Week 7 - atrocity crimes
Leerdoelen
1. Wat is de ontwikkeling van het criminologisch denken over atrocity crimes?
2. Wat zijn de kenmerken van atrocity crimes? Wat is de aard/omvang?
3. Wat zijn verklaringen voor atrocity crimes?
4. Wat is de schade van dit soort criminaliteit en wie lijdt deze schade?
5. Wat zijn (juridische) reacties en betrokken instanties bij dit soort
criminaliteit?
Leerdoel 1: Wat is de ontwikkeling van het criminologisch
denken over atrocity crimes?
Smeulers, A., & Wijk, J. van. (2017). Criminologie van de internationale
misdrijven. Tijdschrift voor Criminologie, 59(1-2), 194-205.
Dit artikel geeft een overzicht van de ontwikkelingen binnen het internationale
strafrecht en binnen de criminologie van de internationale misdrijven.
Ontwikkeling
- Lange tijd verkeerde de criminologie nog in een state of denial ten aanzien
van extreme vormen van massaal geweld. Er werd geen aandacht besteed
aan het grote kwaad.
- Tot 2006: Klassieke en commune criminaliteit meer aandacht.
- Ook het strafrecht bleef lange tijd achter: Tijdens WO2 was genocide nog niet
strafbaar, waardoor het werd bestempeld (door Churchill) als crime without a
name.
o Na WO2 internationale verdragen en de oprichting van naoorlogse
tribunalen Neurenberg en Tokyo.
o Oprichting van straftribunalen voor voormalig Joegoslavië en Rwanda
midden jaren ’90.
o Internationaal Strafhof (International Criminal Court (ICC)) in 1998.
Internationaal strafrecht
Het internationale strafrecht is bedoeld om misdrijven die de internationale vrede en
veiligheid in gevaar kunnen brengen strafbaar te stellen en de daders ervan te
vervolgen en berechten.
- Internationale misdrijven zijn (binnen internationaal strafrecht) misdrijven die
de internationale vrede en veiligheid in gevaar kunnen brengen en zodanig
extreem zijn dat de internationale gemeenschap en elke staat afzonderlijk er
belang bij hebben dat de daders worden vervolgd.
- Deze misdrijven zijn zo extreem dat de internationale gemeenschap en de
afzonderlijke staten er belang bij hebben dat de daders berecht en vervolgd
worden, los van de vraag waar deze misdrijven zijn begaan.
Internationaal strafrecht onderscheidt drie soorten internationale misdrijven:
- Genocide: De intentie een groep geheel of gedeeltelijk te vernietigen en uit
te roeien.
- Misdrijven tegen de menselijkheid: Zware geweldsdelicten tegen een
burgerbevolking met een systematisch of wijdverspreid karakter, zoals
massaexecuties of seksueel geweld.
- Oorlogsmisdrijven: Grove schendingen van het oorlogsrecht.
Internationale misdrijven zijn te onderscheiden van bij voorbeeld transnationale
grensoverschrijdende misdrijven, zoals drugsdelicten, mensenhandel en
milieudelicten, die via het nationale strafrecht en andere internationale verdragen
weliswaar strafbaar zijn gesteld, maar niet onder de jurisdictie vallen van de
internationale strafhoven en tribunalen.
Criminologische literatuur en internationaal strafrecht
, - Ten aanzien van internationale misdrijven lijkt het meer gebruikelijk dat vanuit
verschillende disciplines in juridische tijdschriften wordt gepubliceerd.
- Rechters van het Internationaal Strafhof geven er blijk van op de hoogte te
zijn van criminologische literatuur.
- De vraag op welke wijze – en of – daders van internationale misdrijven
verantwoordelijk gehouden zullen moeten worden in post-conflictsituaties zal
relevant blijven, net als de vraag hoe om te gaan met de slachtoffers en te
zorgen dat zij gerehabiliteerd worden.
Leerdoel 2: Wat zijn de kenmerken van atrocity crimes? Wat is
de aard/omvang?
Smeulers, A., & Wijk, J. van. (2017). Criminologie van de internationale
misdrijven. Tijdschrift voor Criminologie, 59(1-2), 194-205.
Het meten van internationale misdrijven
- Het is lastig de omvang van internationale misdrijven in kaart te brengen,
omdat het lastig is exacte cijfers te achterhalen in een land dat onderworpen
is (geweest) aan massaal en collectief geweld. Bovendien is het land vaak nog
in chaos en mogelijk nog erg gevaarlijk.
- Database van Uppsala/PRIO: richt zich vooral op aantallen oorlogsslachtoffers
- Andere database: bij gegevens over regeringsmilities onderzoek naar
groepsdynamiek binnen dadergroepen van belang, omdat vergelijking met
criminele groepen getrokken kunnen worden
- Nog andere database inventariseert oorlog-gerelateerd seksueel geweld
Simangan, D. (2018). Is the Philippine “War on Drugs” an Act of Genocide?
Journal of Genocide
Research, 20(1), 68-89.
Nieuwe president van de Filipijnen, Rodrigo Duterte, sinds 30 juni 2016 staat bekend
om zijn harde hand (streng optreden met weinig tolerantie) en plannen om af te doen
met criminaliteit, in het bijzonder illegale drugs. In april 2017 heeft deze ‘war on
drugs’ al meer dan 7000 mensen het leven gekost. Andere organisaties geven weer
andere getallen weer en de Filipijnse overheid weer andere.
De drugscijfers verschillen dus tussen de overheid, media en
mensenrechtenorganisaties.
- Deze ‘war on drugs’ kreeg internationale aandacht toen grafische foto’s van
dode lichamen hun ronde deden in internationaal en lokaal nieuws.
Conceptuele achtergrond → definitie van genocide:
- Lemkin – originele definitie: een gecoördineerd plan van verschillende acties
met als doel het vernietigen van de essentiële fundering van het leven van
nationale groepen om de groepen zelf te vernietigen.
- Art. 2 Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide:
Daden gepleegd met de intentie om een nationale, etnische, raciale of
religieuze groep geheel of gedeeltelijk te vernietigen → meest gebruikte en
wettelijke definitie van genocide.
- Duterte’s ‘war on drugs’ valt hier mogelijk niet onder, omdat de
drugsverdachten geen nationale, etnische, raciale of religieuze groep is
Definitie had breder moeten worden gedefinieerd om de vernietiging van elke
soort van groep te omvatten. Duterte en aanhangers labelen drugsverdachten
echter collectief als ‘adik’ (verslaafd), onmenselijk, goed voor niets,
criminelen, verkrachters en moordenaars, etc. → een dialectische benadering
(onderzoekt tegenstellingen (zoals goed vs. kwaad) en hoe deze elkaar
beïnvloeden of samen een nieuwe waarheid vormen) of holistische benadering
(kijkt naar het geheel in plaats van naar afzonderlijke delen) zou dit wel
erkennen als groep waarop genocide wordt gepleegd/ kan worden gepleegd.
, - Intentie om drugsgebruikers te vernietigen is overduidelijk → Duterte heeft
meerdere keren publiekelijk gesproken over het doden van drugsverdachten
en heeft zelfs anderen aangemoedigd om degenen die ze vermoeden
betrokken te zijn bij drugs, te doden.
Stanton’s acht fasen van genocide in de Filipijnse ‘war on drugs’-context
1. Classificatie: het gebruik van categorieën om us vs. them te bewerkstelligen
→ drugsgebruikers in Filipijnen worden geclassificeerd als ‘slecht’ en daarmee
‘them’ om moorden te rechtvaardigen.
2. Symbolisering: actieve toepassing van namen of symbolen op de
classificaties om ‘us’ van ‘them’ te onderscheiden → slachtoffers in de
Filipijnen worden vaak op straat gevonden met kartonnen borden bovenop of
naast hun lichaam die hun labelen als drugsgebruikers.
3. Dehumanisering: zonder dehumanisering is symbolisering onschuldig
volgens Stanton → mensen verdacht van drugsgebruik en dealen worden dood
gevonden op straat, gelabeld met kartonnen borden en soms met hun gezicht
gewikkeld in tape; ze worden gebruikt als ‘spektakel van geweld’ als dreiging
naar anderen. Ook hebben Duterte en zijn administratie publiekelijk hun
afwijzing geuit van de menselijkheid en mensenrechten van drugsgebruikers
en geclaimd dat ze niet menselijk zijn of minder menselijk dan
gezagsgetrouwe burgers.
4. Organisatie: genocide is altijd georganiseerd, meestal door de staat, vaak
met gebruik van burgerwachten (groepen burgers die, vaak zonder officiële
politiebevoegdheid, taken uitvoeren die normaal door de staat zouden worden
gedaan, zoals het handhaven van de wet of het uitvoeren van geweld) om
ontkenning van staatsverantwoordelijkheid te bevorderen.
Duterte mobiliseert (betekent het in actie brengen of inzetten van mensen of
middelen voor een bepaald doel) zowel politie als het leger. Hij moedigt ook
niet-statelijke apparaten als burgerwachten en huurmoordenaars aan om
individuen zogezegd betrokken bij drugs te vermoorden. Hun deelname zorgt
ervoor dat Duterte staatsverantwoordelijkheid kan ontkennen.
5. Polarisatie (betekent het proces waarbij een groep of samenleving zich in
twee tegenovergestelde, vaak extreme, standpunten of meningen verdeelt):
daders van genocide gebruiken propaganda, hate speech en wetten of
decreten (officiële, bindende besluiten of voorschriften die door een overheid
of autoriteit worden uitgevaardigd, vaak zonder tussenkomst van een
wetgevend orgaan) om de samenleving te verdelen en zo door te kunnen
gaan met hun activiteiten onder gebrek aan publieke consensus → de ‘war on
drugs’ polariseert de Filipijnse samenleving wat betreft mensenrechten, de rol
van de media en regionale aansluiting in het land. Duterte’s nationale
drugsbeleid steunt op penaal populistische gedachten die zorgen voor
uitsluiting en verdeeldheid. Motivaties om het gemunt te hebben op een groep
worden geïndoctrineerd door massamedia en Duterte doet dat om zijn daden
te rechtvaardigen.
6. Voorbereiding: omvat alle voorgaande fasen, zoals gebruiken van
eufemismen om erge mensenrechtenschendingen te bagatelliseren,
indoctrinatie van angst onder de bevolking met haatvolle retoriek (de manier
waarop iemand taal gebruikt om anderen te beïnvloeden, vaak met het doel
om overtuigend over te komen) en propaganda, mobiliseren van wapens en
troepen, rechtvaardiging gebaseerd op preventieve zelfverdediging en het
creëren van politieke processen als tools om de genocidale agenda te
bevorderen.
o ‘War on drugs’ als eufemisme voor massamoord in naam van een
denkbeeldige oorlog → werkt dehumanisering in de hand.
o Duterte mobiliseert zowel politie als leger en moedigt vigilante groepen
(groep die zonder officiële autoriteit zelf recht probeert te handhaven,
Leerdoelen
1. Wat is de ontwikkeling van het criminologisch denken over atrocity crimes?
2. Wat zijn de kenmerken van atrocity crimes? Wat is de aard/omvang?
3. Wat zijn verklaringen voor atrocity crimes?
4. Wat is de schade van dit soort criminaliteit en wie lijdt deze schade?
5. Wat zijn (juridische) reacties en betrokken instanties bij dit soort
criminaliteit?
Leerdoel 1: Wat is de ontwikkeling van het criminologisch
denken over atrocity crimes?
Smeulers, A., & Wijk, J. van. (2017). Criminologie van de internationale
misdrijven. Tijdschrift voor Criminologie, 59(1-2), 194-205.
Dit artikel geeft een overzicht van de ontwikkelingen binnen het internationale
strafrecht en binnen de criminologie van de internationale misdrijven.
Ontwikkeling
- Lange tijd verkeerde de criminologie nog in een state of denial ten aanzien
van extreme vormen van massaal geweld. Er werd geen aandacht besteed
aan het grote kwaad.
- Tot 2006: Klassieke en commune criminaliteit meer aandacht.
- Ook het strafrecht bleef lange tijd achter: Tijdens WO2 was genocide nog niet
strafbaar, waardoor het werd bestempeld (door Churchill) als crime without a
name.
o Na WO2 internationale verdragen en de oprichting van naoorlogse
tribunalen Neurenberg en Tokyo.
o Oprichting van straftribunalen voor voormalig Joegoslavië en Rwanda
midden jaren ’90.
o Internationaal Strafhof (International Criminal Court (ICC)) in 1998.
Internationaal strafrecht
Het internationale strafrecht is bedoeld om misdrijven die de internationale vrede en
veiligheid in gevaar kunnen brengen strafbaar te stellen en de daders ervan te
vervolgen en berechten.
- Internationale misdrijven zijn (binnen internationaal strafrecht) misdrijven die
de internationale vrede en veiligheid in gevaar kunnen brengen en zodanig
extreem zijn dat de internationale gemeenschap en elke staat afzonderlijk er
belang bij hebben dat de daders worden vervolgd.
- Deze misdrijven zijn zo extreem dat de internationale gemeenschap en de
afzonderlijke staten er belang bij hebben dat de daders berecht en vervolgd
worden, los van de vraag waar deze misdrijven zijn begaan.
Internationaal strafrecht onderscheidt drie soorten internationale misdrijven:
- Genocide: De intentie een groep geheel of gedeeltelijk te vernietigen en uit
te roeien.
- Misdrijven tegen de menselijkheid: Zware geweldsdelicten tegen een
burgerbevolking met een systematisch of wijdverspreid karakter, zoals
massaexecuties of seksueel geweld.
- Oorlogsmisdrijven: Grove schendingen van het oorlogsrecht.
Internationale misdrijven zijn te onderscheiden van bij voorbeeld transnationale
grensoverschrijdende misdrijven, zoals drugsdelicten, mensenhandel en
milieudelicten, die via het nationale strafrecht en andere internationale verdragen
weliswaar strafbaar zijn gesteld, maar niet onder de jurisdictie vallen van de
internationale strafhoven en tribunalen.
Criminologische literatuur en internationaal strafrecht
, - Ten aanzien van internationale misdrijven lijkt het meer gebruikelijk dat vanuit
verschillende disciplines in juridische tijdschriften wordt gepubliceerd.
- Rechters van het Internationaal Strafhof geven er blijk van op de hoogte te
zijn van criminologische literatuur.
- De vraag op welke wijze – en of – daders van internationale misdrijven
verantwoordelijk gehouden zullen moeten worden in post-conflictsituaties zal
relevant blijven, net als de vraag hoe om te gaan met de slachtoffers en te
zorgen dat zij gerehabiliteerd worden.
Leerdoel 2: Wat zijn de kenmerken van atrocity crimes? Wat is
de aard/omvang?
Smeulers, A., & Wijk, J. van. (2017). Criminologie van de internationale
misdrijven. Tijdschrift voor Criminologie, 59(1-2), 194-205.
Het meten van internationale misdrijven
- Het is lastig de omvang van internationale misdrijven in kaart te brengen,
omdat het lastig is exacte cijfers te achterhalen in een land dat onderworpen
is (geweest) aan massaal en collectief geweld. Bovendien is het land vaak nog
in chaos en mogelijk nog erg gevaarlijk.
- Database van Uppsala/PRIO: richt zich vooral op aantallen oorlogsslachtoffers
- Andere database: bij gegevens over regeringsmilities onderzoek naar
groepsdynamiek binnen dadergroepen van belang, omdat vergelijking met
criminele groepen getrokken kunnen worden
- Nog andere database inventariseert oorlog-gerelateerd seksueel geweld
Simangan, D. (2018). Is the Philippine “War on Drugs” an Act of Genocide?
Journal of Genocide
Research, 20(1), 68-89.
Nieuwe president van de Filipijnen, Rodrigo Duterte, sinds 30 juni 2016 staat bekend
om zijn harde hand (streng optreden met weinig tolerantie) en plannen om af te doen
met criminaliteit, in het bijzonder illegale drugs. In april 2017 heeft deze ‘war on
drugs’ al meer dan 7000 mensen het leven gekost. Andere organisaties geven weer
andere getallen weer en de Filipijnse overheid weer andere.
De drugscijfers verschillen dus tussen de overheid, media en
mensenrechtenorganisaties.
- Deze ‘war on drugs’ kreeg internationale aandacht toen grafische foto’s van
dode lichamen hun ronde deden in internationaal en lokaal nieuws.
Conceptuele achtergrond → definitie van genocide:
- Lemkin – originele definitie: een gecoördineerd plan van verschillende acties
met als doel het vernietigen van de essentiële fundering van het leven van
nationale groepen om de groepen zelf te vernietigen.
- Art. 2 Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide:
Daden gepleegd met de intentie om een nationale, etnische, raciale of
religieuze groep geheel of gedeeltelijk te vernietigen → meest gebruikte en
wettelijke definitie van genocide.
- Duterte’s ‘war on drugs’ valt hier mogelijk niet onder, omdat de
drugsverdachten geen nationale, etnische, raciale of religieuze groep is
Definitie had breder moeten worden gedefinieerd om de vernietiging van elke
soort van groep te omvatten. Duterte en aanhangers labelen drugsverdachten
echter collectief als ‘adik’ (verslaafd), onmenselijk, goed voor niets,
criminelen, verkrachters en moordenaars, etc. → een dialectische benadering
(onderzoekt tegenstellingen (zoals goed vs. kwaad) en hoe deze elkaar
beïnvloeden of samen een nieuwe waarheid vormen) of holistische benadering
(kijkt naar het geheel in plaats van naar afzonderlijke delen) zou dit wel
erkennen als groep waarop genocide wordt gepleegd/ kan worden gepleegd.
, - Intentie om drugsgebruikers te vernietigen is overduidelijk → Duterte heeft
meerdere keren publiekelijk gesproken over het doden van drugsverdachten
en heeft zelfs anderen aangemoedigd om degenen die ze vermoeden
betrokken te zijn bij drugs, te doden.
Stanton’s acht fasen van genocide in de Filipijnse ‘war on drugs’-context
1. Classificatie: het gebruik van categorieën om us vs. them te bewerkstelligen
→ drugsgebruikers in Filipijnen worden geclassificeerd als ‘slecht’ en daarmee
‘them’ om moorden te rechtvaardigen.
2. Symbolisering: actieve toepassing van namen of symbolen op de
classificaties om ‘us’ van ‘them’ te onderscheiden → slachtoffers in de
Filipijnen worden vaak op straat gevonden met kartonnen borden bovenop of
naast hun lichaam die hun labelen als drugsgebruikers.
3. Dehumanisering: zonder dehumanisering is symbolisering onschuldig
volgens Stanton → mensen verdacht van drugsgebruik en dealen worden dood
gevonden op straat, gelabeld met kartonnen borden en soms met hun gezicht
gewikkeld in tape; ze worden gebruikt als ‘spektakel van geweld’ als dreiging
naar anderen. Ook hebben Duterte en zijn administratie publiekelijk hun
afwijzing geuit van de menselijkheid en mensenrechten van drugsgebruikers
en geclaimd dat ze niet menselijk zijn of minder menselijk dan
gezagsgetrouwe burgers.
4. Organisatie: genocide is altijd georganiseerd, meestal door de staat, vaak
met gebruik van burgerwachten (groepen burgers die, vaak zonder officiële
politiebevoegdheid, taken uitvoeren die normaal door de staat zouden worden
gedaan, zoals het handhaven van de wet of het uitvoeren van geweld) om
ontkenning van staatsverantwoordelijkheid te bevorderen.
Duterte mobiliseert (betekent het in actie brengen of inzetten van mensen of
middelen voor een bepaald doel) zowel politie als het leger. Hij moedigt ook
niet-statelijke apparaten als burgerwachten en huurmoordenaars aan om
individuen zogezegd betrokken bij drugs te vermoorden. Hun deelname zorgt
ervoor dat Duterte staatsverantwoordelijkheid kan ontkennen.
5. Polarisatie (betekent het proces waarbij een groep of samenleving zich in
twee tegenovergestelde, vaak extreme, standpunten of meningen verdeelt):
daders van genocide gebruiken propaganda, hate speech en wetten of
decreten (officiële, bindende besluiten of voorschriften die door een overheid
of autoriteit worden uitgevaardigd, vaak zonder tussenkomst van een
wetgevend orgaan) om de samenleving te verdelen en zo door te kunnen
gaan met hun activiteiten onder gebrek aan publieke consensus → de ‘war on
drugs’ polariseert de Filipijnse samenleving wat betreft mensenrechten, de rol
van de media en regionale aansluiting in het land. Duterte’s nationale
drugsbeleid steunt op penaal populistische gedachten die zorgen voor
uitsluiting en verdeeldheid. Motivaties om het gemunt te hebben op een groep
worden geïndoctrineerd door massamedia en Duterte doet dat om zijn daden
te rechtvaardigen.
6. Voorbereiding: omvat alle voorgaande fasen, zoals gebruiken van
eufemismen om erge mensenrechtenschendingen te bagatelliseren,
indoctrinatie van angst onder de bevolking met haatvolle retoriek (de manier
waarop iemand taal gebruikt om anderen te beïnvloeden, vaak met het doel
om overtuigend over te komen) en propaganda, mobiliseren van wapens en
troepen, rechtvaardiging gebaseerd op preventieve zelfverdediging en het
creëren van politieke processen als tools om de genocidale agenda te
bevorderen.
o ‘War on drugs’ als eufemisme voor massamoord in naam van een
denkbeeldige oorlog → werkt dehumanisering in de hand.
o Duterte mobiliseert zowel politie als leger en moedigt vigilante groepen
(groep die zonder officiële autoriteit zelf recht probeert te handhaven,
