Samenvatting Economie — HAVO Eindexamen
2026
Alle Examenstof + Begrippenlijst + 20 Oefenopgaven
Complete Examenvoorbereiding
Versie: 2026
Geschikt voor: HAVO Economie (CE-stof)
Inhoud: Alle domeinen + 120 begrippen + 20 oefenopgaven
� Geslaagd? Laat een review achter op Stuvia!
Inhoudsopgave
1. Markt en Prijsvorming
2. Conjunctuur en Structuur
3. Arbeid en Inkomen
4. Overheid en Beleid
5. Internationale Handel
6. Begrippenlijst (120 begrippen)
7. 20 Oefenopgaven
1. Markt en Prijsvorming
1.1 Vraag en Aanbod
Begrip Beschrijving
Individuele vraag Hoeveel 1 consument wil kopen bij een
bepaalde prijs
Collectieve vraag Alle individuele vragen bij elkaar opgeteld
Vraaglijn Dalend: hogere prijs → minder vraag
Aanbodlijn Stijgend: hogere prijs → meer aanbod
Evenwichtsprijs Vraag = aanbod
Vraagoverschot Prijs te laag → meer vraag dan aanbod →
prijs stijgt
Aanbodoverschot Prijs te hoog → meer aanbod dan vraag →
prijs daalt
1
, 1.2 Verschuivingen
Verschuiving vraaglijn Oorzaak
Naar rechts (meer vraag) Hoger inkomen,
meer consumenten,
voorkeur verandert
Naar links (minder vraag) Lager inkomen,
substituten
goedkoper
Verschuiving aanbodlijn Oorzaak
Naar rechts (meer aanbod) Lagere kosten,
betere technologie,
meer aanbieders
Naar links (minder aanbod) Hogere kosten,
minder aanbieders
1.3 Prijselasticiteit
Ev = %ΔQv / %ΔP
Ev > 1 = elastisch (luxegoederen)
Ev < 1 = inelastisch (eerste levensbehoeften)
Ev = 1 = eenheidselastisch
1.4 Marktvormen
Marktvorm Aanbieders Invloed op prijs Voorbeeld
Volkomen Zeer veel Geen (prijsnemer) Aardappelmarkt
concurrentie
MonopolistischeVeel Beperkt (heterogeen Restaurants
concurrentie product)
Oligopolie Weinig Groot (onderlinge Supermarkten,
afhankelijkheid) telecom
Monopolie Eén Zeer groot (prijszetter) NS (trein)
2. Conjunctuur en Structuur
2.1 Conjunctuurcyclus
Hoogconjunctuur → Recessie → Laagconjunctuur → Herstel → Hoogconjunctuur
2
2026
Alle Examenstof + Begrippenlijst + 20 Oefenopgaven
Complete Examenvoorbereiding
Versie: 2026
Geschikt voor: HAVO Economie (CE-stof)
Inhoud: Alle domeinen + 120 begrippen + 20 oefenopgaven
� Geslaagd? Laat een review achter op Stuvia!
Inhoudsopgave
1. Markt en Prijsvorming
2. Conjunctuur en Structuur
3. Arbeid en Inkomen
4. Overheid en Beleid
5. Internationale Handel
6. Begrippenlijst (120 begrippen)
7. 20 Oefenopgaven
1. Markt en Prijsvorming
1.1 Vraag en Aanbod
Begrip Beschrijving
Individuele vraag Hoeveel 1 consument wil kopen bij een
bepaalde prijs
Collectieve vraag Alle individuele vragen bij elkaar opgeteld
Vraaglijn Dalend: hogere prijs → minder vraag
Aanbodlijn Stijgend: hogere prijs → meer aanbod
Evenwichtsprijs Vraag = aanbod
Vraagoverschot Prijs te laag → meer vraag dan aanbod →
prijs stijgt
Aanbodoverschot Prijs te hoog → meer aanbod dan vraag →
prijs daalt
1
, 1.2 Verschuivingen
Verschuiving vraaglijn Oorzaak
Naar rechts (meer vraag) Hoger inkomen,
meer consumenten,
voorkeur verandert
Naar links (minder vraag) Lager inkomen,
substituten
goedkoper
Verschuiving aanbodlijn Oorzaak
Naar rechts (meer aanbod) Lagere kosten,
betere technologie,
meer aanbieders
Naar links (minder aanbod) Hogere kosten,
minder aanbieders
1.3 Prijselasticiteit
Ev = %ΔQv / %ΔP
Ev > 1 = elastisch (luxegoederen)
Ev < 1 = inelastisch (eerste levensbehoeften)
Ev = 1 = eenheidselastisch
1.4 Marktvormen
Marktvorm Aanbieders Invloed op prijs Voorbeeld
Volkomen Zeer veel Geen (prijsnemer) Aardappelmarkt
concurrentie
MonopolistischeVeel Beperkt (heterogeen Restaurants
concurrentie product)
Oligopolie Weinig Groot (onderlinge Supermarkten,
afhankelijkheid) telecom
Monopolie Eén Zeer groot (prijszetter) NS (trein)
2. Conjunctuur en Structuur
2.1 Conjunctuurcyclus
Hoogconjunctuur → Recessie → Laagconjunctuur → Herstel → Hoogconjunctuur
2
