,Hoofdstuk 2:
Paragraaf 2.1
Denken over duurzaamheid
Duurzaamheid en kwaliteit zijn geen vaststaande begrippen, maar ontstaan door
menselijk handelen. Kwaliteit betekent voldoen aan de wensen van de klant, waarbij
duurzaamheid steeds belangrijker wordt. Niet marketing, keurmerken of mooie
beloften bepalen of iets duurzaam is, maar het vertrouwen van de samenleving in
organisaties. Duurzame ontwikkeling houdt in dat huidige behoeften worden vervuld
zonder toekomstige generaties te benadelen.
Uitdagingen bij duurzame ontwikkeling
Hoewel duurzame ontwikkeling theoretisch mogelijk is, staat de haalbaarheid onder
druk. Veel organisaties richten zich nog primair op winst in plaats van de 3 P’s:
People, Planet, Profit. Daarnaast zorgen bevolkingsgroei, schaarste aan
grondstoffen, migratie, pandemieën, discriminatie en geopolitieke spanningen voor
vertraging van duurzame vooruitgang. Ook internationale conflicten en
financieel-economische onzekerheid ondermijnen investeringen in duurzaamheid.
Greenwashing
Veel bedrijven claimen duurzaam te zijn, maar maken dit in de praktijk niet waar.
Dit zogeheten greenwashing schaadt echte duurzame initiatieven, omdat consumenten
het verschil niet meer zien en daadwerkelijke verandering uitblijft.
Focus op bbp en de beperkingen daarvan
Welvaart wordt traditioneel gemeten met het bruto binnenlands product (bbp). Dit
cijfer houdt geen rekening met milieuschade of de staat van de natuur. Daardoor kan
economische groei samengaan met natuurverlies en milieuproblemen. De natuur
kapitaalrekening is ontwikkeld om dit tekort te verhelpen door natuur en
milieuschade zichtbaar te maken met meerdere indicatoren.
Schaarste en keuzes
Menselijke behoeften zijn onbeperkt, maar productiemiddelen (arbeid, grondstoffen)
zijn beperkt. Deze tegenstelling heet schaarste. Omdat middelen alternatief
aanwendbaar zijn, moeten mensen en samenlevingen voortdurend keuzes maken.
Oneindige economische groei op een eindige aarde is onmogelijk, wat de noodzaak van
circulaire en duurzame bedrijfsvoering onderstreept.
Welvaart, welzijn en brede welvaart
● Welvaart (enge zin): mate waarin mensen hun behoeften kunnen bevredigen met
schaarse middelen.
● Welzijn: ervaren geluk en tevredenheid.
● Brede welvaart: kwaliteit van leven hier en nu, én de effecten daarvan op
toekomstige generaties en mensen elders in de wereld.
,Hoewel het bbp groeit, stagneert de brede welvaart. Immateriële factoren zoals
gezondheid, relaties, veiligheid, milieu en toekomstperspectief zijn bepalend voor
een goed leven.
Rol van de Sustainable Development Goals
Om wereldwijde welvaart eerlijker en duurzamer te maken, hebben de Verenigde Naties
17 Sustainable Development Goals (SDGs) opgesteld. Deze doelen richten zich op het
verbeteren van de kwaliteit van leven, het beschermen van de aarde en het
bevorderen van gelijkheid, nu en in de toekomst.
Paragraaf 2.2
1. Sustainable Development Goals (SDG’s)
De Sustainable Development Goals (2016–2030) zijn 17 mondiale doelen van de
Verenigde Naties gericht op duurzame ontwikkeling.
Kenmerken:
● 17 doelen en 169 onderliggende targets
● Breed begrip van duurzaamheid: ecologisch + sociaal + economisch
● Opvolger van de Millenniumdoelen (2000–2015)
● Lidstaten vertalen doelen naar nationaal beleid
● Voortgang wordt gemeten via indicatoren
In Nederland monitort het Centraal Bureau voor de Statistiek de voortgang
via de Monitor Brede Welvaart en SDG’s.
2. Van Millenniumdoelen naar SDG’s
Millenniumdoelen (2000–2015)
Afgesproken door 189 landen.
Doelen o.a.:
● Armoedebestrijding
● Onderwijs
● Gezondheid
● Duurzaam leefmilieu
, Resultaat: gedeeltelijke vooruitgang, maar milieudoelen werden niet gehaald
(CO₂-uitstoot bleef stijgen).
SDG’s (vanaf 2016)
Ontstaan na brede wereldwijde consultatie (RIO+20 in 2012).
Meer aandacht voor:
● Klimaat
● Ongelijkheid
● Duurzame productie en consumptie
● Partnerschap tussen landen
3. UN Global Compact
De UN Global Compact is een initiatief van de VN om bedrijven duurzaam te
laten ondernemen.
10 principes verdeeld over 4 thema’s:
1. Mensenrechten
2. Arbeid (geen kinderarbeid, geen discriminatie, vrijheid van
vakvereniging)
3. Milieu (preventie, verantwoordelijkheid, milieuvriendelijke
technologie)
4. Anticorruptie
Bedrijven moeten rapporteren over hun voortgang.
4. Voorwaarden voor duurzame ontwikkeling
Duurzame doelen zijn alleen haalbaar als:
● Er is een volledige circulaire economie (geen verspilling, hergebruik
van grondstoffen).
● Overconsumptie vermindert.
● Doelstellingen meetbaar zijn.
● Geen grote geopolitieke machtsverschuivingen plaatsvinden.
● Bevolkings- en economische groei afnemen.
Paragraaf 2.1
Denken over duurzaamheid
Duurzaamheid en kwaliteit zijn geen vaststaande begrippen, maar ontstaan door
menselijk handelen. Kwaliteit betekent voldoen aan de wensen van de klant, waarbij
duurzaamheid steeds belangrijker wordt. Niet marketing, keurmerken of mooie
beloften bepalen of iets duurzaam is, maar het vertrouwen van de samenleving in
organisaties. Duurzame ontwikkeling houdt in dat huidige behoeften worden vervuld
zonder toekomstige generaties te benadelen.
Uitdagingen bij duurzame ontwikkeling
Hoewel duurzame ontwikkeling theoretisch mogelijk is, staat de haalbaarheid onder
druk. Veel organisaties richten zich nog primair op winst in plaats van de 3 P’s:
People, Planet, Profit. Daarnaast zorgen bevolkingsgroei, schaarste aan
grondstoffen, migratie, pandemieën, discriminatie en geopolitieke spanningen voor
vertraging van duurzame vooruitgang. Ook internationale conflicten en
financieel-economische onzekerheid ondermijnen investeringen in duurzaamheid.
Greenwashing
Veel bedrijven claimen duurzaam te zijn, maar maken dit in de praktijk niet waar.
Dit zogeheten greenwashing schaadt echte duurzame initiatieven, omdat consumenten
het verschil niet meer zien en daadwerkelijke verandering uitblijft.
Focus op bbp en de beperkingen daarvan
Welvaart wordt traditioneel gemeten met het bruto binnenlands product (bbp). Dit
cijfer houdt geen rekening met milieuschade of de staat van de natuur. Daardoor kan
economische groei samengaan met natuurverlies en milieuproblemen. De natuur
kapitaalrekening is ontwikkeld om dit tekort te verhelpen door natuur en
milieuschade zichtbaar te maken met meerdere indicatoren.
Schaarste en keuzes
Menselijke behoeften zijn onbeperkt, maar productiemiddelen (arbeid, grondstoffen)
zijn beperkt. Deze tegenstelling heet schaarste. Omdat middelen alternatief
aanwendbaar zijn, moeten mensen en samenlevingen voortdurend keuzes maken.
Oneindige economische groei op een eindige aarde is onmogelijk, wat de noodzaak van
circulaire en duurzame bedrijfsvoering onderstreept.
Welvaart, welzijn en brede welvaart
● Welvaart (enge zin): mate waarin mensen hun behoeften kunnen bevredigen met
schaarse middelen.
● Welzijn: ervaren geluk en tevredenheid.
● Brede welvaart: kwaliteit van leven hier en nu, én de effecten daarvan op
toekomstige generaties en mensen elders in de wereld.
,Hoewel het bbp groeit, stagneert de brede welvaart. Immateriële factoren zoals
gezondheid, relaties, veiligheid, milieu en toekomstperspectief zijn bepalend voor
een goed leven.
Rol van de Sustainable Development Goals
Om wereldwijde welvaart eerlijker en duurzamer te maken, hebben de Verenigde Naties
17 Sustainable Development Goals (SDGs) opgesteld. Deze doelen richten zich op het
verbeteren van de kwaliteit van leven, het beschermen van de aarde en het
bevorderen van gelijkheid, nu en in de toekomst.
Paragraaf 2.2
1. Sustainable Development Goals (SDG’s)
De Sustainable Development Goals (2016–2030) zijn 17 mondiale doelen van de
Verenigde Naties gericht op duurzame ontwikkeling.
Kenmerken:
● 17 doelen en 169 onderliggende targets
● Breed begrip van duurzaamheid: ecologisch + sociaal + economisch
● Opvolger van de Millenniumdoelen (2000–2015)
● Lidstaten vertalen doelen naar nationaal beleid
● Voortgang wordt gemeten via indicatoren
In Nederland monitort het Centraal Bureau voor de Statistiek de voortgang
via de Monitor Brede Welvaart en SDG’s.
2. Van Millenniumdoelen naar SDG’s
Millenniumdoelen (2000–2015)
Afgesproken door 189 landen.
Doelen o.a.:
● Armoedebestrijding
● Onderwijs
● Gezondheid
● Duurzaam leefmilieu
, Resultaat: gedeeltelijke vooruitgang, maar milieudoelen werden niet gehaald
(CO₂-uitstoot bleef stijgen).
SDG’s (vanaf 2016)
Ontstaan na brede wereldwijde consultatie (RIO+20 in 2012).
Meer aandacht voor:
● Klimaat
● Ongelijkheid
● Duurzame productie en consumptie
● Partnerschap tussen landen
3. UN Global Compact
De UN Global Compact is een initiatief van de VN om bedrijven duurzaam te
laten ondernemen.
10 principes verdeeld over 4 thema’s:
1. Mensenrechten
2. Arbeid (geen kinderarbeid, geen discriminatie, vrijheid van
vakvereniging)
3. Milieu (preventie, verantwoordelijkheid, milieuvriendelijke
technologie)
4. Anticorruptie
Bedrijven moeten rapporteren over hun voortgang.
4. Voorwaarden voor duurzame ontwikkeling
Duurzame doelen zijn alleen haalbaar als:
● Er is een volledige circulaire economie (geen verspilling, hergebruik
van grondstoffen).
● Overconsumptie vermindert.
● Doelstellingen meetbaar zijn.
● Geen grote geopolitieke machtsverschuivingen plaatsvinden.
● Bevolkings- en economische groei afnemen.
