Urologie
Ziektebeeld Epidemiologie Symptomen Diagnose Behandeling en prognose
Penis & glans aandoeningen
Phimosis Natuurlijke vernauwing Niet terug kunnen schuiven LO (voorhuid niet Lokale corticosteroïden;
voorhuid (kinderen); voorhuid; pijn; slecht zicht retracteerbaar). circumcisie. Prognose
verworven bij volwassenen op glans; hygiëneproblemen uitstekend.
door littekenvorming. en problemen met mictie
Behandelen bij: pijn bij
Infecties onder vernauwde erectie en/of mictieklachten
voorhuid → littekens →
meer vernauwing
Paraphimosis Vernauwde voorhuid blijft Zwelling glans, pijn, strak LO: strangulerende band Spoed! Manueel reponeren,
achter corona vastzitten → afknellende voorhuid. achter corona. anders dorsale incisie.
veneuze stuwing → oedeem Prognose goed bij snelle
→ vergroting glans en behandeling
preputium
Verminderen zwelling
Necrose - Koelen
- Glans penis leeg
knijpen
,Hypospadie Urethra mondt uit aan > Kan leiden tot sproeien bij Chirurgische behandeling
ventrale zijde/perineaal plassen > Doel: plassen en coitus
Bij 1 op de 200-300 jongens > Gaat vaak samen met
ventrale kromstand - → kromstandcorrectie,
bemoeilijkt coitus → urethraconstructie, glans
psychisch belastend reconstructie, preputium
Epispadie Meatus zit aan de dorsale
zijde
Balanitis Ontsteking van de glans > Jeuk, irritatie, pijn, LO. Hygiëne van de glans en de
penis branderig gevoel voorhuid
2-4 jaar of >85 jaar > Zwelling en roodheid
> Erosies en schilfering Regelmatig spoelen
Oorzaak kan infectieus en > Pusvorming
niet-infectieus zijn → meestal > Afscheiding (SOA) AB of antimyotica bij
door overgroei lichaamseigen > Acuut ontstaan persisterende klachten
bacteriën (SOAs, streptokok) > Vlekkerig en/of schilferig
of schimmels (candida) → Circumcisie bij
door bijv overmatige hygiene therapieresistentie
Risicofactoren: psoriasis en
DM II
Condylomata acuminata Genitale wratten: infectie > Vaak asymptomatisch Informeren van seksuele
met HPV 6 en 11 > Wratten met partners
bloemkoolachtige structuur 90% van de wratten verdwijnt
+ rozerood - grijswit spontaan in 2 jaar
Complicaties: tumoren → Cosmetische klachten of
vooral bij HIV patienten psychoseksuele belasting:
zalf (podofyllotoxine creme),
cryotherapie en
elektrocoagulatie
Bij falen van therapie:
, verwijzing dermatoloog
Pearly penile papules Goedaardige kleine > Meestal bij overgang van Geen behandeling nodig
slijmvliesflapjes bestaande de eikel en penisschacht
uit bloedvaatjes en (corona) Cosmetische behandeling:
bindweefsel van de penis > Allemaal ongeveer gelijke lasertherapie
grootte
> Verder geen klachten
Balanitis plasmacellularis Vorm van balanitis die > Scherp begrensde, LO ± biopsie. Hygiene
(Zoon) vooral voorkomt bij glanzende, rode Lokale antiseptische creams
onbesneden mannen van persisterende laesies op de Hormoonzalf
oudere leeftijd glans Circumcisie wanneer
> Vaak weinig klachten → conservatieve maatregelen
Oorzaak = chronische irritatie soms jeuk, branderig gevoel niet helpen
van vocht, urine en overgroei of pijn
van locale flora > Sommige laesies hebben
neiging tot bloeden
Middelbare en oudere leeftijd
M. Querat M. Bowen van de glans > Scherp-begrensde Verwijzing naar uroloog voor
penis felrode, fluweelachtige excisie of systemische
Premaligne → plaques op de glans penis therapie
plasveiselcelcarcinoom Bijna altijd bij onbesneden > Ulceratie (gevorderd)
mannen Altijd huidbiopsie
HPV (16 en 18) in VG
, Herpes genitalis (herpes Infectie met HSV-virus > Primo-infectie: koorts, Seksuele partners informeren
simplex) malaise, spierpijn, Primo-infectie: bij ernstige
gezwollen lymfeklieren klachten → valaciclovir (2dd
HSV-2 = genitaal > Daarna: urethritis, 500 mg voor 5 dagen)
HSV-1 = oraal balanitis Recidief: indrogende pasta
> Huid- en (zinkoxide) + evt. lokale
slijmvliesafwijkingen: pijnstilling → bij ernstige
blaasjes met helder vocht → klachten valaciclovir
gaan spontaan stuk →
ulcera en erosies
> Erg pijnlijk
Peniskanker (SCC) Komt niet vaak voor in > Rode plek of zwelling op LO + biopsie. Verwijzing uroloog. Prognose
westerse landen → bij de penis afhankelijk van stadium.
oudere mannen die in VG > Pijn
veel seksueel risicovol > Bloed pars maetus
gedrag hebben vertoond > Stinkende geur
> Uitslag en/of korstjes
Zeldzaam; risicofactoren: rondom de voorhuid
HPV 16/18, roken, chronische > Inspectie: ulcus of pijnloze
ontsteking, phimosis. zwelling
> Liesgebied: palpabele
Plaveiselcelcarcinoom inguinale lymfeklieren
Risicofatoren: HPV in VG,
phimosis, veel wisselende
seksuele contacten,
onbesneden penis, roken,
UWIs in VG
Indirecte hernia inguinalis Aangeboren Lateraal van a. + v. inf. Valsalva Zonder klachten is er geen
(65%) Incomplete sluiting processus epigastria → zwelling die meestal behandeling nodig
vaginalis teruggeduwd kan
worden met evt. Klachten: reponatie hernia,
Directe hernia inguinalis Breukpoort mediaal van a. + Buikinhoud + peritoneum Peristaltiek: hernia operatieve sluiting breukpoort
v. inf. Epigastrica stulpen door fascia inguinalis
Ziektebeeld Epidemiologie Symptomen Diagnose Behandeling en prognose
Penis & glans aandoeningen
Phimosis Natuurlijke vernauwing Niet terug kunnen schuiven LO (voorhuid niet Lokale corticosteroïden;
voorhuid (kinderen); voorhuid; pijn; slecht zicht retracteerbaar). circumcisie. Prognose
verworven bij volwassenen op glans; hygiëneproblemen uitstekend.
door littekenvorming. en problemen met mictie
Behandelen bij: pijn bij
Infecties onder vernauwde erectie en/of mictieklachten
voorhuid → littekens →
meer vernauwing
Paraphimosis Vernauwde voorhuid blijft Zwelling glans, pijn, strak LO: strangulerende band Spoed! Manueel reponeren,
achter corona vastzitten → afknellende voorhuid. achter corona. anders dorsale incisie.
veneuze stuwing → oedeem Prognose goed bij snelle
→ vergroting glans en behandeling
preputium
Verminderen zwelling
Necrose - Koelen
- Glans penis leeg
knijpen
,Hypospadie Urethra mondt uit aan > Kan leiden tot sproeien bij Chirurgische behandeling
ventrale zijde/perineaal plassen > Doel: plassen en coitus
Bij 1 op de 200-300 jongens > Gaat vaak samen met
ventrale kromstand - → kromstandcorrectie,
bemoeilijkt coitus → urethraconstructie, glans
psychisch belastend reconstructie, preputium
Epispadie Meatus zit aan de dorsale
zijde
Balanitis Ontsteking van de glans > Jeuk, irritatie, pijn, LO. Hygiëne van de glans en de
penis branderig gevoel voorhuid
2-4 jaar of >85 jaar > Zwelling en roodheid
> Erosies en schilfering Regelmatig spoelen
Oorzaak kan infectieus en > Pusvorming
niet-infectieus zijn → meestal > Afscheiding (SOA) AB of antimyotica bij
door overgroei lichaamseigen > Acuut ontstaan persisterende klachten
bacteriën (SOAs, streptokok) > Vlekkerig en/of schilferig
of schimmels (candida) → Circumcisie bij
door bijv overmatige hygiene therapieresistentie
Risicofactoren: psoriasis en
DM II
Condylomata acuminata Genitale wratten: infectie > Vaak asymptomatisch Informeren van seksuele
met HPV 6 en 11 > Wratten met partners
bloemkoolachtige structuur 90% van de wratten verdwijnt
+ rozerood - grijswit spontaan in 2 jaar
Complicaties: tumoren → Cosmetische klachten of
vooral bij HIV patienten psychoseksuele belasting:
zalf (podofyllotoxine creme),
cryotherapie en
elektrocoagulatie
Bij falen van therapie:
, verwijzing dermatoloog
Pearly penile papules Goedaardige kleine > Meestal bij overgang van Geen behandeling nodig
slijmvliesflapjes bestaande de eikel en penisschacht
uit bloedvaatjes en (corona) Cosmetische behandeling:
bindweefsel van de penis > Allemaal ongeveer gelijke lasertherapie
grootte
> Verder geen klachten
Balanitis plasmacellularis Vorm van balanitis die > Scherp begrensde, LO ± biopsie. Hygiene
(Zoon) vooral voorkomt bij glanzende, rode Lokale antiseptische creams
onbesneden mannen van persisterende laesies op de Hormoonzalf
oudere leeftijd glans Circumcisie wanneer
> Vaak weinig klachten → conservatieve maatregelen
Oorzaak = chronische irritatie soms jeuk, branderig gevoel niet helpen
van vocht, urine en overgroei of pijn
van locale flora > Sommige laesies hebben
neiging tot bloeden
Middelbare en oudere leeftijd
M. Querat M. Bowen van de glans > Scherp-begrensde Verwijzing naar uroloog voor
penis felrode, fluweelachtige excisie of systemische
Premaligne → plaques op de glans penis therapie
plasveiselcelcarcinoom Bijna altijd bij onbesneden > Ulceratie (gevorderd)
mannen Altijd huidbiopsie
HPV (16 en 18) in VG
, Herpes genitalis (herpes Infectie met HSV-virus > Primo-infectie: koorts, Seksuele partners informeren
simplex) malaise, spierpijn, Primo-infectie: bij ernstige
gezwollen lymfeklieren klachten → valaciclovir (2dd
HSV-2 = genitaal > Daarna: urethritis, 500 mg voor 5 dagen)
HSV-1 = oraal balanitis Recidief: indrogende pasta
> Huid- en (zinkoxide) + evt. lokale
slijmvliesafwijkingen: pijnstilling → bij ernstige
blaasjes met helder vocht → klachten valaciclovir
gaan spontaan stuk →
ulcera en erosies
> Erg pijnlijk
Peniskanker (SCC) Komt niet vaak voor in > Rode plek of zwelling op LO + biopsie. Verwijzing uroloog. Prognose
westerse landen → bij de penis afhankelijk van stadium.
oudere mannen die in VG > Pijn
veel seksueel risicovol > Bloed pars maetus
gedrag hebben vertoond > Stinkende geur
> Uitslag en/of korstjes
Zeldzaam; risicofactoren: rondom de voorhuid
HPV 16/18, roken, chronische > Inspectie: ulcus of pijnloze
ontsteking, phimosis. zwelling
> Liesgebied: palpabele
Plaveiselcelcarcinoom inguinale lymfeklieren
Risicofatoren: HPV in VG,
phimosis, veel wisselende
seksuele contacten,
onbesneden penis, roken,
UWIs in VG
Indirecte hernia inguinalis Aangeboren Lateraal van a. + v. inf. Valsalva Zonder klachten is er geen
(65%) Incomplete sluiting processus epigastria → zwelling die meestal behandeling nodig
vaginalis teruggeduwd kan
worden met evt. Klachten: reponatie hernia,
Directe hernia inguinalis Breukpoort mediaal van a. + Buikinhoud + peritoneum Peristaltiek: hernia operatieve sluiting breukpoort
v. inf. Epigastrica stulpen door fascia inguinalis
