Samenvatting Hoofdlijnen Nederlands Recht

Recht een toerisme

Week 1:

Kennismaking met het recht
Wat betekent het recht voor onze samenleving? De functies van het recht.
 Normatieve functie:
o Ethische normen die vastgelegd zijn in rechtsnormen
 Geschiloplossende functie:
o Wijst de weg uit een conflict, om eigenrichting te voorkomen
 Additionele functie:
o Daar waar partijen nalaten goede afspraken te maken, aanvullend
 Instrumentele functie:
o Om samenleving te structureren: wegenverkeerswet

Rechtsbronnen

Waar vinden we het recht? De rechtsbronnen (pag. 20 belangrijke afbeelding):

1. Wet
2. Verdragen (overeenkomst tussen landen)
3. Jurisprudentie (uitspraak van een rechter in een vonnis)
4. Gewoonte (zo doen wij het, dit past al jaren in onze maatschappij)

Wet:

Privaatrecht – publiekrecht

Privaatrecht:

- Personen- en familierecht/vermogensrecht/ondernemingsrecht
- Relatie persoon-persoon (natuurlijk persoon en rechtspersoon)
- Horizontale verhouding, burgers onderling
 Personen onderling en het verbind ook personen onderling

Publiekrecht:

- Bestuurdersrecht/strafrecht/staatsrecht
- Relatie overheid-burger
- Verticale verhouding, burger-overheid
 Alles wat met de grondwet te maken heeft (kroning van Willem Alexander)

Als de overheid optreedt als rechtspersoon en niet als overheid, wordt de situatie beheerst door het
privaatrecht.

Bijv. gemeente Rotterdam huurt leaseauto’s. Dit gebeurd in naam van een nv of bv

,Wet in formele zin:

- Geeft antwoord op de vraag door wie gemaakt? Door de formele wetgever
- Formele (nationale) wetgever Regering en Staten Generaal
- Niet- formele (decentrale) wetgevers  Provinciale Staten, Gemeenteraad

Wet in materiële zin:

- Geeft antwoord op de vraag voor wie gemaakt? Voor iedereen.

Formeel en materieel  Het Burgerlijk Wetboek
Formeel en niet materieel  Toestemmingswet huwelijk Wa en Maxima
Materieel en niet formeel  Provinciale verordening, Algemene Maatregel van Bestuur
Niet materieel en niet formeel  Vergunning

Rangorde wetten:
1. Grondwet
2. Wetten in formele zin
3. Algemene maatregel van bestuur
4. Ministeriele regeling
5. Provinciale verordening
6. Gemeentelijke verordening

Rangorde wetgevende organen:
1. Hogere regels gaan voor lagere
2. Jongere regel gaat voor oudere
3. Bijzondere regel gaat voor algemene regel


Verdrag

Verdrag is een internationale overeenkomst

 Bilateraal Verdrag
o Tussen twee landen
 Multilateraal Verdrag
o Tussen meerdere landen

2 soorten verdragsbepalingen:

1. Niet rechtstreeks bindende verdragsbepaling
- Moet eerst omgezet worden naar nationale wet
2. Rechtstreeks bindende verdragsbepaling
- Self executing – burger ontleent directe rechten en plichten aan verdrag

, Totstandkoming en geldigheid van een verdrag:

- Onderhandeld door de regering
- Gesloten door de regering
- Goedgekeurd door de Staten Generaal, Ratificatie
- Publicatie in het Tractatenblad
- Pas hierna heeft een verdrag rechtskracht

Jurisprudentie

Rechterlijke uitspraak krijgt werking van algemene rechtsregel doordat lagere rechters de
wetsinterpretatie van de hogere rechter volgen.

Interpretatie  de betekenis van de algemene rechtsregel zoeken om toe te passen in het concrete
geval

Interpretatiemethoden:
- Grammaticale interpretatie
- Wethistorische interpretatie
- Anticiperende interpretatie
- Rechtvergelijkende interpretatie

Materiële gebondenheid  de rechter houdt rekening met de uitspraken in vergelijkbare gevallen
van hogere rechters

Als geen wettelijke regeling bestaat, gebruikt de rechter de volgende redeneermethoden:

- Redenering naar analogie  de gevallen zijn essentieel hetzelfde, dus
- A-contrario redenering  de gevallen zijn essentieel verschillend, dus

Gewoonte

Geregeld handelen in bepaalde kring

Gewoonterecht

2 vereisten:

- Vaste gedragslijn