Hoorcollege 14 – Financiële Markten en Macro-
Economie – H7 & H15 (16/2)
Hoe financiële markten werken
Er zijn markten voor vele financiële goederen: geldmarkt, aandelenmarkt, wisselmarkt, enz. Unieke
kenmerken hiervan zijn dat voorraden van belang zijn, dat de activa duurzaam zijn en dat de handel
goed georganiseerd en computergestuurd is.
Handel in activa heeft betrekking op zowel nieuwe als oude activa. De prijzen leiden tot
marktruiming, aangezien er vraag en aanbod is naar de volledige voorraad. De duurzaamheid
impliceert dat de toekomstige waarde van de goederen een grote rol speelt: financiële markten zijn
forward-looking. De beslissingen van marktdeelnemers worden bepaald door verwachting met
betrekking tot de toekomst.
Deze beslissing zijn echter onderhevig aan onzekerheid. Veranderende verwachtingen of geruchten
kunnen binnen enkele minuten zowel aanbod als vraag drastisch veranderen. De verhandelde
volumes en prijzen zijn dus erg volatiel, en kunnen enorm fluctueren.
Functies van financiële markten
Functies zijn bemiddeling, bepaling van tijdsvoorkeur en allocatie van risico.
Bemiddeling:
Financiële markten brengen leners en uitleners samen. Er is echter een gebrek aan expertise bij de
meeste gezinnen en bedrijven. Dit, gepaard met de beperkte grootte van de meeste transacties,
leidt tot het bestaan van financiële tussenpersonen. Deze professionele traders plaatsen tegen
betaling van een ‘fee’ orders voor kleine klanten.
Bepaling van tijdsvoorkeur:
De korte termijn rente wordt bepaald door centrale banken. Dit weerspiegelt de macro-
economische doelstellingen van de centrale banken, en dus niet de tijdsvoorkeur. De bank is
doorgaans afwezig op de markt voor lange termijn activa (obligaties). De lange termijn rente
daarentegen weerspiegelt de tijdsvoorkeur van leners en uitleners wel.
De link tussen de korte en lange termijn rentes wordt gegeven aan de hand van de ‘yield curve’. Dit
laat zien hoe de rente in functie van de looptijd van een actief varieert.
De lange termijn rente kan worden gezien als gemiddelden van huidige en toekomstige (verwachte)
i 1+ E ( i 2 )
korte termijn rentes: i L = . Een daling van de verwachte korte termijn rente leidt tot een
2
daling van de lange termijn rente.
Voorbeeld: rendement van een belegging in een obligatie op twee jaar met jaarlijkse rentevoet iL = (1
+ iL)2. Het totale verwachte rendement na twee jaar bij twee opeenvolgende beleggingen in een
obligatie op 2 jaar: (1 + i1) * (1 + E(i2)). De nulwinst voorwaarde (bereikt door arbitrage):
L 2 L
(1+i ) = ( 1+ i )∗( 1+ E ( i 2 ) )
L ( i 1+ E ( i 2) )
i =
2
Economie – H7 & H15 (16/2)
Hoe financiële markten werken
Er zijn markten voor vele financiële goederen: geldmarkt, aandelenmarkt, wisselmarkt, enz. Unieke
kenmerken hiervan zijn dat voorraden van belang zijn, dat de activa duurzaam zijn en dat de handel
goed georganiseerd en computergestuurd is.
Handel in activa heeft betrekking op zowel nieuwe als oude activa. De prijzen leiden tot
marktruiming, aangezien er vraag en aanbod is naar de volledige voorraad. De duurzaamheid
impliceert dat de toekomstige waarde van de goederen een grote rol speelt: financiële markten zijn
forward-looking. De beslissingen van marktdeelnemers worden bepaald door verwachting met
betrekking tot de toekomst.
Deze beslissing zijn echter onderhevig aan onzekerheid. Veranderende verwachtingen of geruchten
kunnen binnen enkele minuten zowel aanbod als vraag drastisch veranderen. De verhandelde
volumes en prijzen zijn dus erg volatiel, en kunnen enorm fluctueren.
Functies van financiële markten
Functies zijn bemiddeling, bepaling van tijdsvoorkeur en allocatie van risico.
Bemiddeling:
Financiële markten brengen leners en uitleners samen. Er is echter een gebrek aan expertise bij de
meeste gezinnen en bedrijven. Dit, gepaard met de beperkte grootte van de meeste transacties,
leidt tot het bestaan van financiële tussenpersonen. Deze professionele traders plaatsen tegen
betaling van een ‘fee’ orders voor kleine klanten.
Bepaling van tijdsvoorkeur:
De korte termijn rente wordt bepaald door centrale banken. Dit weerspiegelt de macro-
economische doelstellingen van de centrale banken, en dus niet de tijdsvoorkeur. De bank is
doorgaans afwezig op de markt voor lange termijn activa (obligaties). De lange termijn rente
daarentegen weerspiegelt de tijdsvoorkeur van leners en uitleners wel.
De link tussen de korte en lange termijn rentes wordt gegeven aan de hand van de ‘yield curve’. Dit
laat zien hoe de rente in functie van de looptijd van een actief varieert.
De lange termijn rente kan worden gezien als gemiddelden van huidige en toekomstige (verwachte)
i 1+ E ( i 2 )
korte termijn rentes: i L = . Een daling van de verwachte korte termijn rente leidt tot een
2
daling van de lange termijn rente.
Voorbeeld: rendement van een belegging in een obligatie op twee jaar met jaarlijkse rentevoet iL = (1
+ iL)2. Het totale verwachte rendement na twee jaar bij twee opeenvolgende beleggingen in een
obligatie op 2 jaar: (1 + i1) * (1 + E(i2)). De nulwinst voorwaarde (bereikt door arbitrage):
L 2 L
(1+i ) = ( 1+ i )∗( 1+ E ( i 2 ) )
L ( i 1+ E ( i 2) )
i =
2
