Medische terminologie en pathologie
Hoofdstuk 10 Nieren, urinewegen en mannelijke
geslachtsorganen
10.1 Bouw en functie
De nier is te verdelen in:
Nierschors: cortex renalis
Niermerg: medulla renalis
Nierbekken: pyelum
Cortex renalis(nierschors):
- Hierin bevinden zich miljoenen nier lichaampjes (nefronen)
- Nefronen:
Filteren de afvalstoffen uit je bloed en recyclen de belangrijke
stoffen die je lichaam weer nodig heeft.
Ze zorgen ervoor dat de zoutgehalte en zuurgraad van je bloed op
peil blijft
Via afvoerbuisjes in het niermerg (medulla renalis) komt de urine in het
nierbekken.
Vanuit het nierbekken (pyelum) loopt de urineleider (ureter) naar de
urineblaas (vesica urinaria).
Bij vulling van de blaas treedt er een prikkel in werking die door het
autonome zenuwstelsel wordt gereguleerd.
Daarop opent de sluitspier (sfincter) van de blaas.
Nieren hebben een zuiverende functie
Bij aandoening aan de nieren is deze functie vaak verstoord
Afvalproducten en overtollig vocht worden slecht uitgescheiden
Nieren hebben een reservecapaciteit, waardoor de zuiverende functie lang
in stand blijft.
10.2 Aandoeningen van de nieren en urinewegen
10.2.1 Aangeboren afwijkingen
Cystenieren
Belangrijkste aangeboren afwijking
In de nieren zijn cysten (met vocht
gevulde holten) aanwezig
Kan symptoom loos aanwezig zijn
Bij groei of ontsteking kunnen
verschijnselen van nierinsufficiëntie
optreden
1
, Medische terminologie en pathologie
Hoofdstuk 10 Nieren, urinewegen en mannelijke
geslachtsorganen
Niercyste
In de nier bevindt zich één (grote) cyste. Deze niercyste heeft geen
klinische betekenis en wordt meestal bij toeval gevonden. B.v. bij een CT-
scan of een obductie
10.2.2 Ontstekingen
Factoren die ontstekingen in nieren en urinewegen beïnvloeden:
- Onvoldoende legen van de blaas
- De samenstelling van de urine
- Lengte van de urinebuis
- Aangeboren afwijkingen
- Diabetes mellitus
- Zwangerschap
- Slechte sanitaire hygiëne
- Bedlegerigheid
Pyelitis & pyelonefritis = Nierbekkenontsteking
Is een opstijgende urineweginfectie die het pyelum (nierbekken) van de
nier heeft bereikt.
Patiënt heeft hoge koorts en voelt zich ziek
Slagpijn in de nierloge (ruimte tussen onderzijde ribbenboog en
wervelkolom, waarin de nieren zijn gelegen)
In de urine bevinden zich leukocyten, bacteriën en erytrocyten
Pyelonefritis
Uitbreiding van de pyelitis tot de nierschors (cortex renalis) en dus de
nierlichaampjes (nefronen).
De ontsteking kan zich over de gehele nier uitbreiden en tenslotte leiden
tot het verlies van de functie ervan.
De symptomen komen overeen met pyelitis en bevatten ook veel
albumine (bloedeiwit)
=> albuminurie
2
Hoofdstuk 10 Nieren, urinewegen en mannelijke
geslachtsorganen
10.1 Bouw en functie
De nier is te verdelen in:
Nierschors: cortex renalis
Niermerg: medulla renalis
Nierbekken: pyelum
Cortex renalis(nierschors):
- Hierin bevinden zich miljoenen nier lichaampjes (nefronen)
- Nefronen:
Filteren de afvalstoffen uit je bloed en recyclen de belangrijke
stoffen die je lichaam weer nodig heeft.
Ze zorgen ervoor dat de zoutgehalte en zuurgraad van je bloed op
peil blijft
Via afvoerbuisjes in het niermerg (medulla renalis) komt de urine in het
nierbekken.
Vanuit het nierbekken (pyelum) loopt de urineleider (ureter) naar de
urineblaas (vesica urinaria).
Bij vulling van de blaas treedt er een prikkel in werking die door het
autonome zenuwstelsel wordt gereguleerd.
Daarop opent de sluitspier (sfincter) van de blaas.
Nieren hebben een zuiverende functie
Bij aandoening aan de nieren is deze functie vaak verstoord
Afvalproducten en overtollig vocht worden slecht uitgescheiden
Nieren hebben een reservecapaciteit, waardoor de zuiverende functie lang
in stand blijft.
10.2 Aandoeningen van de nieren en urinewegen
10.2.1 Aangeboren afwijkingen
Cystenieren
Belangrijkste aangeboren afwijking
In de nieren zijn cysten (met vocht
gevulde holten) aanwezig
Kan symptoom loos aanwezig zijn
Bij groei of ontsteking kunnen
verschijnselen van nierinsufficiëntie
optreden
1
, Medische terminologie en pathologie
Hoofdstuk 10 Nieren, urinewegen en mannelijke
geslachtsorganen
Niercyste
In de nier bevindt zich één (grote) cyste. Deze niercyste heeft geen
klinische betekenis en wordt meestal bij toeval gevonden. B.v. bij een CT-
scan of een obductie
10.2.2 Ontstekingen
Factoren die ontstekingen in nieren en urinewegen beïnvloeden:
- Onvoldoende legen van de blaas
- De samenstelling van de urine
- Lengte van de urinebuis
- Aangeboren afwijkingen
- Diabetes mellitus
- Zwangerschap
- Slechte sanitaire hygiëne
- Bedlegerigheid
Pyelitis & pyelonefritis = Nierbekkenontsteking
Is een opstijgende urineweginfectie die het pyelum (nierbekken) van de
nier heeft bereikt.
Patiënt heeft hoge koorts en voelt zich ziek
Slagpijn in de nierloge (ruimte tussen onderzijde ribbenboog en
wervelkolom, waarin de nieren zijn gelegen)
In de urine bevinden zich leukocyten, bacteriën en erytrocyten
Pyelonefritis
Uitbreiding van de pyelitis tot de nierschors (cortex renalis) en dus de
nierlichaampjes (nefronen).
De ontsteking kan zich over de gehele nier uitbreiden en tenslotte leiden
tot het verlies van de functie ervan.
De symptomen komen overeen met pyelitis en bevatten ook veel
albumine (bloedeiwit)
=> albuminurie
2
