samenvatting psychopathologie

Psychologie samenvatting Examen 25/05/05


LES 1
- General health questionaire:
 1/3 (15j en ouder ) heeft psychisch onwelbevinden
 25-54j: minst gunstig (actiefste doelgroep)
 65-4j: meest gunstig
 Psychisch onwelbevinden is laatste 10 jaar toegenomen
 Kinderen (2-18j): 30% heeft vermoedelijke psychopathologie (18% enkelvoudig, 12%
comorbiditeit)
- PSYCHOPATHOLOGIE?
 Study of mental disorders ( oxford dictionary)
 Abnormal psychology
 Klinische Psychologie = begrijpen en behandelen van psychologische aandoeningen
o Psychiatrie: discipline in de geneeskunde (arts) kan een diagnose stellen en
behandeling van psychopathologiën (PP)
o Klinische Psychologie: Discipline psychologie, afstudeerrichting klinische psychologie
o Psychotherapie: geen apart gezondheidszorgberoep, maar behandelvorm
 PP= deelgebied van psychiatrie en klinische psychologie


BioPsychoSociaal Model:

,Psychologie samenvatting Examen 25/05/05




- HISTORISCHE VISIES:
 Demonologie: afwijkend gedrag= ‘bezeten’/demonen/ kwade geesten
o ‘behandeling’: Uitdrijving/ fysieke straffen (distress omhoog)
o Nog steeds veelvoorkomend
 Medisch model: ziekte  geestesziek, ‘mental illness’
o Biologische oorzaak als verklaring voor PP
o Invloeden (vb. decartes)  scheiding lichaam en geest  meer inzicht in
biologische oorzaken van fysieke aandoeningen
o Somatogene Hypothese: Hypothese dat verklaring van PP terug te vinden zijn in
fysieke defecten.




 Gestichten  ambulante behandelingen
o 18de eeuw: gestichten ( vnl privé- initiatieven)(zeer mensonterend)
o Vanaf 19de eeuw: afwijkend gedrag= ziekte en verdient behandeling (humaan)
o Jaren 50: behandelmethoden verbeterden, van residentieel (levenslang) naar
meer ambulant.

- PSYCHOPATHOLOGIE DEFINIEREN
 Moeilijk want er is geen ‘medium/substraat’
o Wel klinisch oordeel
 Weinig gekend over etiologie en beïnvloedende processen van PP
o Dus definitie onafhankelijk van etiologie  implicatie diagnostiek
 Psychopathologie
o Studie van afwijkingen van het normale of alledaagse psychologisch of
gedragsmatige functioneren
 Afwijking van statistische norm
o Normaalverdeling IQ
o Zelden voorkomend wilt niet zeggen dat het een PP is ( hoog IQ)
o Categorisch
 Afwijkend van sociale en politieke norm
o Sociaal aanvaardbaar gedrag is afhankelijk van context of cultuur
o Assumptie: elk gedrag dat social aanvaardbaar is, representeert adaptief gedrag
o Wat afwijkend is, is vaak cultuur- en tijdsgebonden (vb. masturbatie,
homoseksualiteit,…)
o Invloed maatschappij en cultuur op verloop PP (vb. prognose)

,Psychologie samenvatting Examen 25/05/05




 Maladaptief en gevaarlijk gedrag
o Functioneren vormt een bedreiging voor zichzelf of anderen (vb. Psychose,
suïcidale gedachten)
o Maar is niet hetzelfde als PP! (vb. Moord)
 Emotioneel lijden en beperkt functioneren
o Overkoepelend criterium binnen DSM Diagnostiek
o Voordeel: Cliënt kan zelf nood aan hulpverlening bepalen
o Nadelen: Vergt enig ziekte inzicht & niet bij alle PP aanwezig



- VERKLARINGSMODELLEN VAN PP
 Elk individu
o Onderling afhankelijk
o Afzonderlijk bestudeerd
o PP vaak beschreven vanuit verschillende paradigma’s
o Paradigma’s niet mutueel exclusief!
 Biologische modellen
o Genetica
 Diathese-stress model (= PP ontwikkeld zich door interactie tssn
genetische predispositie en onze omgeving)
o Concordantie studies (= onderzoek naar kans dat familieleden uit eenzelfde
familie een PP zullen ontwikkelen
 Neurowetenschappen
o Hersenstructuur en hersenfuncties
 Occipitaalkwab = visuele perceptie
 Temporaalkwab = Gehoor, geheugen, emoties, taal, illusies, smaak en
reukzin
 Parietaalkwab = Visuomotorische coordinatie
 Frontaalkwab = Willekeurige gedragingen, verbale expressie,
probleemoplossing, impulsbeheersing en planning
 Prefrontale cortex = executieve functies (functies die ons onderscheiden
van dieren)
o Vooral frontaalkwab belangrijk bij PP, omdat heel veel defecten een rol spelen bij
gedragsstoornissen, persoonlijke problematieken, aandachtsstoornssen,
apathie,..
o Limbisch systeem
 Hippocampus= spatieel leren
 Corpus Mamillare: ruimtelijk en episodisch geheugen
 Amygdala: aandacht naar emotionele relevante stimuli (belangrijk bij
fobiën)
 Hypothalamus: Fight/flight
 Fornix: schakel tussen Cormus Mamillare en Hippocampus
 Thalamus: schakelstation
o Neurotransmitters
 Dopamine: overvloed bij schizofrenie
 Serotonine: Laag bij depressie

, Psychologie samenvatting Examen 25/05/05


 Norepinefrine: Stemmingsstoornissen
 GABA: Angststoornissen
 Samengevat
o Biologische modellen blijven relevant voor PP
o Implicaties voor behandeling: ontwikkelen van medicatie voor PP
o Geestelijke gezondheidsproblemen kunnen niet gereduceerd worden tot
biologische beschrijvingen.
 Psychologische modellen
 EN-EN (Geen OF-OF)  modellen zijn complementair
 Psychologische oorzaak eerder dan biologische/medische
 Symptomen als normale reactie op moeilijke situatie
o Psychoanalyse en Psychodynamische benadering
 Grondlegger: Freud
 Mysterieuze symptomen bij hysterie en spontane paralyse
 Vaak traumatische gebeurtenissen in voorgeschiedenis
 Erover praten gaf verlichting van de symptomen
 3 Componenten als basis voor persoonlijkheid
 Id  onmiddellijke behoefte-bevrediging (paard)
 Ego  Omgaan met de werkelijkheid (Ruiter)
 SuperEgo geïnternaliseerde normen en waarden (vanaf 5j)

 Verdedigingsmechanismen :
 Ontkenning
 Onderdrukking
 Terugkeer
 Afreageren
 Belang:
 introductie Gesprekstherapie
 Belang vroege ervaringen
 Gebruik van defensiemechanismen
 Vrije associatie




o Gedragsmodel
 PP als aangeleerde reacties op omgeving
 Behavioristisch perspectief
 Jaren 50-60
 Ontstaan Leertheorie
 Klassieke Conditionering
 Operante conditionering