Hoorcollege 1 – Introductie en emotionele ontwikkeling
Emoties, cognities en gedrag is een belangrijk onderwerp, aangezien het de basis vormt van een
mens. Het is hetgene waar we vaak echt geïnteresseerd in zijn als
het gaat om het kennen van een ander. Als er iets mis gaat met
betrekking tot emoties, cognities of gedrag, dan kan dit een teken
zijn van psychopathologie. Hierbij kan het dan nodig zijn om hulp te
gaan zoeken.
In de afgelopen tijd wordt er ook wel gesproken over een toename
van mentale klachten/stoornissen -> een artikel benoemde dat
inmiddels een kwart van de Nederlandse populatie een psychische aandoening heeft. Deze toename
heeft verschillende mogelijke oorzaken, bijv. covid, maar kan ook komen doordat er meer wordt
gerapporteerd wordt over mentale klachten.
Mentale gezondheid monitor = monitor die de gezondheid van de Nederlandse populatie jaarlijks
meet:
- 4 in 10 mensen (> 12 jaar) hebben gevoelens van angst en depressie, waarbij vrouwen hier
meer last van hebben.
- Hoogste scores hiervan waren in de range van 16 tot 29 jaar.
- 16% heeft een klinische angststoornis (18-64 jaar).
- 11% heeft een klinische affectieve stoornis (18-64 jaar). Een affectieve stoornis is een stoornis
als depressie of bipolaire stoornis.
Twee modellen zijn belangrijk binnen dit vak:
- Proces model van emotie regulatie model dat verklaart hoe we onze emoties reguleren.
- Biopsychosociale model alles, inclusief je mentale gezondheid, wordt beïnvloed door
verschillende individuele en omgevingsinvloeden.
Emotie regulatie = het vormen van welke emoties iemand heeft, wanneer iemand deze heeft, en hoe
iemand deze ervaart of uit. Tekenen van emotionele dysregulatie zijn het moeilijk
kunnen controleren van ervaring of expressie van bepaalde emotionele
responses voor een persoonlijk doel of in een bepaalde socio-culturele context.
Het biopsychosociale model benoemt hierbij dat mentale gezondheid een
interactie is tussen contextuele en persoonlijke (biologische en
psychologische) kwetsbaarheid en beschermende factoren.
,In het latijns is het woord voor emoties emovere, wat opwekken/in beweging brengen betekent. Dit
betekent dat emoties verbonden zijn aan gedragingen/acties. Bijv. je bent bang, dus ik verstop me.
Emoties worden gezien als hele-lichaam fenomenen, waarbij er verschillende processen verbonden
zijn: fysiologisch, cognitief en gedragsmatig.
Voor een gedragswetenschapper (behaviorist) is de definitie van emotie de reactie op een stimulus.
Babies kunnen dus als een black box worden gezien: je stopt er input in en je krijgt output. Bijv. little
elbert was een baby die geconditioneerd was door onderzoekers om bepaalde geluiden te associeren
met angst. Hierdoor was elbert erg bang voor geluiden die normaliter geen angst zouden moeten
opwekken.
Watson was een gedragswetenschapper die stelde dat een kind behandeld moest worden als een
klein volwassen mens, zodat ze op zouden groeien als onafhankelijke volwassenen. Het
opvoedingsadvies voor kinderen was dan ook: blijf emotioneel op afstand. Hij adviseerde bijv. om je
kinderen niet te knuffelen/kussen of om op je schoot te nemen, dit past namelijk niet bij ‘volwassen’
zijn.
Gedragswetenschap hebben nog steeds invloed over hoe we tegenwoordig kijken naar de opvoeding
van kinderen. Bijv: ‘’Je moet niet meteen reageren op een huilende baby in de nacht, anders leert het
kind nooit om zichzelf te troosten’’. Overigens, is dit afhankelijk van leeftijd. Tot 6 maanden: ga naar
de baby en ondersteun hen. Na 6 maanden: babies zijn meer bewust en kunnen huilen gebruiken als
manier om aandacht te krijgen. Daarom kunnen ze wat vaker met rust gelaten worden.
Emoties zijn belangrijk voor:
- Overleving emoties kunnen fungeren als manier om te communiceren, bijv. als iemand
angstig kijkt, dan kan dit een teken zijn van een gevaarlijke situatie.
- Sociale functionering emoties kunnen fungeren als sociale lijm. Emotionele responses zijn
belangrijk in gesprekken en sociale zekerheid.
- Mentale gezondheid zorg emotionele problemen zijn therapeutische content (dperessie,
angst en emotie regulatie).
Emoties zijn in te delen in twee categorieën:
- Primaire emoties basis emoties die zelfs babies kunnen uiten en die behoren tot de evaluatie
van een specifieke situatie.
- Secundaire emoties hebben vaak andere mensen nodig om te voelen, bijv. schaamte. Dit zijn
zelfbewuste emoties die vaak later in de ontwikkeling worden getoond.
Emoties nature Emoties nurture
- Expressie van basis emoties zelfs babies laten al - Pasgeborenen als je kijkt
verschillende types emoties zien. Tegenargument -> naar pasgeboren kinderen
babies zijn al iets ouder als ze echt goed emoties dan zie je geen complexe
laten zien, dit kan een invloed van de omgeving emoties. Babies tonen
suggereren. vooral aan of ze
- Imitatie een onderzoek (meltzoff) toonde aan dat comfortabel zijn of
pasgeboren babies in staat zijn om emoties van oncomfortabel. Het tonen
volwassenen te imiteren. Hierbij werd er beaamd dat van specifieke/complexe
het leren van emoties gebeurt door het zelf imiteren emoties heeft tijd nodig
hiervan. Binnen dit argument is er dus een fysiek en input vanuit de
component binnen het voelen van emoties. omgeving.
- Culturele verschillen
, emoties worden op
verschillende manieren
geuit vanuit culturele
normen.
- Evolutie evolutionair gezien zijn er redenen om
emoties te uiten. Zo zien we ook emotionele
expressies bij bepaalde dieren, die vergelijkbaar zijn
als bij mensen. Dit is een argument voor aangeboren
emoties.
- Blinde mensen ook blinde mensen tonen
gezichtsexpressies, zonder ooit andere emoties te
hebben kunnen zien. Dit is een argument voor
aangeboren emoties.
Babies kunnen emoties in gezichten/stemmen differentiëren. Dit is vaak lastig te onderzoeken,
aangezien babies niet kunnen praten, daarom wordt er vaak gekeken naar waar de babies kijken (dit
toont aan waar hun aandacht aan gericht is). Babies laten geleidelijke gewenning zien in reactie tot
vergelijkbare stimuli. Als iets nieuws is/anders dan wordt er langer gekeken. Een verandering in
expressie in een volwassene zou dan leiden tot langer kijken.
Of babies daadwerkelijk de basis emoties begrijpen is nog onverklaard -> hebben babies een begrip
van de basis emoties of is het simpelweg conditionering op een stimuli?
Boos gezicht/stem -> niet-fijne consequentie -> kind leert: dit moet ik niet doen. Dit kan een
mogelijke verklaring zijn.
Een onderzoek had een experimentele setting: iemand speelde met een ketting en een beker en
iemand reageerde hier boos op. Kinderen mochten vervolgens ook met de ketting en de beker spelen
en werden verdeeld in twee condities: één conditie waarbij het kind wél werd bekeken door degene
die boos was en de andere conditie waarbij degene die boos was afgeschermd werd. Wanneer het
kind niet bekeken werd, hadden de kinderen de neiging om het speelgoed veel eerder te pakken. Dit
toont aan dat 1-jarige kinderen al een begrip hebben dat ze bekeken moeten worden om een
emotionele reactie te krijgen van iemand. Dit toont aan een basis begrip van connecties tussen
emoties, cognitie en gedrag.
Sociale referentie = kijken naar de emoties van anderen in nieuwe/onzekere situaties. Kinderen
checken vaak de emotionele expressie van de ouders om te kijken of het okay is om bepaalde dingen
, te doen -> visuele cliff paradigma. In dit onderzoek is er een visuele cliff waar de kinderen overheen
moeten. Hun ouders kijken toe. De kinderen kijken naar hun ouders om confirmatie te krijgen dat ze
door kunnen kruipen. Als de ouder een angstig gezicht maakt, dan kruipen de babies niet over de cliff
heen. Als de ouder een blij gezicht maakt, dan kruipen de babies door. Deze studie toont aan dat
nonverbaal gedrag belangrijk is in het bepalen van het gedrag van het kind in een onzekere situatie.
Negativiteit bias = vanaf de babytijd hebben kinderen de neiging om meer krachtig en consistent te
reageren op negatieve emoties in plaats van positieve emoties. Dit kan evolutionair gezien voordelig
zijn, omdat het negeren van negatieve emoties negatieve consequenties kunnen hebben. een andere
hypothese is dat babies meer positieve emoties zien. Negatieve emoties zijn dan nieuwer en trekken
daarom de aandacht. Tevens, het hebben van een té negatieve bias kan leiden tot problemen (bijv.
het interpreteren van neutrale stimuli als negatief), zoals depressie.
Emotie regulatie = babies leren om hun emoties te reguleren in interactie met hun verzorgers -> still
face paradigma. Dit onderzoek toont aan dat babies extreem gevoelig voor de sociale interactie
vanuit de omgeving van hun. In dit onderzoek zien we dat de moeder en baby samen aan het spelen
zijn en dat de moeder reactief en blij meedoet met de baby. Na een tijdje krijgt de moeder de
instructie om niet meer te reageren en om een stil gezicht te houden. De baby pakt dit op en
probeert de moeder terug te krijgen, daarnaast voelen ze de stress die dit geeft. Babies zijn dus
gevoelig voor de emoties vanuit hun omgeving.
Studie Scott en Hakim-Larson = deze studie kijkt naar de invloed van opvoeding op emotionele
regulatie van kinderen. Dit is gebaseerd op de assumptie dat kinderen de omgang van hun emoties
leren aan de hand van de sociale context waarin ze opgroeien (bijv. cultuur). In de studie wordt er
onderscheid gemaakt tussen:
- Emotionele coaching ouders zijn bewust van of accepteren en helpen in het reguleren van de
emoties van de kinderen.
- Emotionele afwijzing ouders keuren of wijzen de (negatieve) emoties van hun kinderen af.
De onderzoeksvraag in de studie was: kan de combinatie van het temperament van de moeder/kind
en de moeders emotionele coaching/afwijzing voorspellingen doen in de emotionele regulatie
vaardigheden van het kind (4-7 jaar)?
Uit de studie bleek dat het erkennen en bespreken van negatieve emoties een positief effect heeft op
de emotionele regulatie vaardigheden van het kind.
Hierbij bleken temperamentele dyads, zoals hoge extraversie, een positieve invloed te hebben op de
emotionele regulatie van het kind, waarbij dit effect gemedieerd werd door lagere emotionele
afwijzing.
Er was geen significant effect van emotionele coaching.
Emoties, cognities en gedrag is een belangrijk onderwerp, aangezien het de basis vormt van een
mens. Het is hetgene waar we vaak echt geïnteresseerd in zijn als
het gaat om het kennen van een ander. Als er iets mis gaat met
betrekking tot emoties, cognities of gedrag, dan kan dit een teken
zijn van psychopathologie. Hierbij kan het dan nodig zijn om hulp te
gaan zoeken.
In de afgelopen tijd wordt er ook wel gesproken over een toename
van mentale klachten/stoornissen -> een artikel benoemde dat
inmiddels een kwart van de Nederlandse populatie een psychische aandoening heeft. Deze toename
heeft verschillende mogelijke oorzaken, bijv. covid, maar kan ook komen doordat er meer wordt
gerapporteerd wordt over mentale klachten.
Mentale gezondheid monitor = monitor die de gezondheid van de Nederlandse populatie jaarlijks
meet:
- 4 in 10 mensen (> 12 jaar) hebben gevoelens van angst en depressie, waarbij vrouwen hier
meer last van hebben.
- Hoogste scores hiervan waren in de range van 16 tot 29 jaar.
- 16% heeft een klinische angststoornis (18-64 jaar).
- 11% heeft een klinische affectieve stoornis (18-64 jaar). Een affectieve stoornis is een stoornis
als depressie of bipolaire stoornis.
Twee modellen zijn belangrijk binnen dit vak:
- Proces model van emotie regulatie model dat verklaart hoe we onze emoties reguleren.
- Biopsychosociale model alles, inclusief je mentale gezondheid, wordt beïnvloed door
verschillende individuele en omgevingsinvloeden.
Emotie regulatie = het vormen van welke emoties iemand heeft, wanneer iemand deze heeft, en hoe
iemand deze ervaart of uit. Tekenen van emotionele dysregulatie zijn het moeilijk
kunnen controleren van ervaring of expressie van bepaalde emotionele
responses voor een persoonlijk doel of in een bepaalde socio-culturele context.
Het biopsychosociale model benoemt hierbij dat mentale gezondheid een
interactie is tussen contextuele en persoonlijke (biologische en
psychologische) kwetsbaarheid en beschermende factoren.
,In het latijns is het woord voor emoties emovere, wat opwekken/in beweging brengen betekent. Dit
betekent dat emoties verbonden zijn aan gedragingen/acties. Bijv. je bent bang, dus ik verstop me.
Emoties worden gezien als hele-lichaam fenomenen, waarbij er verschillende processen verbonden
zijn: fysiologisch, cognitief en gedragsmatig.
Voor een gedragswetenschapper (behaviorist) is de definitie van emotie de reactie op een stimulus.
Babies kunnen dus als een black box worden gezien: je stopt er input in en je krijgt output. Bijv. little
elbert was een baby die geconditioneerd was door onderzoekers om bepaalde geluiden te associeren
met angst. Hierdoor was elbert erg bang voor geluiden die normaliter geen angst zouden moeten
opwekken.
Watson was een gedragswetenschapper die stelde dat een kind behandeld moest worden als een
klein volwassen mens, zodat ze op zouden groeien als onafhankelijke volwassenen. Het
opvoedingsadvies voor kinderen was dan ook: blijf emotioneel op afstand. Hij adviseerde bijv. om je
kinderen niet te knuffelen/kussen of om op je schoot te nemen, dit past namelijk niet bij ‘volwassen’
zijn.
Gedragswetenschap hebben nog steeds invloed over hoe we tegenwoordig kijken naar de opvoeding
van kinderen. Bijv: ‘’Je moet niet meteen reageren op een huilende baby in de nacht, anders leert het
kind nooit om zichzelf te troosten’’. Overigens, is dit afhankelijk van leeftijd. Tot 6 maanden: ga naar
de baby en ondersteun hen. Na 6 maanden: babies zijn meer bewust en kunnen huilen gebruiken als
manier om aandacht te krijgen. Daarom kunnen ze wat vaker met rust gelaten worden.
Emoties zijn belangrijk voor:
- Overleving emoties kunnen fungeren als manier om te communiceren, bijv. als iemand
angstig kijkt, dan kan dit een teken zijn van een gevaarlijke situatie.
- Sociale functionering emoties kunnen fungeren als sociale lijm. Emotionele responses zijn
belangrijk in gesprekken en sociale zekerheid.
- Mentale gezondheid zorg emotionele problemen zijn therapeutische content (dperessie,
angst en emotie regulatie).
Emoties zijn in te delen in twee categorieën:
- Primaire emoties basis emoties die zelfs babies kunnen uiten en die behoren tot de evaluatie
van een specifieke situatie.
- Secundaire emoties hebben vaak andere mensen nodig om te voelen, bijv. schaamte. Dit zijn
zelfbewuste emoties die vaak later in de ontwikkeling worden getoond.
Emoties nature Emoties nurture
- Expressie van basis emoties zelfs babies laten al - Pasgeborenen als je kijkt
verschillende types emoties zien. Tegenargument -> naar pasgeboren kinderen
babies zijn al iets ouder als ze echt goed emoties dan zie je geen complexe
laten zien, dit kan een invloed van de omgeving emoties. Babies tonen
suggereren. vooral aan of ze
- Imitatie een onderzoek (meltzoff) toonde aan dat comfortabel zijn of
pasgeboren babies in staat zijn om emoties van oncomfortabel. Het tonen
volwassenen te imiteren. Hierbij werd er beaamd dat van specifieke/complexe
het leren van emoties gebeurt door het zelf imiteren emoties heeft tijd nodig
hiervan. Binnen dit argument is er dus een fysiek en input vanuit de
component binnen het voelen van emoties. omgeving.
- Culturele verschillen
, emoties worden op
verschillende manieren
geuit vanuit culturele
normen.
- Evolutie evolutionair gezien zijn er redenen om
emoties te uiten. Zo zien we ook emotionele
expressies bij bepaalde dieren, die vergelijkbaar zijn
als bij mensen. Dit is een argument voor aangeboren
emoties.
- Blinde mensen ook blinde mensen tonen
gezichtsexpressies, zonder ooit andere emoties te
hebben kunnen zien. Dit is een argument voor
aangeboren emoties.
Babies kunnen emoties in gezichten/stemmen differentiëren. Dit is vaak lastig te onderzoeken,
aangezien babies niet kunnen praten, daarom wordt er vaak gekeken naar waar de babies kijken (dit
toont aan waar hun aandacht aan gericht is). Babies laten geleidelijke gewenning zien in reactie tot
vergelijkbare stimuli. Als iets nieuws is/anders dan wordt er langer gekeken. Een verandering in
expressie in een volwassene zou dan leiden tot langer kijken.
Of babies daadwerkelijk de basis emoties begrijpen is nog onverklaard -> hebben babies een begrip
van de basis emoties of is het simpelweg conditionering op een stimuli?
Boos gezicht/stem -> niet-fijne consequentie -> kind leert: dit moet ik niet doen. Dit kan een
mogelijke verklaring zijn.
Een onderzoek had een experimentele setting: iemand speelde met een ketting en een beker en
iemand reageerde hier boos op. Kinderen mochten vervolgens ook met de ketting en de beker spelen
en werden verdeeld in twee condities: één conditie waarbij het kind wél werd bekeken door degene
die boos was en de andere conditie waarbij degene die boos was afgeschermd werd. Wanneer het
kind niet bekeken werd, hadden de kinderen de neiging om het speelgoed veel eerder te pakken. Dit
toont aan dat 1-jarige kinderen al een begrip hebben dat ze bekeken moeten worden om een
emotionele reactie te krijgen van iemand. Dit toont aan een basis begrip van connecties tussen
emoties, cognitie en gedrag.
Sociale referentie = kijken naar de emoties van anderen in nieuwe/onzekere situaties. Kinderen
checken vaak de emotionele expressie van de ouders om te kijken of het okay is om bepaalde dingen
, te doen -> visuele cliff paradigma. In dit onderzoek is er een visuele cliff waar de kinderen overheen
moeten. Hun ouders kijken toe. De kinderen kijken naar hun ouders om confirmatie te krijgen dat ze
door kunnen kruipen. Als de ouder een angstig gezicht maakt, dan kruipen de babies niet over de cliff
heen. Als de ouder een blij gezicht maakt, dan kruipen de babies door. Deze studie toont aan dat
nonverbaal gedrag belangrijk is in het bepalen van het gedrag van het kind in een onzekere situatie.
Negativiteit bias = vanaf de babytijd hebben kinderen de neiging om meer krachtig en consistent te
reageren op negatieve emoties in plaats van positieve emoties. Dit kan evolutionair gezien voordelig
zijn, omdat het negeren van negatieve emoties negatieve consequenties kunnen hebben. een andere
hypothese is dat babies meer positieve emoties zien. Negatieve emoties zijn dan nieuwer en trekken
daarom de aandacht. Tevens, het hebben van een té negatieve bias kan leiden tot problemen (bijv.
het interpreteren van neutrale stimuli als negatief), zoals depressie.
Emotie regulatie = babies leren om hun emoties te reguleren in interactie met hun verzorgers -> still
face paradigma. Dit onderzoek toont aan dat babies extreem gevoelig voor de sociale interactie
vanuit de omgeving van hun. In dit onderzoek zien we dat de moeder en baby samen aan het spelen
zijn en dat de moeder reactief en blij meedoet met de baby. Na een tijdje krijgt de moeder de
instructie om niet meer te reageren en om een stil gezicht te houden. De baby pakt dit op en
probeert de moeder terug te krijgen, daarnaast voelen ze de stress die dit geeft. Babies zijn dus
gevoelig voor de emoties vanuit hun omgeving.
Studie Scott en Hakim-Larson = deze studie kijkt naar de invloed van opvoeding op emotionele
regulatie van kinderen. Dit is gebaseerd op de assumptie dat kinderen de omgang van hun emoties
leren aan de hand van de sociale context waarin ze opgroeien (bijv. cultuur). In de studie wordt er
onderscheid gemaakt tussen:
- Emotionele coaching ouders zijn bewust van of accepteren en helpen in het reguleren van de
emoties van de kinderen.
- Emotionele afwijzing ouders keuren of wijzen de (negatieve) emoties van hun kinderen af.
De onderzoeksvraag in de studie was: kan de combinatie van het temperament van de moeder/kind
en de moeders emotionele coaching/afwijzing voorspellingen doen in de emotionele regulatie
vaardigheden van het kind (4-7 jaar)?
Uit de studie bleek dat het erkennen en bespreken van negatieve emoties een positief effect heeft op
de emotionele regulatie vaardigheden van het kind.
Hierbij bleken temperamentele dyads, zoals hoge extraversie, een positieve invloed te hebben op de
emotionele regulatie van het kind, waarbij dit effect gemedieerd werd door lagere emotionele
afwijzing.
Er was geen significant effect van emotionele coaching.
