, DEEL 1 BASISVAARDIGHEDEN
1. Aspecten van communicatie
1.1 Wat is communicatie?
Een boodschap krijgt betekenis door de combinatie van woorden, stemgebruik, lichaamshouding,
gezichtsuitdrukking en de context waarin de interactie plaatsvindt.
1.2 Aspecten van interpersoonlijke communicatie
Belangrijke kenmerken zijn:
Wederzijdse beïnvloeding tussen gesprekspartners.
Continue uitwisseling van informatie.
Interpretatie van boodschappen op basis van ervaringen en verwachtingen.
Invloed van emoties, normen en waarden.
Ontwikkeling en onderhoud van relaties.
1.3 Specifieke kenmerken van communicatie tentamen!
Communicatie bezit enkele fundamentele kenmerken die relevant zijn voor professionele gesprekken.
Ten eerste is communicatie onvermijdelijk. Ook wanneer iemand zwijgt, communiceert deze persoon iets naar
de omgeving. Stilte kan bijvoorbeeld onzekerheid, weerstand of instemming uitdrukken.
Ten tweede heeft communicatie zowel een inhouds- als een betrekkingsniveau. De inhoud verwijst naar de
feitelijke informatie, terwijl de betrekking betrekking heeft op de relatie tussen de gesprekspartners. Een
eenvoudige opmerking kan daardoor verschillende betekenissen krijgen afhankelijk van de onderlinge
verhouding.
Daarnaast is communicatie dynamisch. Gesprekspartners reageren voortdurend op elkaar, waardoor
communicatie een proces van actie en reactie vormt. Ook speelt context een belangrijke rol.
1.4 Anatomie van een boodschap
Bij het analyseren van boodschappen kunnen verschillende elementen worden onderscheiden:
Feitelijke informatie.
Meningen en interpretaties.
Gevoelens en emoties.
Verzoeken of verwachtingen.