Pyjamas
Algemene informatie
Titel: The Boy in the Striped Pyjamas
Schrijver: John Boyne
Jaar van uitgave: 2006
Genre: Historische roman / oorlogsroman
Tijd waarin het verhaal zich afspeelt: Tweede Wereldoorlog
Originele taal: Engels
Inleiding
The Boy in the Striped Pyjamas is een indrukwekkende historische roman van John Boyne.
Het boek speelt zich af tijdens de Tweede Wereldoorlog en gaat over de vriendschap tussen
twee jongens die eigenlijk compleet verschillende levens hebben. De ene jongen, Bruno,
groeit op in een rijk Duits gezin waarvan de vader een belangrijke officier is binnen het nazi-
regime. De andere jongen, Shmuel, is een Joodse jongen die gevangen zit in een
concentratiekamp.
Wat dit boek bijzonder maakt, is dat het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van
Bruno, een kind van negen jaar oud. Daardoor begrijpt de lezer de situatie vaak beter dan
Bruno zelf. Terwijl de lezer weet wat er gebeurt in de oorlog, ziet Bruno de wereld op een
onschuldige en naïeve manier. Dat zorgt ervoor dat het verhaal soms verdrietig, maar ook
confronterend is.
Het boek laat zien hoe gevaarlijk discriminatie, racisme en blind gehoorzamen kunnen zijn.
Daarnaast gaat het verhaal over vriendschap, onschuld en de gevolgen van oorlog. Ondanks
dat het boek vrij eenvoudig geschreven is, heeft het een diepe boodschap die veel indruk
maakt.
Samenvatting
Het verhaal begint in Berlijn, waar Bruno samenwoont met zijn vader, moeder en oudere zus
Gretel. Bruno leeft een comfortabel leven. Hij heeft vrienden, een mooi huis en veel vrijheid
om te spelen. Op een dag komt hij thuis van school en ontdekt hij dat hun dienstmeid al zijn
spullen inpakt. Zijn vader heeft promotie gekregen van “The Fury” Bruno’s kinderlijke
uitspraak van “The Führer”, Adolf Hitler en daarom moet het gezin verhuizen.
Bruno vindt dit verschrikkelijk. Hij wil niet weg uit Berlijn en begrijpt niet waarom zijn vader
deze keuze maakt. Toch heeft hij geen inspraak en verhuist het gezin naar een afgelegen plek
, die Bruno “Out-With” noemt, terwijl het eigenlijk Auschwitz is. Het nieuwe huis is klein, saai
en ligt in een leeg gebied zonder andere kinderen.
Vanuit zijn slaapkamer ziet Bruno een groot hek dat zich kilometers ver uitstrekt. Achter het
hek lopen mensen rond in gestreepte kleding. Bruno denkt dat het een soort boerderij of dorp
is waar iedereen dezelfde pyjama draagt. Hij begrijpt totaal niet dat dit een concentratiekamp
is.
Bruno voelt zich erg eenzaam in zijn nieuwe omgeving. Zijn zus Gretel trekt steeds meer naar
de ideeën van de nazi’s toe en praat veel over Duitsland en politiek. Bruno zelf begrijpt
weinig van de oorlog en denkt vooral aan spelen en avonturen beleven.
Op een dag besluit Bruno langs het hek te wandelen om iets interessants te ontdekken. Tijdens
die wandeling ontmoet hij Shmuel, een jongen van dezelfde leeftijd die aan de andere kant
van het hek zit. Shmuel draagt de gestreepte kleding van de gevangenen en ziet er mager en
zwak uit. Bruno en Shmuel raken aan de praat en ontdekken dat ze dezelfde verjaardag
hebben. Ondanks het hek ontstaat er langzaam een bijzondere vriendschap.
Bruno bezoekt Shmuel steeds vaker. Hij neemt soms eten voor hem mee en vertelt over zijn
leven aan de andere kant van het hek. Tegelijkertijd vertelt Shmuel over zijn leven in het
kamp en hoe hij samen met zijn familie gevangen werd genomen. Bruno begrijpt echter niet
volledig hoe ernstig de situatie is. Hij vraagt zich bijvoorbeeld af waarom Shmuel niet
gewoon wegloopt of waarom de soldaten zo gemeen doen.
Door hun gesprekken merkt de lezer steeds meer het contrast tussen beide werelden. Bruno
leeft veilig met genoeg eten en warme kleding, terwijl Shmuel dagelijks te maken heeft met
honger, angst en mishandeling. Toch blijven de jongens elkaar als gelijken zien. Hun
vriendschap laat zien dat kinderen niet geboren worden met haat of vooroordelen.
Later in het verhaal krijgt Bruno’s moeder steeds meer twijfels over het werk van haar man.
Ze begint langzaam te beseffen wat er werkelijk gebeurt in het concentratiekamp. Vooral
nadat een oude bediende overlijdt en ze de rook uit het kamp ziet, wordt ze angstiger. Ze wil
uiteindelijk terug naar Berlijn met de kinderen.
Voordat Bruno vertrekt, wil hij nog één keer met Shmuel afspreken. Shmuel vertelt dat zijn
vader verdwenen is en dat hij hem niet kan vinden. Bruno besluit hem te helpen zoeken. Hij
graaft een gat onder het hek en kruipt naar de andere kant. Om niet op te vallen trekt hij ook
een gestreepte pyjama aan.
Wanneer Bruno eenmaal in het kamp is, schrikt hij van de omstandigheden. Alles is vies,
chaotisch en verdrietig. Terwijl de jongens samen zoeken naar Shmuels vader, worden ze
plotseling meegenomen in een grote groep gevangenen. Ze worden een donkere ruimte
ingeduwd die later een gaskamer blijkt te zijn.
Bruno begrijpt nog steeds niet precies wat er gebeurt, maar hij houdt Shmuels hand stevig
vast. De jongens sterven samen. Pas later ontdekt Bruno’s vader wat er waarschijnlijk met
zijn zoon gebeurd is. Het verhaal eindigt tragisch en laat zien dat oorlog uiteindelijk iedereen
raakt.