Week 3; Geweldsdelicten
Leerdoelen
1. Wat zijn lange termijnontwikkelingen in gewelddadige criminaliteit?
2. Hoe is de lange termijn daling in dodelijk geweld te verklaren?
3. Welke methodologische beperkingen zijn er omtrent de lange
termijnontwikkeling in dodelijk geweld?
4. Wat is er bekend over de aard en omvang van femicide?
Leerdoel 1: Wat zijn lange termijnontwikkelingen in
gewelddadige criminaliteit?
Cooney, M. (2003). The privatization of violence. Criminology, 41(4), 1377-
1406
Geweld is van de premoderne naar de moderne samenleving veranderd. Sinds 1200
zien we een daling in de homicidecijfers (cijfers met korrel zout nemen; metingen
over jaren heen niet altijd nauwkeurig en gelijk natuurlijk) (homicide=dodelijk
geweld, zowel moord als doodslag). Ook is het non-politieke geweld is geprivatiseerd
(Met "geprivatiseerd" bedoelen ze dat geweld in de moderne samenleving steeds
meer een persoonlijke, individuele aangelegenheid is geworden, in plaats van
collectief of georganiseerd. Het betekent dat geweld vaak tussen individuen
plaatsvindt, vaak binnen persoonlijke of intieme kringen, en minder door groepen of
de staat wordt gereguleerd of uitgevoerd) (privatization of violence). Hierin zien
we 2 veranderingen:
1. Individualisering geweld wordt steeds vaker individueel gepleegd dan in
groepen
a. Ten tijde van de premoderne samenleving was het typisch collectief.
Het leven werd toen gedomineerd door groepen met veel
groepssolidariteit.
b. In de moderniserende samenleving kwam geweld, ondanks een
zichtbare afname in de collectiviteit van geweld, nog steeds veel voor.
c. In de moderne samenleving neemt het aantal personen per
geweldsdelict af. Dader handelt vaak alleen en slachtoffers zijn vaak
eenzaam
Met de toenemende moderne ontwikkeling van de samenleving zien
we dus een afname in de collectiviteit van geweld
2. Intimisering geweld vindt steeds vaker voornamelijk plaats onder
bekenden (intiemen) dan tegen vreemden
a. Ten tijde van de premoderne samenleving was er weinig geweld
tussen intimi (intiemen) met name tussen vreemden. Ook was er weinig
staatsbemoeienis.
Wanneer iemand uit de intieme cirkel toch “om moest komen”, werd
hier iemand voor ingehuurd. Geweld typisch collectief, omdat leven
toen gedomineerd werd door groepen. Sprake van collectieve
aansprakelijkheid, waarbij alle leden van de groep verantwoordelijk
kunnen worden gehouden voor een fout begaan door 1 van hen.
b. In de moderniserende samenleving bleef een groot deel slachtoffers
niet-intiem. De slachtoffers kunnen onderschat worden door cijfers
omdat wel-intiem niet vaak gemeld/aangegeven werd. Er vond in deze
tijd een toename van wel-intiem plaats. geweld blijft collectief.
Slachtoffers nog steeds met meerdere anderen gedood en homicides
door meerdere daders gepleegd. Wel minder dan in premodern.
c. In de moderne samenleving is de dader steeds vaker bekend bij het
slachtoffer. Er vindt ook een afname mannelijk geweld plaats.
samenleving in modernste vorm aantal personen per geweldsdelict
, neemt af. Meerderheid geweld is 1-op-1 confrontatie en niet collectief
meer. Dader handelt vaak alleen en slachtoffers zijn vaak ‘eenzaam’
Premodern naar modern heeft geleid tot toename in geweld tussen
intimi. Dus, geweld is meer collectief wanneer de samenleving minder
modern ontwikkeld is
Leerdoel 2: Hoe is de lange termijn daling in dodelijk geweld te
verklaren?
Cooney, M. (2003). The privatization of violence. Criminology, 41(4), 1377-
1406
Er zijn voor de daling verschillende redenen:
- Individualisering door de toegenomen individualisering van de samenleving is
er minder plaats voor groepsconflicten en neemt het aantal participanten aan
gewelddadige conflicten dus ook af.
- Modernisering van de staat wanneer samenlevingen zich ontwikkelingen
richting moderne staten, worden familie- of groepsbanden zwakker en raken
er minder mensen betrokken bij een conflict. Waar men voorheen als collectief
betrokken was of bestraft kon worden, is dat tegenwoordig niet meer aan de
orde.
- Intimiteit/ betrokkenheid in premoderne samenlevingen vinden de meeste
conflicten buiten de familiesfeer plaats. Echter, na de Tweede Wereldoorlog
neemt het aantal moorden binnen de intieme sfeer juist toe, zoals huiselijk
geweld. Daders zijn steeds vaker ‘bekend’ bij het slachtoffer.
o Intiem geweld gestegen
- Dodelijk geweld is over eeuwen van premoderne naar moderne samenlevingen
aanzienlijk veranderd, enerzijds door ander soort geweld, maar ook is in de
Westerse samenleving een daling waar te nemen. Cooney maakt voor zijn
verklaringen gebruik van 2 theoretische kaders:
o Civilisatieproces van Norbert Elias belangrijkste factoren:
beschavingsproces en groei van de staat
o Conflict management van Donald Black belangrijkste factoren:
verzwakking van sociale banden en versterking van de staat
Civilization process (beschavingsproces) – Elias
Volgens deze theorie maken trends in geweld deel uit van een grotere reeks
trends/ontwikkelingen in menselijk gedrag, namelijk het beschavingsproces. Dit leidt
tot een afname in fysiek geweld. Met de toename van impulscontrole werd geweld
steeds minder een genot en steeds meer iets dat af en toe noodzakelijk was, totdat
het uiteindelijk iets van schaamte is geworden.
De belangrijkste verandering was de groei van de staat. Koninklijk gezag oefende
meer monopolistische controle uit over gebruiken van geweld. Het gedrag werd meer
verfijnd en sociale omgang werd voorspelbaarder. Er ontwikkelde een nieuw soort
persoonlijkheid in de samenleving die minder impulsief en meer terughoudend was
dan hun voorgangers over een breed scala aan menselijk gedrag, inclusief het
gebruik van geweld.
Beperkingen van dit perspectief
- Het kan niet voorspellen onder welke omstandigheden geweld voor zal komen.
Mensen zouden altijd ongeciviliseerd zijn, maar niet continu delinquentie
plegen. Wat veroorzaakt dat?
- Theorie is niet getoetst aan premoderne samenlevingen en dit is ook moeilijk te
doen vanwege gebrekkig bewijs over impulscontrole
Conflictmanagement (management of conflict)– Black
Leerdoelen
1. Wat zijn lange termijnontwikkelingen in gewelddadige criminaliteit?
2. Hoe is de lange termijn daling in dodelijk geweld te verklaren?
3. Welke methodologische beperkingen zijn er omtrent de lange
termijnontwikkeling in dodelijk geweld?
4. Wat is er bekend over de aard en omvang van femicide?
Leerdoel 1: Wat zijn lange termijnontwikkelingen in
gewelddadige criminaliteit?
Cooney, M. (2003). The privatization of violence. Criminology, 41(4), 1377-
1406
Geweld is van de premoderne naar de moderne samenleving veranderd. Sinds 1200
zien we een daling in de homicidecijfers (cijfers met korrel zout nemen; metingen
over jaren heen niet altijd nauwkeurig en gelijk natuurlijk) (homicide=dodelijk
geweld, zowel moord als doodslag). Ook is het non-politieke geweld is geprivatiseerd
(Met "geprivatiseerd" bedoelen ze dat geweld in de moderne samenleving steeds
meer een persoonlijke, individuele aangelegenheid is geworden, in plaats van
collectief of georganiseerd. Het betekent dat geweld vaak tussen individuen
plaatsvindt, vaak binnen persoonlijke of intieme kringen, en minder door groepen of
de staat wordt gereguleerd of uitgevoerd) (privatization of violence). Hierin zien
we 2 veranderingen:
1. Individualisering geweld wordt steeds vaker individueel gepleegd dan in
groepen
a. Ten tijde van de premoderne samenleving was het typisch collectief.
Het leven werd toen gedomineerd door groepen met veel
groepssolidariteit.
b. In de moderniserende samenleving kwam geweld, ondanks een
zichtbare afname in de collectiviteit van geweld, nog steeds veel voor.
c. In de moderne samenleving neemt het aantal personen per
geweldsdelict af. Dader handelt vaak alleen en slachtoffers zijn vaak
eenzaam
Met de toenemende moderne ontwikkeling van de samenleving zien
we dus een afname in de collectiviteit van geweld
2. Intimisering geweld vindt steeds vaker voornamelijk plaats onder
bekenden (intiemen) dan tegen vreemden
a. Ten tijde van de premoderne samenleving was er weinig geweld
tussen intimi (intiemen) met name tussen vreemden. Ook was er weinig
staatsbemoeienis.
Wanneer iemand uit de intieme cirkel toch “om moest komen”, werd
hier iemand voor ingehuurd. Geweld typisch collectief, omdat leven
toen gedomineerd werd door groepen. Sprake van collectieve
aansprakelijkheid, waarbij alle leden van de groep verantwoordelijk
kunnen worden gehouden voor een fout begaan door 1 van hen.
b. In de moderniserende samenleving bleef een groot deel slachtoffers
niet-intiem. De slachtoffers kunnen onderschat worden door cijfers
omdat wel-intiem niet vaak gemeld/aangegeven werd. Er vond in deze
tijd een toename van wel-intiem plaats. geweld blijft collectief.
Slachtoffers nog steeds met meerdere anderen gedood en homicides
door meerdere daders gepleegd. Wel minder dan in premodern.
c. In de moderne samenleving is de dader steeds vaker bekend bij het
slachtoffer. Er vindt ook een afname mannelijk geweld plaats.
samenleving in modernste vorm aantal personen per geweldsdelict
, neemt af. Meerderheid geweld is 1-op-1 confrontatie en niet collectief
meer. Dader handelt vaak alleen en slachtoffers zijn vaak ‘eenzaam’
Premodern naar modern heeft geleid tot toename in geweld tussen
intimi. Dus, geweld is meer collectief wanneer de samenleving minder
modern ontwikkeld is
Leerdoel 2: Hoe is de lange termijn daling in dodelijk geweld te
verklaren?
Cooney, M. (2003). The privatization of violence. Criminology, 41(4), 1377-
1406
Er zijn voor de daling verschillende redenen:
- Individualisering door de toegenomen individualisering van de samenleving is
er minder plaats voor groepsconflicten en neemt het aantal participanten aan
gewelddadige conflicten dus ook af.
- Modernisering van de staat wanneer samenlevingen zich ontwikkelingen
richting moderne staten, worden familie- of groepsbanden zwakker en raken
er minder mensen betrokken bij een conflict. Waar men voorheen als collectief
betrokken was of bestraft kon worden, is dat tegenwoordig niet meer aan de
orde.
- Intimiteit/ betrokkenheid in premoderne samenlevingen vinden de meeste
conflicten buiten de familiesfeer plaats. Echter, na de Tweede Wereldoorlog
neemt het aantal moorden binnen de intieme sfeer juist toe, zoals huiselijk
geweld. Daders zijn steeds vaker ‘bekend’ bij het slachtoffer.
o Intiem geweld gestegen
- Dodelijk geweld is over eeuwen van premoderne naar moderne samenlevingen
aanzienlijk veranderd, enerzijds door ander soort geweld, maar ook is in de
Westerse samenleving een daling waar te nemen. Cooney maakt voor zijn
verklaringen gebruik van 2 theoretische kaders:
o Civilisatieproces van Norbert Elias belangrijkste factoren:
beschavingsproces en groei van de staat
o Conflict management van Donald Black belangrijkste factoren:
verzwakking van sociale banden en versterking van de staat
Civilization process (beschavingsproces) – Elias
Volgens deze theorie maken trends in geweld deel uit van een grotere reeks
trends/ontwikkelingen in menselijk gedrag, namelijk het beschavingsproces. Dit leidt
tot een afname in fysiek geweld. Met de toename van impulscontrole werd geweld
steeds minder een genot en steeds meer iets dat af en toe noodzakelijk was, totdat
het uiteindelijk iets van schaamte is geworden.
De belangrijkste verandering was de groei van de staat. Koninklijk gezag oefende
meer monopolistische controle uit over gebruiken van geweld. Het gedrag werd meer
verfijnd en sociale omgang werd voorspelbaarder. Er ontwikkelde een nieuw soort
persoonlijkheid in de samenleving die minder impulsief en meer terughoudend was
dan hun voorgangers over een breed scala aan menselijk gedrag, inclusief het
gebruik van geweld.
Beperkingen van dit perspectief
- Het kan niet voorspellen onder welke omstandigheden geweld voor zal komen.
Mensen zouden altijd ongeciviliseerd zijn, maar niet continu delinquentie
plegen. Wat veroorzaakt dat?
- Theorie is niet getoetst aan premoderne samenlevingen en dit is ook moeilijk te
doen vanwege gebrekkig bewijs over impulscontrole
Conflictmanagement (management of conflict)– Black
