Ethiek
Rechtvaardigheid
Hoofdstuk 1,2,3,5,6 & 8
Social Work
Periode 4
Leerjaar 1
Isa Beuze
,Inhoud
Hoofdstuk 1; Wat is de juiste handelwijze? pag. 3
Toepassingsvragen bij hoofdstuk 1 pag. 4
Hoofdstuk 2; Het principe van het grootste geluk/het utilitarisme pag. 5
Toepassingsvragen bij hoofdstuk 2 pag. 6
Hoofdstuk 3; Kunnen we over onszelf beschikken? Het neoliberalisme pag. 7
Toepassingsvragen bij hoofdstuk 3 pag. 8
Hoofdstuk 5; Het gaat om de beweegreden; Immanuel Kant pag. 10
Toepassingsvragen bij hoofdstuk 5 pag. 12
Hoofdstuk 6; Het pleidooi voor gelijkheid; John Rawls pag. 15
Toepassingsvragen bij hoofdstuk 6 pag. 17
Hoofdstuk 8; Wie verdient wat? Aristoteles pag. 19
Toepassingsvragen bij hoofdstuk 8 pag. 20
Leerdoelen
De student kan de juiste handelwijze volgens Sandel onderbouwen
De student kent de uitgangspunten van het neoliberalisme
De student kent de uitgangspunten van het utilitarisme
De student kan rechtvaardig handelen vanuit de beweegreden van Kant onderscheiden
De student kent de uitgangspunten van de deugdenethiek van Aristoteles
De student kent het pleidooi voor gelijkheid van Rawls
In deze samenvatting staat echt de kern uit het leesboek, ik kan me voorstellen dat het
weinig lijkt. Ik zou wel aanraden om het boek te lezen omdat daar allerlei voorbeelden in
staan die je kunnen helpen de stof te begrijpen. Op Youtube staan ook filmpjes die je nog
zou kunnen bekijken
2
,Hoofdstuk 1; Wat is de juiste handelwijze?
Maximaliseren welzijn
Respecteren vrijheid
Bevorderen deugdzaamheid
Hoe denken filosofen over rechtvaardigheid;
Aristoteles; rechtvaardigheid houdt in dat mensen gegeven wordt wat hen toekomt. Om
te bepalen wie wat toekomt moeten we vaststellen welke deugden achting en beloning
waard zijn.
Modern politiek filosofen, Immanuel Kant & John Rawls; rechtvaardigheid is de vrijheid
van ieder individu om zijn of haar eigen opvatting van het juiste leven te kiezen.
Bij oude theorieën gaat het om deugdzaamheid. Bij moderne theorieën meer om vrijheid.
Maximalisatie van welzijn is in samenlevingen met een vrije markt. We richten ons op het
utilitarisme.
Respecteren van vrijheid, bestaat uit 2 stromingen;
Laisser-faire; neoliberalen die menen dat rechtvaardigheid bestaat uit het respecteren
en bevestigen van vrijwillige keuzes van volwassenen die weten waar ze voor kiezen.
Eerlijkheid; egalitarisme; stellen dat onbeheerste markten rechtvaardig en niet vrij zijn.
Ze willen een beleid dat sociale en economische achterstelling opheft en dat aan ieder
mens een eerlijke kans op succes geeft.
Deugdzaamheid; cultureel en religieus conservatisme. De gedachte om moreel besef in de
wet vast te leggen maakt veel mensen bang, ze zijn bang voor dwang en
onverdraagzaamheid in de samenleving. Het idee dat een rechtvaardige samenleving
bepaalde deugden en ideeën over de beste manier van leven behoort te ondersteunen is
voor vele politieke bewegingen en discussies een inspiratie.
Morele reflectie; ons oordeel over wat de juiste handelswijze is herzien, nog eens nadenken
over het principe dat we in eerste instantie hebben bekrachtigd. Het is een sociale
onderneming omdat er een gesprekspartner nodig is om de betekenis van rechtvaardigheid
of de juiste levenswijze te ontdekken.
Plato; we moeten boven de vooroordelen en gewoonten van het dagelijks leven uitstijgen als
we de betekenis van rechtvaardigheid en de aard van de beste manier van leven willen
begrijpen.
1. Op welke twee aanspraken is de vrije markteconomie gebaseerd?
3
, Maximaliseren van het welzijn
Respecteren van de vrijheid van het individu
2. Is welvaart hetzelfde als welzijn? Licht je antwoord toe.
Nee, bij welvaart speelt het economische element mee. Bij welzijn niet.
3. Hoe wordt het begrip 'verontwaardiging' gedefinieerd in het boek? In hoeverre
heeft dit gevoel te maken met het begrip 'moraal'? (tip: zoek de definitie op van het
begrip 'moraal').
Verontwaardiging als woede onder het volk. Moraal is het geheel aan handelingen en
gedragingen die in de maatschappelijke context als correct en wenselijk worden gezien.
Doordat het moraal ergens kan verschillen van dat van het volk kan het gevoel van
verontwaardiging ontstaan.
4. Wat is een 'deugd'?
Een deugd is een karaktereigenschap betreffende goed samenleven. Bijv.
betrouwbaarheid.
5. Waarin verschilt de invalshoek tussen theorieën over rechtvaardigheid uit de
oudheid en uit de moderniteit?
Theorieën uit de oudheid baseren zich vooral op deugdzaamheid. Moderne theorieën
baseren zich op vrijheid.
6. Waarin is de kern van de verontwaardiging gelegen in de twee voorbeelden van de
Purple Heart-onderscheiding en de bonus voor bankdirecteuren?
Purple Heart; het meningsverschil gaat om verschillende opvattingen over moreel
karakter en militaire moed.
Bonus voor bankdirecteuren; het ging over de bedrijven die door de overheid gered
waren om een besef van onrechtvaardigheid.
7. Wanneer of waardoor ontstaan er morele dilemma's?
Wanneer we voor keuzes komen te staan die erg ingrijpend zijn. Het gaat om een botsing
van normen, waarden en belangen. Goed of fout. Of als we niet goed weten hoe de
omstandigheden gaan lopen waarin we zitten.
8. Wat is morele reflectie? En is dit een individueel of een sociaal gebeuren? Licht je
antwoord toe.
Ons oordeel over wat de juiste handelswijze is herzien, nog eens nadenken over het
principe dat we in eerste instantie hebben onderschreven. Het is een sociale
onderneming omdat er een gesprekspartner nodig is om de betekenis van
rechtvaardigheid of de juiste levenswijze te ontdekken. Je gaat je morele oordeel
onderbouwen met je principes.
9. Wat is belangrijk om naar te streven als voorwaarde om tot morele reflectie te
kunnen komen? (zie Plato's punt)
We moeten boven de vooroordelen en gewoonten van het dagelijks leven uitstijgen als
we de betekenis van rechtvaardigheid en de aard van de beste manier van leven willen
begrijpen.
Hoofdstuk 2; Het principe van het grootste geluk/het utilitarisme
4
Rechtvaardigheid
Hoofdstuk 1,2,3,5,6 & 8
Social Work
Periode 4
Leerjaar 1
Isa Beuze
,Inhoud
Hoofdstuk 1; Wat is de juiste handelwijze? pag. 3
Toepassingsvragen bij hoofdstuk 1 pag. 4
Hoofdstuk 2; Het principe van het grootste geluk/het utilitarisme pag. 5
Toepassingsvragen bij hoofdstuk 2 pag. 6
Hoofdstuk 3; Kunnen we over onszelf beschikken? Het neoliberalisme pag. 7
Toepassingsvragen bij hoofdstuk 3 pag. 8
Hoofdstuk 5; Het gaat om de beweegreden; Immanuel Kant pag. 10
Toepassingsvragen bij hoofdstuk 5 pag. 12
Hoofdstuk 6; Het pleidooi voor gelijkheid; John Rawls pag. 15
Toepassingsvragen bij hoofdstuk 6 pag. 17
Hoofdstuk 8; Wie verdient wat? Aristoteles pag. 19
Toepassingsvragen bij hoofdstuk 8 pag. 20
Leerdoelen
De student kan de juiste handelwijze volgens Sandel onderbouwen
De student kent de uitgangspunten van het neoliberalisme
De student kent de uitgangspunten van het utilitarisme
De student kan rechtvaardig handelen vanuit de beweegreden van Kant onderscheiden
De student kent de uitgangspunten van de deugdenethiek van Aristoteles
De student kent het pleidooi voor gelijkheid van Rawls
In deze samenvatting staat echt de kern uit het leesboek, ik kan me voorstellen dat het
weinig lijkt. Ik zou wel aanraden om het boek te lezen omdat daar allerlei voorbeelden in
staan die je kunnen helpen de stof te begrijpen. Op Youtube staan ook filmpjes die je nog
zou kunnen bekijken
2
,Hoofdstuk 1; Wat is de juiste handelwijze?
Maximaliseren welzijn
Respecteren vrijheid
Bevorderen deugdzaamheid
Hoe denken filosofen over rechtvaardigheid;
Aristoteles; rechtvaardigheid houdt in dat mensen gegeven wordt wat hen toekomt. Om
te bepalen wie wat toekomt moeten we vaststellen welke deugden achting en beloning
waard zijn.
Modern politiek filosofen, Immanuel Kant & John Rawls; rechtvaardigheid is de vrijheid
van ieder individu om zijn of haar eigen opvatting van het juiste leven te kiezen.
Bij oude theorieën gaat het om deugdzaamheid. Bij moderne theorieën meer om vrijheid.
Maximalisatie van welzijn is in samenlevingen met een vrije markt. We richten ons op het
utilitarisme.
Respecteren van vrijheid, bestaat uit 2 stromingen;
Laisser-faire; neoliberalen die menen dat rechtvaardigheid bestaat uit het respecteren
en bevestigen van vrijwillige keuzes van volwassenen die weten waar ze voor kiezen.
Eerlijkheid; egalitarisme; stellen dat onbeheerste markten rechtvaardig en niet vrij zijn.
Ze willen een beleid dat sociale en economische achterstelling opheft en dat aan ieder
mens een eerlijke kans op succes geeft.
Deugdzaamheid; cultureel en religieus conservatisme. De gedachte om moreel besef in de
wet vast te leggen maakt veel mensen bang, ze zijn bang voor dwang en
onverdraagzaamheid in de samenleving. Het idee dat een rechtvaardige samenleving
bepaalde deugden en ideeën over de beste manier van leven behoort te ondersteunen is
voor vele politieke bewegingen en discussies een inspiratie.
Morele reflectie; ons oordeel over wat de juiste handelswijze is herzien, nog eens nadenken
over het principe dat we in eerste instantie hebben bekrachtigd. Het is een sociale
onderneming omdat er een gesprekspartner nodig is om de betekenis van rechtvaardigheid
of de juiste levenswijze te ontdekken.
Plato; we moeten boven de vooroordelen en gewoonten van het dagelijks leven uitstijgen als
we de betekenis van rechtvaardigheid en de aard van de beste manier van leven willen
begrijpen.
1. Op welke twee aanspraken is de vrije markteconomie gebaseerd?
3
, Maximaliseren van het welzijn
Respecteren van de vrijheid van het individu
2. Is welvaart hetzelfde als welzijn? Licht je antwoord toe.
Nee, bij welvaart speelt het economische element mee. Bij welzijn niet.
3. Hoe wordt het begrip 'verontwaardiging' gedefinieerd in het boek? In hoeverre
heeft dit gevoel te maken met het begrip 'moraal'? (tip: zoek de definitie op van het
begrip 'moraal').
Verontwaardiging als woede onder het volk. Moraal is het geheel aan handelingen en
gedragingen die in de maatschappelijke context als correct en wenselijk worden gezien.
Doordat het moraal ergens kan verschillen van dat van het volk kan het gevoel van
verontwaardiging ontstaan.
4. Wat is een 'deugd'?
Een deugd is een karaktereigenschap betreffende goed samenleven. Bijv.
betrouwbaarheid.
5. Waarin verschilt de invalshoek tussen theorieën over rechtvaardigheid uit de
oudheid en uit de moderniteit?
Theorieën uit de oudheid baseren zich vooral op deugdzaamheid. Moderne theorieën
baseren zich op vrijheid.
6. Waarin is de kern van de verontwaardiging gelegen in de twee voorbeelden van de
Purple Heart-onderscheiding en de bonus voor bankdirecteuren?
Purple Heart; het meningsverschil gaat om verschillende opvattingen over moreel
karakter en militaire moed.
Bonus voor bankdirecteuren; het ging over de bedrijven die door de overheid gered
waren om een besef van onrechtvaardigheid.
7. Wanneer of waardoor ontstaan er morele dilemma's?
Wanneer we voor keuzes komen te staan die erg ingrijpend zijn. Het gaat om een botsing
van normen, waarden en belangen. Goed of fout. Of als we niet goed weten hoe de
omstandigheden gaan lopen waarin we zitten.
8. Wat is morele reflectie? En is dit een individueel of een sociaal gebeuren? Licht je
antwoord toe.
Ons oordeel over wat de juiste handelswijze is herzien, nog eens nadenken over het
principe dat we in eerste instantie hebben onderschreven. Het is een sociale
onderneming omdat er een gesprekspartner nodig is om de betekenis van
rechtvaardigheid of de juiste levenswijze te ontdekken. Je gaat je morele oordeel
onderbouwen met je principes.
9. Wat is belangrijk om naar te streven als voorwaarde om tot morele reflectie te
kunnen komen? (zie Plato's punt)
We moeten boven de vooroordelen en gewoonten van het dagelijks leven uitstijgen als
we de betekenis van rechtvaardigheid en de aard van de beste manier van leven willen
begrijpen.
Hoofdstuk 2; Het principe van het grootste geluk/het utilitarisme
4
