BEDRIJFSFISCALITEIT
PRINCIPES
BEGRIPPEN EN PRINCIPES
HET BEGRIP “BELASTING”
Een belasting is een door de overheid eenzijdig opgelegde en verplichte bijdrage op
personen of feiten die een band hebben met het territorium waarop de overheid gezag
uitoefent en die bestemd is om diensten van algemeen nut te financieren.
“Door de overheid”
o Belastingen worden opgelegd door overheid als (enige) drager van
soevereiniteit doen dit omdat ze over die macht (= soevereiniteit)
beschikt
o Federale overheid, gewest, gemeenschap, provincie en gemeente elke
overheid in België kan dit doen
o FOD Financiën (fiscus) maakt zelf uitvoerbare titel via kohieren.
“Eenzijdig en verplicht”
o Geen keuzemogelijkheid (openbare orde) overheid bepaald, je hebt niet
de mogelijkheid om een belasting niet te betalen (ook niet om ethische
redenen, bv: je wilt geen belasting betalen omdat dit naar defensie gaat)
o Waarom? Economische redenen: risico op marktfalen bij publieke goederen
en schaalvoordelen
o Niet alle betalingen aan de overheid zijn echter belastingen (bv: retributies,
boetes, sociale zekerheidsbijdragen, …)
o Sancties en dwangmaatregelen indien je jouw belastingen niet betaald
“Territorialiteit”
o Gevolg van soevereiniteit
o Overheid kan slechts belasten als er een voldoende band (‘nexus’) is met
het territorium
Als het om inkomsten gaan die door een Belg in het buitenland
gemaakt worden kan de Belgische overheid deze inkomsten nog
steeds belasten
o Je hoeft ook niet altijd fysiek aanwezig te zijn om een nexus te hebben
digitale economie?
“Voor algemeen nut”
o Uitgave dient om kosten van de overheid te dekken (bv: pension,
onderwijs, defensie, zorg, …)
o Politiek discretionair (is op het initiatief van de regering of ons parlement)
o Afwezigheid aanwijsbare en individuele tegenprestatie je kan niet
zeggen: “ik betaal zoveel belastingen en zoveel procent moet naar
defensie, zoveel naar onderwijs, …”
Solidariteitsbijdrage: er komt een algemene solidariteitsbijdrage van 100% op de
toekomstige gerealiseerde meerwaarde van financiële activa, inclusief crypto-activa,
opgebouwd vanaf het moment van de invoering van de bijdrage (is een belasting)
1
,ANDERE HEFFINGEN EN BIJZONDERE CATEGORIEËN
Retributie
Vergoeding voor tegenprestatie door overheid in rechtstreeks en onmiddellijk
belang begunstigde (geïndividualiseerde dienst)
Retributie is dus geen belasting want je betaald voor een rechtstreeks
tegenprestatie (bv: je betaald een parkeerticket en in ruil daarvoor kan je
parkeren)
Beroep op dienst uit eigen belang (bv: haven- en kaaigelden, tolgelden)
Bedrag van de retributie moet in redelijke verhouding staan tot de verleende
dienst
o Stel je moet 300 euro betalen om door een tunnel te rijden, dit is niet in
verhouding dus dan zou je kunnen beargumenteren dat dit geen retributie
meer is maar een belasting
Discussie omtrent ‘individueel beslissingsmoment’ (cf. “combi-taxen”)
Socialezekerheidsbijdragen
Men draagt mee aan het systeem vanuit een solidariteitsprincipe heeft andere
doeleinde dan een belasting
Gesteund op het solidariteits-en het verzekeringsbeginsel (bijdrageplicht schept
recht op ontvangst voordelen), viseren specifieke aanwending (bepaalde uitgaven)
Nuance GrwH 2021: “een voldoende relevante band bestaat tussen de
bijdrageplichtigen en het collectief der sociaal verzekerden van wie de sociale
bescherming mede door de bijdrage wordt gefinancierd”.
Niet betaald aan FOD Financiën maar aan parastatale instellingen belast met
inning ervan
Inning door RSZ-instellingen: verschil tussen invordering SZ en belasting vervaagt.
Sedert 2017 schept RSZ ook uitvoerbare titel (kohier) maar alleen nadat
uitnodiging tot betaling niet werd gehonoreerd
Geen jaarlijkse wettelijke controle door parlement
Verhaalbelastingen
Bijdrage die je aan de overheid betaald voor een specifieke prestatie, ook wanneer
belastingplichtige er geen specifiek voordeel uit haalt (onweerlegbaar vermoeden)
Maar geen individueel beslissingsmoment voor de betaler ( retributie) dus niet
vermijdbaar
o Bv: betaling aan de provincie voor de aanleg van de riolering je beslist
niet “vandaag ga ik gebruik maken van de riolering”, je hebt dus geen
individueel beslissingsmoment
Directe en indirecte belastingen
Directe belasting
o Raakt een voortdurende toestand en wordt periodiek geïnd via aanslag
lastend diegene die zich in belastbare toestand bevindt
o Men maakt op een bepaald moment een afrekening van al de handelingen
die u in 1 kalenderjaar heeft verricht
o Bv: personenbelasting, vennootschapsbelasting (en alle andere
inkomstenbelastingen)
Indirecte belasting
2
, o Treft een voorbijgaand feit of rechtshandeling en wordt afzonderlijk per
transactie geïnd
o Er wordt op dat moment een bepaalde actie genomen bv: je koopt in de
winkel een fles champagne, op dat moment betaal je de btw op die fles
o Bv: erfbelasting, btw
Afwentelbare en niet afwentelbare belastingen
Afwentelbare belastingen
o De wettelijke schuldenaar wentelt de kost economisch af
(geheel/gedeeltelijk) op een derde
o Belastingen worden afgewenteld op de eindconsument
o Bv: accijnzen, douanerechten
Niet-afwentelbare belasting
o Economisch gedragen door degene die de wet aanduidt als schuldenaar
o Bv: erfbelasting, personenbelasting
Dubbele belasting (examen)
Juridische dubbele belasting: dezelfde belastbare basis (bv: inkomen, vermogen)
wordt in hoofde van dezelfde persoon tweemaal aan dezelfde belasting
onderworpen
o Dezelfde persoon wordt dus twee keer belast op dezelfde inkomsten
o Doet zich vooral voor bij grensoverschrijdende investeringen/activiteiten
(nexus)
o Bv: Je hebt een inkomen dat je ontvangt van een dividend van een
Amerikaanse onderneming je wordt dan zowel door de Belgische als de
Amerikaanse overheid belast
Economische dubbele belasting: dezelfde belastbare basis (bv: inkomen,
vermogen) wordt in hoofde van twee verschillende personen tweemaal aan
belasting onderworpen
o Twee verschillende personen worden belast op dezelfde inkomsten
o Bv: betaling van een vergoeding voor diensten die niet-aftrekbaar is bij de
betaler maar toch belastbaar is bij de genieter
o Bv: een dochteronderneming betaalt een vennootschapsbelasting op haar
winst, deze winst wordt uitgekeerd als dividend aan de aandeelhouders die
ook belastingen moeten betalen op dit zelfde dividend (zowel betaald door
de dochteronderneming als de aandeelhouders, hetzelfde inkomen wordt
dus 2 keer belast)
Belastingontwijking en belastingontduiking
Belastingontduiking (fiscale fraude) is het opzettelijk ontwijken van wettelijk
verschuldigde belasting.
o Twee vereiste elementen:
1. Materieel element: inbreuk op de fiscale wetgeving.
2. Intentioneel element: het opzet om belasting te ontwijken.
o Voorbeeld: fictieve kosten of inkomsten, prijsbewimpeling
Je hebt een wallet van criptomunten die van 100 euro naar 1
miljoen euro zijn gegaan, de fiscus kan jou hierop belasten en je wilt
die belasting niet betalen dus je geeft niet aan dat je 1 miljoen euro
aan criptomunten hebt mag niet
3
, Belastingontwijking is géén misdrijf.
o Er is een intentioneel element (bedoeling om belasting te verminderen),
maar géén materieel element (geen inbreuk op de wet).
o Bv: onthouding of substitutie
o Belastingontwijking is dus niet strafbaar, maar kan wel door de wetgever
worden tegengegaan.
o Je zorgt er dus voor dat je buiten het toepassingsgebied van een
verplichting komt te staan men gaat dit oplossen dor het concept van
“misbruikbepaling” men gaat situaties proberen capteren om ervoor te
zorgen dat mensen toch belastingen zullen moeten betalen
WAAROM BELASTEN?
Functies van de belasting
Financiële Functie
o Financiering van diensten van algemeen nut om kosten van de overheid
te dekken
Herverdelende functie
o Aanbrengen van wijzigingen in verdeling van economische middelen
binnen de bevolking
o Progressieve belastingen en belastingvrije som (bv: personenbelasting):
draagkrachtbeginsel
o Mensen die een hoger loon krijgen betalen meer belastingen veel
discussie over
o Belastbaar voorwerp: belasten van inkomsten uit arbeid of kapitaal:
vermogens(winst)belasting
o Je kan vermogen op verschillende manieren belasten (examen)
1. De vruchten die aan de boom groeien belasten (als je belegt in
ondernemingen krijg je daar de “vruchten” van ofwel in dividenden
ofwel in winst, dit is een vermogen dat een inkomst genereerd)
2. Vermogenswinstbelasting (je hebt je boom aangekocht toen die
klein was voor 10 euro en nu is je boom gegroeid tot 1000 euro en
nu kan je deze verkopen)
3. Vermogensbelasting je wordt belast op het hebben van je boom
(maakt niet uit of daar vruchten aan hangen of niet en of je boom
nu groot of klein is)
Gedrag sturende functie
o Wenselijk gedrag stimuleren door er een fiscaal voordeel aan te verbinden /
onwenselijk gedrag ontmoedigen door fiscaal nadelig te maken
o Complexiteit van regelgeving
o Functies van belastingen communiceren met elkaar: gedrag demotiveren =
afname fiscale ontvangsten
o Bv: auto’s die veel uitstoten zwaarder belasten in de hoop dat mensen
deze auto minder zoude kopen je wilt het gedrag van mensen dus sturen
in een bepaalde richtingen (gedrag motiveren = stimuleren en dus
belastingen verlagen)
Rechtvaardiging belasting
Omwille van de functies van de belasting wordt het bestaan ervan maar zelden in
vraag gesteld:
4
PRINCIPES
BEGRIPPEN EN PRINCIPES
HET BEGRIP “BELASTING”
Een belasting is een door de overheid eenzijdig opgelegde en verplichte bijdrage op
personen of feiten die een band hebben met het territorium waarop de overheid gezag
uitoefent en die bestemd is om diensten van algemeen nut te financieren.
“Door de overheid”
o Belastingen worden opgelegd door overheid als (enige) drager van
soevereiniteit doen dit omdat ze over die macht (= soevereiniteit)
beschikt
o Federale overheid, gewest, gemeenschap, provincie en gemeente elke
overheid in België kan dit doen
o FOD Financiën (fiscus) maakt zelf uitvoerbare titel via kohieren.
“Eenzijdig en verplicht”
o Geen keuzemogelijkheid (openbare orde) overheid bepaald, je hebt niet
de mogelijkheid om een belasting niet te betalen (ook niet om ethische
redenen, bv: je wilt geen belasting betalen omdat dit naar defensie gaat)
o Waarom? Economische redenen: risico op marktfalen bij publieke goederen
en schaalvoordelen
o Niet alle betalingen aan de overheid zijn echter belastingen (bv: retributies,
boetes, sociale zekerheidsbijdragen, …)
o Sancties en dwangmaatregelen indien je jouw belastingen niet betaald
“Territorialiteit”
o Gevolg van soevereiniteit
o Overheid kan slechts belasten als er een voldoende band (‘nexus’) is met
het territorium
Als het om inkomsten gaan die door een Belg in het buitenland
gemaakt worden kan de Belgische overheid deze inkomsten nog
steeds belasten
o Je hoeft ook niet altijd fysiek aanwezig te zijn om een nexus te hebben
digitale economie?
“Voor algemeen nut”
o Uitgave dient om kosten van de overheid te dekken (bv: pension,
onderwijs, defensie, zorg, …)
o Politiek discretionair (is op het initiatief van de regering of ons parlement)
o Afwezigheid aanwijsbare en individuele tegenprestatie je kan niet
zeggen: “ik betaal zoveel belastingen en zoveel procent moet naar
defensie, zoveel naar onderwijs, …”
Solidariteitsbijdrage: er komt een algemene solidariteitsbijdrage van 100% op de
toekomstige gerealiseerde meerwaarde van financiële activa, inclusief crypto-activa,
opgebouwd vanaf het moment van de invoering van de bijdrage (is een belasting)
1
,ANDERE HEFFINGEN EN BIJZONDERE CATEGORIEËN
Retributie
Vergoeding voor tegenprestatie door overheid in rechtstreeks en onmiddellijk
belang begunstigde (geïndividualiseerde dienst)
Retributie is dus geen belasting want je betaald voor een rechtstreeks
tegenprestatie (bv: je betaald een parkeerticket en in ruil daarvoor kan je
parkeren)
Beroep op dienst uit eigen belang (bv: haven- en kaaigelden, tolgelden)
Bedrag van de retributie moet in redelijke verhouding staan tot de verleende
dienst
o Stel je moet 300 euro betalen om door een tunnel te rijden, dit is niet in
verhouding dus dan zou je kunnen beargumenteren dat dit geen retributie
meer is maar een belasting
Discussie omtrent ‘individueel beslissingsmoment’ (cf. “combi-taxen”)
Socialezekerheidsbijdragen
Men draagt mee aan het systeem vanuit een solidariteitsprincipe heeft andere
doeleinde dan een belasting
Gesteund op het solidariteits-en het verzekeringsbeginsel (bijdrageplicht schept
recht op ontvangst voordelen), viseren specifieke aanwending (bepaalde uitgaven)
Nuance GrwH 2021: “een voldoende relevante band bestaat tussen de
bijdrageplichtigen en het collectief der sociaal verzekerden van wie de sociale
bescherming mede door de bijdrage wordt gefinancierd”.
Niet betaald aan FOD Financiën maar aan parastatale instellingen belast met
inning ervan
Inning door RSZ-instellingen: verschil tussen invordering SZ en belasting vervaagt.
Sedert 2017 schept RSZ ook uitvoerbare titel (kohier) maar alleen nadat
uitnodiging tot betaling niet werd gehonoreerd
Geen jaarlijkse wettelijke controle door parlement
Verhaalbelastingen
Bijdrage die je aan de overheid betaald voor een specifieke prestatie, ook wanneer
belastingplichtige er geen specifiek voordeel uit haalt (onweerlegbaar vermoeden)
Maar geen individueel beslissingsmoment voor de betaler ( retributie) dus niet
vermijdbaar
o Bv: betaling aan de provincie voor de aanleg van de riolering je beslist
niet “vandaag ga ik gebruik maken van de riolering”, je hebt dus geen
individueel beslissingsmoment
Directe en indirecte belastingen
Directe belasting
o Raakt een voortdurende toestand en wordt periodiek geïnd via aanslag
lastend diegene die zich in belastbare toestand bevindt
o Men maakt op een bepaald moment een afrekening van al de handelingen
die u in 1 kalenderjaar heeft verricht
o Bv: personenbelasting, vennootschapsbelasting (en alle andere
inkomstenbelastingen)
Indirecte belasting
2
, o Treft een voorbijgaand feit of rechtshandeling en wordt afzonderlijk per
transactie geïnd
o Er wordt op dat moment een bepaalde actie genomen bv: je koopt in de
winkel een fles champagne, op dat moment betaal je de btw op die fles
o Bv: erfbelasting, btw
Afwentelbare en niet afwentelbare belastingen
Afwentelbare belastingen
o De wettelijke schuldenaar wentelt de kost economisch af
(geheel/gedeeltelijk) op een derde
o Belastingen worden afgewenteld op de eindconsument
o Bv: accijnzen, douanerechten
Niet-afwentelbare belasting
o Economisch gedragen door degene die de wet aanduidt als schuldenaar
o Bv: erfbelasting, personenbelasting
Dubbele belasting (examen)
Juridische dubbele belasting: dezelfde belastbare basis (bv: inkomen, vermogen)
wordt in hoofde van dezelfde persoon tweemaal aan dezelfde belasting
onderworpen
o Dezelfde persoon wordt dus twee keer belast op dezelfde inkomsten
o Doet zich vooral voor bij grensoverschrijdende investeringen/activiteiten
(nexus)
o Bv: Je hebt een inkomen dat je ontvangt van een dividend van een
Amerikaanse onderneming je wordt dan zowel door de Belgische als de
Amerikaanse overheid belast
Economische dubbele belasting: dezelfde belastbare basis (bv: inkomen,
vermogen) wordt in hoofde van twee verschillende personen tweemaal aan
belasting onderworpen
o Twee verschillende personen worden belast op dezelfde inkomsten
o Bv: betaling van een vergoeding voor diensten die niet-aftrekbaar is bij de
betaler maar toch belastbaar is bij de genieter
o Bv: een dochteronderneming betaalt een vennootschapsbelasting op haar
winst, deze winst wordt uitgekeerd als dividend aan de aandeelhouders die
ook belastingen moeten betalen op dit zelfde dividend (zowel betaald door
de dochteronderneming als de aandeelhouders, hetzelfde inkomen wordt
dus 2 keer belast)
Belastingontwijking en belastingontduiking
Belastingontduiking (fiscale fraude) is het opzettelijk ontwijken van wettelijk
verschuldigde belasting.
o Twee vereiste elementen:
1. Materieel element: inbreuk op de fiscale wetgeving.
2. Intentioneel element: het opzet om belasting te ontwijken.
o Voorbeeld: fictieve kosten of inkomsten, prijsbewimpeling
Je hebt een wallet van criptomunten die van 100 euro naar 1
miljoen euro zijn gegaan, de fiscus kan jou hierop belasten en je wilt
die belasting niet betalen dus je geeft niet aan dat je 1 miljoen euro
aan criptomunten hebt mag niet
3
, Belastingontwijking is géén misdrijf.
o Er is een intentioneel element (bedoeling om belasting te verminderen),
maar géén materieel element (geen inbreuk op de wet).
o Bv: onthouding of substitutie
o Belastingontwijking is dus niet strafbaar, maar kan wel door de wetgever
worden tegengegaan.
o Je zorgt er dus voor dat je buiten het toepassingsgebied van een
verplichting komt te staan men gaat dit oplossen dor het concept van
“misbruikbepaling” men gaat situaties proberen capteren om ervoor te
zorgen dat mensen toch belastingen zullen moeten betalen
WAAROM BELASTEN?
Functies van de belasting
Financiële Functie
o Financiering van diensten van algemeen nut om kosten van de overheid
te dekken
Herverdelende functie
o Aanbrengen van wijzigingen in verdeling van economische middelen
binnen de bevolking
o Progressieve belastingen en belastingvrije som (bv: personenbelasting):
draagkrachtbeginsel
o Mensen die een hoger loon krijgen betalen meer belastingen veel
discussie over
o Belastbaar voorwerp: belasten van inkomsten uit arbeid of kapitaal:
vermogens(winst)belasting
o Je kan vermogen op verschillende manieren belasten (examen)
1. De vruchten die aan de boom groeien belasten (als je belegt in
ondernemingen krijg je daar de “vruchten” van ofwel in dividenden
ofwel in winst, dit is een vermogen dat een inkomst genereerd)
2. Vermogenswinstbelasting (je hebt je boom aangekocht toen die
klein was voor 10 euro en nu is je boom gegroeid tot 1000 euro en
nu kan je deze verkopen)
3. Vermogensbelasting je wordt belast op het hebben van je boom
(maakt niet uit of daar vruchten aan hangen of niet en of je boom
nu groot of klein is)
Gedrag sturende functie
o Wenselijk gedrag stimuleren door er een fiscaal voordeel aan te verbinden /
onwenselijk gedrag ontmoedigen door fiscaal nadelig te maken
o Complexiteit van regelgeving
o Functies van belastingen communiceren met elkaar: gedrag demotiveren =
afname fiscale ontvangsten
o Bv: auto’s die veel uitstoten zwaarder belasten in de hoop dat mensen
deze auto minder zoude kopen je wilt het gedrag van mensen dus sturen
in een bepaalde richtingen (gedrag motiveren = stimuleren en dus
belastingen verlagen)
Rechtvaardiging belasting
Omwille van de functies van de belasting wordt het bestaan ervan maar zelden in
vraag gesteld:
4
