet geen regeling voor het geval kent, moet er een oplossing worden gezocht die past in
het stelsel van de wet en die aansluit bij wel in de wet geregelde gevallen.
HR Iustum pretium
= rechter was vroeger erg terughoudend met de beoordeling van de innerlijke waarde van een
overeenkomst.
HR Baris/Riezenkamp
= de dwalende mag in beginsel afgaan op de juistheid van mededelingen gedaan door de
wederpartij. Onderhandelingen worden door de redelijkheid en billijkheid beheerst.
HR Plas Bouwonderneming BV/Gemeente Valburg
= positief contract belang; gemaakte kosten en gederfde winst. Je kijkt naar drie fases:
1. Je kunt afbreken zonder schadevergoeding
2. Schadevergoeding van negatief contract belang
- Fase waarin je wel mag terugtrekken, maar alleen als je de kosten van de wederpartij
vergoed (negatief contract belang)
o Schade die de schuldeiser leidt t.o.v. de situatie waarin hij zou hebben verkeerd als er
geen overeenkomst zou zijn.
3. Verbod afbreken onderhandelingen/verplichting dooronderhandelingen OF vergoeding positief
contract belang
- Positief contract belang: de schuldeiser moet zoveel mogelijk in de toestand worden
gebracht waarin hij zou verkeren als het schadeveroorzakende feit achterwege zou zijn
gelaten. De misgelopen winst wordt alleen vergoed als het aannemelijk is dat een
overeenkomst tot stand zou zijn gekomen. Deze eis geldt niet voor de vordering tot door
onderhandelen.
o Zie art. 6:96 lid 1 BW: vermogensschade omvat zowel geleden verlies als gederfde winst
HR Gemeente Katwijk/Aannemer Westdijk
= iemand die een prestatie verricht zonder enige verplichting en slechts in de hoop en verplichting en
verwachting dat er een gedane offerte zal worden geaccepteerd, kan niet tot vergoeding komen.
HR Bunde/Erckens
= de verklaringen van partijen zijn hetzelfde maar de wil van de partijen is anders. Dit betekent dat er
geen wilsovereenstemming is. Hierdoor komt er geen overeenkomst tot stand. Dit kan echter worden
gerepareerd. Indien partijen die een overeenkomst wensen te sluiten daarin een voor misverstand
vatbare uitdrukking bezigen, die zij elk in verschillende zin hebben opgevat, hangt het antwoord op
de vraag, of al dan niet een overeenkomst tot stand is gekomen, in beginsel af van wat partijen over
en weer hebben verklaard en uit elkaars verklaringen en gedragingen, overeenkomstig de zin die zij
daarin in de gegeven omstandigheden redelijkerwijze mochten toekennen, hebben afgeleid. Daarbij
kan onder meer een rol spelen:
Of de betekenis waarin de ene partij de uitdrukking heeft opgevat meer voor de hand lag dan die
waarin de ander haar heeft opgevat;
Of, indien deze uitdrukking een vaststaande technische betekenis heeft, de partij die van deze
betekenis is uitgegaan, mocht verwachten dat ook de andere partij deze betekenis zou
toekennen;
Of de andere partij zich had voorzien van deskundige bijstand en de wederpartij mocht
verwachten dat deze die betekenis kende en die andere partij daaromtrent voorlichtte;
Of een der door partijen aan de uitdrukking gehechte betekenissen zou leiden tot een resultaat
dat met hetgeen partijen met de overeenkomst beoogden minder goed zou zijn te rijmen.
2
, HR Azivo/GGD
= in hoofdregel is dat er geen sprake is van een wettelijke contracteerplicht tussen de partijen, maar
op grond van de onrechtmatige daad kan er toch sprake zijn van een contractuele verplichting. Het
zou dan maatschappelijk onbetamelijk zijn om die verplichting niet te hebben.
HR Nederlandse Benzol Maatschappij BV/Securicor Nederland BV
= uit omstandigheden kan het zijn dat een partij zich tegenover een derde beroept op een exoneratie
beding die de aansprakelijkheid uitsluit. Hier moet dan wel sprake zijn van bijzondere
omstandigheden. Dit is slechts anders indien de aansprakelijkheidsbeperking van de aard is dat de
partij met het bestaan van een dergelijk beding geen rekening had behoeven te houden of ze erop
mocht vertrouwen dat de aansprakelijkheidsclausule niet tegenover haar zou gelden.
HR Althuisius’ ladder
Het uitgangspunt bij samenloop is keuzevrijheid. TENZIJ het recht eist dat een keuze wordt gemaakt
(keuzeplicht) of een regel aanwijst die altijd voorgaat boven ander regels (exclusiviteit).
In casu kan er een beroep worden gedaan op het bruikleencontract (art. 7A:1790 BW), of op
risicoaansprakelijkheid (art. 6:162 jo. 6:173 BW). Bij bruikleen worden er strengere eisen gesteld aan
aansprakelijkheid. Alleen als hij wist van het gebrek kun je hem aansprakelijk stellen. Voor bruikleen
geldt een extra drempel: je moet het gebrek daadwerkelijk kennen. Hieruit blijkt dat dit een
exclusieve regel is. Bij samenloop tussen bruikleen en OD kun je dus alleen aansprakelijk stellen op
grond van bruikleen.
HR Dierenarts/HR Paardrijles
= een contract en buitencontractuele risicoaansprakelijkheid (art. 6:179 BW) kunnen naast elkaar
bestaan, tenzij de wetgever exclusiviteit had gewild HR Althuisius’ ladder: de weg naar OD was
hier afgesloten. De bewijslast was hier te zwaar voor de benadeelde. De weg naar alleen
risicoaansprakelijkheid stond nog open.
HR Dierenarts
- Vestiging aansprakelijkheid van eigenaar: samenloop behandelingsovereenkomst en 6:179
- Is uitdrukkelijk of stilzwijgend afwijking van art. 6:179 overeengekomen? Volgt uit de aard
van de behandelingsovereenkomst dat de risicoaansprakelijkheid niet geldt?
- Het feit dat jij een contract sluit, daarmee heb je niet het recht verspeeld om een beroep te
doen op art. 6:179 BW (r.o. 3.5). Ze sluiten elkaar dus niet uit.
- Omvang schadevergoedingsplicht (r.o. 3.8.3): het is niet ondenkbaar dat het gedrag van het
paard als eigen schuld (art. 6:101 BW) van de dierenarts geldt
HR Paardrijles
- Het onberekenbare gedrag van een dier komt in beginsel voor rekening van de eigenaar (art.
6:179)
- R.o. 3.4: enkele feit van berijden op grond van overeenkomst is niet voldoende om te
concluderen dat 6:179 geheel opzij is geschoven
- R.o. 3.5: bij rijles blijft schade deels voor rekening cursist (6:101 BW); inhoud overeenkomst
en overige omstandigheden bepalen in hoeverre de schade voor eigen rekening blijft
HR CBB/JPO
= omdat onderhandelingen wat chaotischer zouden zijn dan in HR Plas Valburg was geacht, wordt
daardoor gecorrigeerd in CBB/JPO. Iemand is in beginsel vrij om onderhandelingen af te breken,
3
Inhoudsopgave
Week 1......................................................................................................................................................... 1
Hoorcollege 1......................................................................................................................................................1
Hoorcollege 2......................................................................................................................................................4
Week 2......................................................................................................................................................... 7
Hoorcollege 3......................................................................................................................................................7
Hoorcollege 4......................................................................................................................................................7
Week 3......................................................................................................................................................... 8
Hoorcollege 5......................................................................................................................................................8
Hoorcollege 6......................................................................................................................................................8
Week 4......................................................................................................................................................... 9
Hoorcollege 7......................................................................................................................................................9
Hoorcollege 8....................................................................................................................................................10
Week 5....................................................................................................................................................... 12
Hoorcollege 9....................................................................................................................................................12
Hoorcollege 10..................................................................................................................................................13
Week 6....................................................................................................................................................... 16
Hoorcollege 11 (niks voorgeschreven)..............................................................................................................16
Hoorcollege 12..................................................................................................................................................16
Week 7....................................................................................................................................................... 17
Hoorcollege 13..................................................................................................................................................17
Hoorcollege 14..................................................................................................................................................19
Week 8....................................................................................................................................................... 21
Hoorcollege 15..................................................................................................................................................21
Hoorcollege 16..................................................................................................................................................21
Week 9....................................................................................................................................................... 23
Hoorcollege 17 & 18..........................................................................................................................................23
Week 10..................................................................................................................................................... 25
Hoorcollege 19 & 20..........................................................................................................................................25
Week 1
Hoorcollege 1
HR Quint/Te Poel
1
,= indien de wet geen regeling voor het geval kent, moet er een oplossing worden gezocht die past in
het stelsel van de wet en die aansluit bij wel in de wet geregelde gevallen.
HR Iustum pretium
= rechter was vroeger erg terughoudend met de beoordeling van de innerlijke waarde van een
overeenkomst.
HR Baris/Riezenkamp
= de dwalende mag in beginsel afgaan op de juistheid van mededelingen gedaan door de
wederpartij. Onderhandelingen worden door de redelijkheid en billijkheid beheerst.
HR Plas Bouwonderneming BV/Gemeente Valburg
= positief contract belang; gemaakte kosten en gederfde winst. Je kijkt naar drie fases:
1. Je kunt afbreken zonder schadevergoeding
2. Schadevergoeding van negatief contract belang
- Fase waarin je wel mag terugtrekken, maar alleen als je de kosten van de wederpartij
vergoed (negatief contract belang)
o Schade die de schuldeiser leidt t.o.v. de situatie waarin hij zou hebben verkeerd als er
geen overeenkomst zou zijn.
3. Verbod afbreken onderhandelingen/verplichting dooronderhandelingen OF vergoeding positief
contract belang
- Positief contract belang: de schuldeiser moet zoveel mogelijk in de toestand worden
gebracht waarin hij zou verkeren als het schadeveroorzakende feit achterwege zou zijn
gelaten. De misgelopen winst wordt alleen vergoed als het aannemelijk is dat een
overeenkomst tot stand zou zijn gekomen. Deze eis geldt niet voor de vordering tot door
onderhandelen.
o Zie art. 6:96 lid 1 BW: vermogensschade omvat zowel geleden verlies als gederfde winst
HR Gemeente Katwijk/Aannemer Westdijk
= iemand die een prestatie verricht zonder enige verplichting en slechts in de hoop en verplichting en
verwachting dat er een gedane offerte zal worden geaccepteerd, kan niet tot vergoeding komen.
HR Bunde/Erckens
= de verklaringen van partijen zijn hetzelfde maar de wil van de partijen is anders. Dit betekent dat er
geen wilsovereenstemming is. Hierdoor komt er geen overeenkomst tot stand. Dit kan echter worden
gerepareerd. Indien partijen die een overeenkomst wensen te sluiten daarin een voor misverstand
vatbare uitdrukking bezigen, die zij elk in verschillende zin hebben opgevat, hangt het antwoord op
de vraag, of al dan niet een overeenkomst tot stand is gekomen, in beginsel af van wat partijen over
en weer hebben verklaard en uit elkaars verklaringen en gedragingen, overeenkomstig de zin die zij
daarin in de gegeven omstandigheden redelijkerwijze mochten toekennen, hebben afgeleid. Daarbij
kan onder meer een rol spelen:
Of de betekenis waarin de ene partij de uitdrukking heeft opgevat meer voor de hand lag dan die
waarin de ander haar heeft opgevat;
Of, indien deze uitdrukking een vaststaande technische betekenis heeft, de partij die van deze
betekenis is uitgegaan, mocht verwachten dat ook de andere partij deze betekenis zou
toekennen;
Of de andere partij zich had voorzien van deskundige bijstand en de wederpartij mocht
verwachten dat deze die betekenis kende en die andere partij daaromtrent voorlichtte;
Of een der door partijen aan de uitdrukking gehechte betekenissen zou leiden tot een resultaat
dat met hetgeen partijen met de overeenkomst beoogden minder goed zou zijn te rijmen.
2
, HR Azivo/GGD
= in hoofdregel is dat er geen sprake is van een wettelijke contracteerplicht tussen de partijen, maar
op grond van de onrechtmatige daad kan er toch sprake zijn van een contractuele verplichting. Het
zou dan maatschappelijk onbetamelijk zijn om die verplichting niet te hebben.
HR Nederlandse Benzol Maatschappij BV/Securicor Nederland BV
= uit omstandigheden kan het zijn dat een partij zich tegenover een derde beroept op een exoneratie
beding die de aansprakelijkheid uitsluit. Hier moet dan wel sprake zijn van bijzondere
omstandigheden. Dit is slechts anders indien de aansprakelijkheidsbeperking van de aard is dat de
partij met het bestaan van een dergelijk beding geen rekening had behoeven te houden of ze erop
mocht vertrouwen dat de aansprakelijkheidsclausule niet tegenover haar zou gelden.
HR Althuisius’ ladder
Het uitgangspunt bij samenloop is keuzevrijheid. TENZIJ het recht eist dat een keuze wordt gemaakt
(keuzeplicht) of een regel aanwijst die altijd voorgaat boven ander regels (exclusiviteit).
In casu kan er een beroep worden gedaan op het bruikleencontract (art. 7A:1790 BW), of op
risicoaansprakelijkheid (art. 6:162 jo. 6:173 BW). Bij bruikleen worden er strengere eisen gesteld aan
aansprakelijkheid. Alleen als hij wist van het gebrek kun je hem aansprakelijk stellen. Voor bruikleen
geldt een extra drempel: je moet het gebrek daadwerkelijk kennen. Hieruit blijkt dat dit een
exclusieve regel is. Bij samenloop tussen bruikleen en OD kun je dus alleen aansprakelijk stellen op
grond van bruikleen.
HR Dierenarts/HR Paardrijles
= een contract en buitencontractuele risicoaansprakelijkheid (art. 6:179 BW) kunnen naast elkaar
bestaan, tenzij de wetgever exclusiviteit had gewild HR Althuisius’ ladder: de weg naar OD was
hier afgesloten. De bewijslast was hier te zwaar voor de benadeelde. De weg naar alleen
risicoaansprakelijkheid stond nog open.
HR Dierenarts
- Vestiging aansprakelijkheid van eigenaar: samenloop behandelingsovereenkomst en 6:179
- Is uitdrukkelijk of stilzwijgend afwijking van art. 6:179 overeengekomen? Volgt uit de aard
van de behandelingsovereenkomst dat de risicoaansprakelijkheid niet geldt?
- Het feit dat jij een contract sluit, daarmee heb je niet het recht verspeeld om een beroep te
doen op art. 6:179 BW (r.o. 3.5). Ze sluiten elkaar dus niet uit.
- Omvang schadevergoedingsplicht (r.o. 3.8.3): het is niet ondenkbaar dat het gedrag van het
paard als eigen schuld (art. 6:101 BW) van de dierenarts geldt
HR Paardrijles
- Het onberekenbare gedrag van een dier komt in beginsel voor rekening van de eigenaar (art.
6:179)
- R.o. 3.4: enkele feit van berijden op grond van overeenkomst is niet voldoende om te
concluderen dat 6:179 geheel opzij is geschoven
- R.o. 3.5: bij rijles blijft schade deels voor rekening cursist (6:101 BW); inhoud overeenkomst
en overige omstandigheden bepalen in hoeverre de schade voor eigen rekening blijft
HR CBB/JPO
= omdat onderhandelingen wat chaotischer zouden zijn dan in HR Plas Valburg was geacht, wordt
daardoor gecorrigeerd in CBB/JPO. Iemand is in beginsel vrij om onderhandelingen af te breken,
3
