Samenvatting Aantekeningen alle kennisclips IOBO 2021!

Samenvatting Statistiek IOBO april 2021
1.1
Populatie = alle eenheden waar je in je onderzoek uitspraak over wil doen (landen, medewerkers,
burgers, etc.)
 Is vaak niet mogelijk om de gehele populatie te onderzoeken, bijv. hele bevolking van Nederland.
Dus vaak pak je een deel van die populatie (= steekproef)

De kenmerken tussen de steekproef en de populatie zullen altijd wel iets verschillen, dit noemen we
de meetfout (= het natuurlijke verschil dat er bestaat tussen steekproef en populatie)

Inferenties = conclusies die je maakt op basis van een steekproef over de bredere populatie (dus
generaliseren)
 Voorwaarde om dit te kunnen doen, is dat je een aselecte steekproef doet (= alle eenheden in een
populatie hebben een even grote kans om terecht te komen in de steekproef, dus niet alleen maar
studenten meenemen in je steekproef bijv.)

Inferentiële statistiek = uitkomsten van steekproeven generaliseren naar een populatie
Beschrijvende statistiek = uitkomsten van onderzoek in kaart brengen

Kenmerken van populaties zijn parameters
Kenmerken van steekproeven zijn statistieken

1.2
Verschillende soorten meetniveaus:
- Nominaal meetniveau
 voorwaarden: als een variabele verschillende waarden kan aannemen; iemand is man of
vrouw, iemand stemt op PvdA of D66)
- Ordinaal meetniveau
 voorwaarden: verschillende waarden, en als er een logische ordening in zit (bijv. het
opleidingsniveau van iemand)
- Interval meetniveau
 voorwaarden: verschillende waarden, ordening, en als de waarden op gelijke afstand van
elkaar liggen (bijv. het IQ van mensen)
- Ratio meetniveau
 voorwaarden: verschillende waarden, ordening, gelijke afstand en er moet sprake zijn van
een absoluut nulpunt (bijv. het aantal stemmers dat is komen opdagen bij een verkiezing)

Let op:
- Stellingen die aan respondenten zijn voorgelegd waarbij ze kunnen antwoorden op een 5-
puntsschaal (helemaal eens t/m helemaal oneens bijvoorbeeld)
 Een vijfpuntsschaal is een ordinaal meetniveau
- Samengestelde vijfpuntsschaal (een serie van vragen of stellingen op een vijfpuntsschaal,
waarop een samengestelde score wordt berekend)
 een samengestelde vijfpuntsschaal is een interval meetniveau
 een 10-puntsschaal is ook een voorbeeld van een interval meetniveau

Het nominaal en ordinaal meetniveau kun je weergeven in:
- Percentages
- Frequentietabel

1

, - Staafdiagram
- Cirkeldiagram

Interval- en ratio meetniveaus kun je weergeven in:
- Gemiddelde + standaarddeviatie
- Histogram
- Polygoon

Staafdiagram = de staven staan los van elkaar weergegeven
Histogram = de staven staan tegen elkaar weergegeven

Afhankelijke variabele = de variabele die gemanipuleerd wordt door de onderzoeker, is afhankelijk
van een andere variabele
Onafhankelijke variabele = de variabele die wordt geobserveerd om het effect van de behandeling te
beoordelen, is niet afhankelijk van een andere variabele

Discrete variabele = bestaat uit aparte, ondeelbare categorieën, er kunnen geen waarden bestaan
tussen twee aangrenzende categorieën
Continue variabele = er is een oneindig aantal mogelijke waarden die tussen twee willekeurige
waargenomen waarden vallen. Een continue variabele is deelbaar in een oneindig aantal fractionele
delen

1.3
Doel centrummaten: lokaliseren van het midden van een verdeling (dmv bijv. gemiddelde of
mediaan)

Verschillende soorten centrummaten:
- Modus (= meest voorkomende waarde in een verdeling, kunnen meerdere modi zijn)
 te gebruiken voor alle meetniveaus
 kan het beste bij nominaal en ordinaal
- Mediaan (= middelste waarde in een verdeling)
 te gebruiken bij ordinaal, interval of ratio meetniveaus
- Gemiddelde (= som van alle waarden delen door aantal waarden)
 niet geschikt bij extreme scores (bijv. bij leeftijd allemaal studenten en één oude docent)
 kan het beste bij interval en ratio meetniveau

1.4
Spreidingsmaten geven aan hoever de waarden van scores uit elkaar liggen.

Spreidingsmaten (om tot de standaarddiferentiatie te komen):
- Sum of squares: som van de gekwadrateerde afstand tot het gemiddelde
 SS = Σ ( x −μ of M )2
- Variantie: de gemiddelde gekwadrateerde afstand tot het gemiddelde
2SS
 σ = (in geval van populatie)
N
SS
 s2= (in geval van een steekproef)
n−1
- Standaarddeviatie: gemiddelde afstand tot het gemiddelde
 σ =√ σ 2 (bij populatie)
 s= √ s2 (bij een steekproef)
 Standaarddeviatie kan nooit negatief zijn!

2

, 1.5
Normaalverdeling kenmerken:
- Gemiddelde, modus en mediaan zijn gelijk aan elkaar
- Aan beide kanten van het gemiddelde liggen evenveel scores
- De meeste scores liggen rond het gemiddelde
- Extreme scores komen weinig voor

Standaarddeviatie (ookwel standaardafwijking) meet de gemiddelde afwijking van het gemiddelde

Variatie = het fenomeen dat alle waardes een beetje van het gemiddelde verschillen
Variantie = gemiddelde gekwadrateerde afstand tot het gemiddelde




3