Samenvatting Neuroanatomie | Neurowetenschappen | UA | 2025/26

CEREBRALE TOPOGRAFIE

OPPERVLAKTE ANATOMIE


BASISBEGRIPPEN
- Zenuwstelsel verdeeld in
o Centraal zenuwstelsel = hersenen + ruggenmerg
o Perifeer zenuwstelsel = 12 paren van craniale zenuwen, andere zenuwen van lichaam +
cellichamen
- De hersenen worden op embryologische basis verdeeld in
o Telencephalon
o Diencephalon
o Mesecephalon
o Pons & cerebellum
o Medulla oblongata


COMPONENTEN VAN HET ZENUWSTELSEL
- Cerebrum = grote hersenen
- Cerebellum = kleine hersenen
- Hersenstam = truncus encephali
o Mesencephalon
o Pons
o Medulla oblongata
- Medulla spinalis
- Perifeer zenuwstelsel



ANATOMISCHE ORIËNTATIE & VLAKKEN
Moet weten hoe coupes zijn gemaakt

- Blauwe as loopt van anterieur nr posterieur
- Rode as = verlengde van het ruggenmerg
- 3 richtingen waarin kan kijken
o Horizontaal = meeste beeldvorming
o Sagitale vlak = door middenlijn in verticale richting (groene valk)
o Coronale vlak = vlak van oor naar oor
- Linkerkant van patiënt = rechterkant van de foto


OPPERVLAKTE ANATOMIE: CEREBRUM
- Bestaat uit 2 hemisferen
- Heeft 5kwabben
- Heeft fissueren, sulci & gyri
o Fissuur = grote groeve & sulci = kleine groeve
o Centrale sulcus = rolandische fissuur
o Laterale sulcus = sylvische fissuur
▪ = temporale & frontale kwab raken elkaar
o Pariëto-occipitale sulcus

1

, o Longitudinale fissuur = overlangs de middenlijn
- Corpus callosum verbindt beide hemisferen = hersenbalk




INSULA

- = ‘eiland’
- Binnenwaartse plooi van de hersenhemisferen
- Bodem van de laterale fissuur
- Begrenzing: cerebrale cortex van frontale, pariëtale & temporale kwabben = operculum




2

,HERSENKWABBEN




Frontale kwab

- Precentrale (motore) gyrus
- Anterieur deel paracentrale kwab
- Superieure, middelste & inferieure gyrus
- Cingulate gyrus
- Orbitale gyrus
- Primaire somtosensorische cortex
o Motorische functies onderste lidmaat meer mediaal gelegen, aangezicht meer lateraal
- Functies
o Planning & uitvoering
o Motorische controle
o Persoonlijkheid & gedragsregulatie
o Taalfuncties
o Aandacht & concentratie
- Phineas Cage’s accident
o Trauma aan de frontale kwab
o Problemen met impulsbeheersing & besluitvorming
o Ongepast gedrag in sociale situaties
o Moeite met plannen van toekomstige activiteiten
o Problemen op gebied van sociaal gedrag & organisatie in dagelijks leven




3

, Pariëtale kwab

- Anterieur: postcentrale (sensibele) gyrus
- Posterieur
o Superieur: Intrapariëtale sulcus
o Inferieur: supramaraginale gyrus & angulaire gyrus
- Mediaal
o Posterieur gedeelte paracentrale lobule
o Precuneus
- Functies
o Sensorische verwerking
o Ruimtelijke perceptie
o Lichaamsbewustzijn
o Somtosensorische cortex
o Lezen & rekenen
- Hemispatieel neglect
o Beschadiging niet dominante pariëtale kwab (rechter)
o Patiënt is zich niet bewust van objecten of gebeurtenissen aan linkerkant van hun lichaam
o Bv tijdens het eten alleen het voedsel aan rechterkant van hun bord opeten µ
o Probleem met lichaams- & ruimtebesef, mensen zijn niet blind

Occipitale kwab

- Laterale occipitale gyri
- Cuneus tussen pariëto-occipitale sulcus & calcarine sulcus
- Laterale & mediale occipitotemporale gyrus
- Gyrus lingualis
- Functies
o Visuele verwerking (krijgt info binnen via ogen)
o Kleurwaarneming
o Ruimtelijke oriëntatie
o Visuele verbeelding
4