Natuur didactiek
3.1 Het begint bij waarnemen en aan den lijve ervaren
Bij N&T sluit je op de ontdekkingsdrang van kinderen aan door hun boeiende
situaties aan te bieden, waarin zij gericht kunnen waarnemen en bewust en
aandachtig kunnen stilstaan bij de concrete werkelijkheid. Zo leren heeft
voordelen dat:
Het een totaalindruk beeld geeft als alle zintuigen samenwerken
De beleving sterker is
Het beter onthouden blijft
Waarnemen is meer dan het registreren van de feitelijke werkelijkheid met je
zintuigen. De werking van je ogen kun je nog enigszins vergelijken met die
van een camera, maar je hersenen interpreteren het gevormde beeld door
het associëren met diverse eerdere ervaringen. Daar ontkom je niet aan. Ook
je verwachtingen spelen een rol. Dat betekent dat ieder zijn observaties op
persoonlijke wijze inkleurt: een andere beleving heeft.
Waarnemen is vaak gekoppeld aan actie
Je krijgt een zintuiglijke indruk
Daarvan word je je bewust en daarover vorm je je een mening
En/of dat maakt gevoelens los en zorgt voor beleving
En als gevolg daarvan doe je iets
Waarnemen is een minder passief proces dan vaak gedacht wordt. Interesse
en kennis die je al hebt, zijn van invloed op waar je aandacht aan schenkt.
Informatie die betekenis voor je heeft dringt beter tot je door dan informatie
die je niet aanspreekt. De indrukken die tot je doordringen, worden onbewust
gefilterd en gericht door wat je wilt, weet, voelt en kunt.
3.1 Het begint bij waarnemen en aan den lijve ervaren
Bij N&T sluit je op de ontdekkingsdrang van kinderen aan door hun boeiende
situaties aan te bieden, waarin zij gericht kunnen waarnemen en bewust en
,aandachtig kunnen stilstaan bij de concrete werkelijkheid. Zo leren heeft
voordelen dat:
Het een totaalindruk beeld geeft als alle zintuigen samenwerken
De beleving sterker is
Het beter onthouden blijft
Waarnemen is meer dan het registreren van de feitelijke werkelijkheid met je
zintuigen. De werking van je ogen kun je nog enigszins vergelijken met die
van een camera, maar je hersenen interpreteren het gevormde beeld door
het associëren met diverse eerdere ervaringen. Daar ontkom je niet aan. Ook
je verwachtingen spelen een rol. Dat betekent dat ieder zijn observaties op
persoonlijke wijze inkleurt: een andere beleving heeft.
Waarnemen is vaak gekoppeld aan actie
Je krijgt een zintuiglijke indruk
Daarvan word je je bewust en daarover vorm je je een mening
En/of dat maakt gevoelens los en zorgt voor beleving
En als gevolg daarvan doe je iets
Waarnemen is een minder passief proces dan vaak gedacht wordt. Interesse
en kennis die je al hebt, zijn van invloed op waar je aandacht aan schenkt.
Informatie die betekenis voor je heeft dringt beter tot je door dan informatie
die je niet aanspreekt. De indrukken die tot je doordringen, worden onbewust
gefilterd en gericht door wat je wilt, weet, voelt en kunt.
3.3.2 verzamelen, vergelijken, selecteren, ordenen, identificeren
classificeren
Je hebt als mens de neiging om indrukken te ordenen en in hokjes in te delen.
Daardoor kun je nieuwe informatie vlug opbrengen en dingen die je minder
belangrijk vindt snel vergeten. Zonder dat filter is het onmogelijk om de
veelheid aan informatie te verwerken die je krijgt. Kinderen komen elke dag
situaties tegen waarin een diversiteit aan dingen naar kenmerken geordend
is, zoals levensmiddelen in de supermarkt en afval in bakken voor recycling.
Er zijn veel contexten waarin de betekenis van ordenen voor kinderen snel
duidelijk is.
, Het aanleggen van een verzameling is het ultieme voorbeeld van ordening.
Bij kinderen die verzamelen, groeit de interesse voor hetgeen waar
verzameld voor wordt. Kinderen vinden het leuk om hun verzamelde schatten
te categoriseren. Zo helpt verzamelen bij het leren waarnemen, vergelijken,
selecteren, ordenen, identificeren classificeren. Hetzelfde geldt voor
spelletjes als memory en kwartetten. Zowel bij verzamelen als bij dergelijke
spelvormen zijn de kinderen gericht op kenmerken die onderscheid duidelijk
maken of verwantschap vertonen.
Identificeren en classificeren zijn sleutelactiviteiten om zicht te krijgen op hoe
onze leefwereld in elkaar steekt. Nauwkeurig waarnemen, verschillen en
overeenkomsten opmerken, kenmerken leren benoemen: dit alles helpt hen
hun leefwereld steeds beter mentaal te (her)ordenen en steeds meer grip op
hun leefomgeving te krijgen.
Wanneer kinderen voorwerpen ordenen, vormen ze al snel groepjes van
dingen ‘die bij elkaar horen: ze associëren op basis van overeenkomstige
kenmerken. Op den duur leren de kinderen welke criteria (een of meer
tegelijk!) ze bij het classificeren moeten gebruiken.
Seriëren is dingen vergelijken en rangschikken volgens een geleidelijke
overgang van één eigenschap, bijvoorbeeld van licht naar zwaarder. Seriëren
biedt bij uitstek mogelijkheden om veranderingen in de tijd zichtbaar maken,
zeker als die volgens een vast patroon verlopen, zoals groei en ontwikkeling,
seizoenverschijnselen, productie en verbruik, werkzaamheden, afbraak en
slijtage.
3.4 waarnemen stimuleren begeleiden
Als je vaak kijkt naar kinderen, zul je zien dat waarneemsituaties hen vooral
boeien:
- Als ze kunnen onderzoeken hoe iets in elkaar zit
- Als ze hulpmiddelen mogen gebruiken die hun waarnemingsmogelijkheden
vergroten
- Als spontane veranderingen aan het object plaatsvinden
- Wanneer veranderingen opzettelijk worden veroorzaakt
- Zelf kunnen zoeken naar verschillen en overeenkomsten met andere
objecten.
Stimulerende waarnemingssituaties hebben iets gemeenschappelijk. Steeds
gaat het om situaties of objecten die je vergelijkt: ofwel met zichzelf – voor-
en nadat er iets is veranderd – of met elkaar, bijvoorbeeld twee dieren.
Het is belangrijk om kinderen duidelijk te maken waarmee ze vergelijken,
want kinderen zijn gewend zichzelf als de maat van alle dingen te
beschouwen.
3.1 Het begint bij waarnemen en aan den lijve ervaren
Bij N&T sluit je op de ontdekkingsdrang van kinderen aan door hun boeiende
situaties aan te bieden, waarin zij gericht kunnen waarnemen en bewust en
aandachtig kunnen stilstaan bij de concrete werkelijkheid. Zo leren heeft
voordelen dat:
Het een totaalindruk beeld geeft als alle zintuigen samenwerken
De beleving sterker is
Het beter onthouden blijft
Waarnemen is meer dan het registreren van de feitelijke werkelijkheid met je
zintuigen. De werking van je ogen kun je nog enigszins vergelijken met die
van een camera, maar je hersenen interpreteren het gevormde beeld door
het associëren met diverse eerdere ervaringen. Daar ontkom je niet aan. Ook
je verwachtingen spelen een rol. Dat betekent dat ieder zijn observaties op
persoonlijke wijze inkleurt: een andere beleving heeft.
Waarnemen is vaak gekoppeld aan actie
Je krijgt een zintuiglijke indruk
Daarvan word je je bewust en daarover vorm je je een mening
En/of dat maakt gevoelens los en zorgt voor beleving
En als gevolg daarvan doe je iets
Waarnemen is een minder passief proces dan vaak gedacht wordt. Interesse
en kennis die je al hebt, zijn van invloed op waar je aandacht aan schenkt.
Informatie die betekenis voor je heeft dringt beter tot je door dan informatie
die je niet aanspreekt. De indrukken die tot je doordringen, worden onbewust
gefilterd en gericht door wat je wilt, weet, voelt en kunt.
3.1 Het begint bij waarnemen en aan den lijve ervaren
Bij N&T sluit je op de ontdekkingsdrang van kinderen aan door hun boeiende
situaties aan te bieden, waarin zij gericht kunnen waarnemen en bewust en
,aandachtig kunnen stilstaan bij de concrete werkelijkheid. Zo leren heeft
voordelen dat:
Het een totaalindruk beeld geeft als alle zintuigen samenwerken
De beleving sterker is
Het beter onthouden blijft
Waarnemen is meer dan het registreren van de feitelijke werkelijkheid met je
zintuigen. De werking van je ogen kun je nog enigszins vergelijken met die
van een camera, maar je hersenen interpreteren het gevormde beeld door
het associëren met diverse eerdere ervaringen. Daar ontkom je niet aan. Ook
je verwachtingen spelen een rol. Dat betekent dat ieder zijn observaties op
persoonlijke wijze inkleurt: een andere beleving heeft.
Waarnemen is vaak gekoppeld aan actie
Je krijgt een zintuiglijke indruk
Daarvan word je je bewust en daarover vorm je je een mening
En/of dat maakt gevoelens los en zorgt voor beleving
En als gevolg daarvan doe je iets
Waarnemen is een minder passief proces dan vaak gedacht wordt. Interesse
en kennis die je al hebt, zijn van invloed op waar je aandacht aan schenkt.
Informatie die betekenis voor je heeft dringt beter tot je door dan informatie
die je niet aanspreekt. De indrukken die tot je doordringen, worden onbewust
gefilterd en gericht door wat je wilt, weet, voelt en kunt.
3.3.2 verzamelen, vergelijken, selecteren, ordenen, identificeren
classificeren
Je hebt als mens de neiging om indrukken te ordenen en in hokjes in te delen.
Daardoor kun je nieuwe informatie vlug opbrengen en dingen die je minder
belangrijk vindt snel vergeten. Zonder dat filter is het onmogelijk om de
veelheid aan informatie te verwerken die je krijgt. Kinderen komen elke dag
situaties tegen waarin een diversiteit aan dingen naar kenmerken geordend
is, zoals levensmiddelen in de supermarkt en afval in bakken voor recycling.
Er zijn veel contexten waarin de betekenis van ordenen voor kinderen snel
duidelijk is.
, Het aanleggen van een verzameling is het ultieme voorbeeld van ordening.
Bij kinderen die verzamelen, groeit de interesse voor hetgeen waar
verzameld voor wordt. Kinderen vinden het leuk om hun verzamelde schatten
te categoriseren. Zo helpt verzamelen bij het leren waarnemen, vergelijken,
selecteren, ordenen, identificeren classificeren. Hetzelfde geldt voor
spelletjes als memory en kwartetten. Zowel bij verzamelen als bij dergelijke
spelvormen zijn de kinderen gericht op kenmerken die onderscheid duidelijk
maken of verwantschap vertonen.
Identificeren en classificeren zijn sleutelactiviteiten om zicht te krijgen op hoe
onze leefwereld in elkaar steekt. Nauwkeurig waarnemen, verschillen en
overeenkomsten opmerken, kenmerken leren benoemen: dit alles helpt hen
hun leefwereld steeds beter mentaal te (her)ordenen en steeds meer grip op
hun leefomgeving te krijgen.
Wanneer kinderen voorwerpen ordenen, vormen ze al snel groepjes van
dingen ‘die bij elkaar horen: ze associëren op basis van overeenkomstige
kenmerken. Op den duur leren de kinderen welke criteria (een of meer
tegelijk!) ze bij het classificeren moeten gebruiken.
Seriëren is dingen vergelijken en rangschikken volgens een geleidelijke
overgang van één eigenschap, bijvoorbeeld van licht naar zwaarder. Seriëren
biedt bij uitstek mogelijkheden om veranderingen in de tijd zichtbaar maken,
zeker als die volgens een vast patroon verlopen, zoals groei en ontwikkeling,
seizoenverschijnselen, productie en verbruik, werkzaamheden, afbraak en
slijtage.
3.4 waarnemen stimuleren begeleiden
Als je vaak kijkt naar kinderen, zul je zien dat waarneemsituaties hen vooral
boeien:
- Als ze kunnen onderzoeken hoe iets in elkaar zit
- Als ze hulpmiddelen mogen gebruiken die hun waarnemingsmogelijkheden
vergroten
- Als spontane veranderingen aan het object plaatsvinden
- Wanneer veranderingen opzettelijk worden veroorzaakt
- Zelf kunnen zoeken naar verschillen en overeenkomsten met andere
objecten.
Stimulerende waarnemingssituaties hebben iets gemeenschappelijk. Steeds
gaat het om situaties of objecten die je vergelijkt: ofwel met zichzelf – voor-
en nadat er iets is veranderd – of met elkaar, bijvoorbeeld twee dieren.
Het is belangrijk om kinderen duidelijk te maken waarmee ze vergelijken,
want kinderen zijn gewend zichzelf als de maat van alle dingen te
beschouwen.
