GESCHIEDENIS VAN MICROBIOLOGIE
KIEMTHEORIE VAN ZIEKTEN
Aristotles 3soorten bij groei organismen
- Seksuele reproductie
- Aseksuele reproductie
- Spontane generatie = abiogenese
Francesco Redi
- Eerste experiment tegen abiogenese
- 3flessen met steak in
o Eerste open: vliegen gaan erin & leggen maden
o Tweede fles is afgesloten: geen maden
o Derde fles met viltje: kreeg maden
Experiment tegen spontane generatie
Lazzaro Spallanzani
- Bouillon koken in een kolf & daarna afsluiten
krijgt geen groei, alleen waneer kolf opent
Geen spontane generatie
- MAAR critici: door koken verdwijnt zuurstof & door afsluiten kan niet terugkeren
Louis Pasteur
- Toonde aan dat spontane generatie niet mogelijk is op wetenschappelijke
manier
- Zwanenhals aan de fles en voert zo zelfde experiment uit als lazzaro
o Komt stof in de zwanenhals terecht & krijgen ophoping
o Geen groei in bouillon => geen leven & wel zuurstof aanwezig
o Kantelen fles & bouillon en stof mengen => groeien kiemen
- Fermentatie = wetenschappelijk methode
- Pasteurisatie = kort & hoog opwarmen
- Vaccinatie tegen Rabies = hondsdolheid
Vader microbiologie
Robert Koch
- Ontdekking van
o Een cultuur medium
o Bacillus Anthracis dat Anthrax veroorzaakt
Cutane anthrax = huid = bacteriën in een wonde & groeien daar
Inhalatie anthrax = in kalkpoeder & dodelijk
o Koch’s postelatan
Microben veroorzaken ziekten
Start medicinale microbiologie
- Koch’s postelaten
1) Microbacterium Tuberculosis = M. Tuberculose
bij gezond persoon is geen kiem te vinden, bij ziek persoon is kiem wel terug te vinden
1
, 2) Moeten het kiem kunnen opgroeien in een cultuur
3) Moeten een gezonde persoon met hetzelfde kiem besmetten en deze zou dezelfde symptomen
moeten ontwikkelen
4) Moeten hetzelfde kiem uit deze persoon kunnen isoleren
Aantonen dat kiem ziekte veroorzaakt en niet toevallig aanwezig is
Edward Jenner
- Vaccinatie met koepokken lesion = vaccinia virus
o Werd niet ziek met menselijke vorm
- Variola virus = 10% sterft
Ignaz Sammelweis
- Kraamvrouwenkoorts door Strepotococcus bacterie
- Oorzaak: dokters gingen rechtstreeks van autopsie naar bevalling
- Introductie hypochloride zuur = HoCl gaf sterke daling van mortaliteit
Joseph Lister
- Introductie aseptische technieken = desinfecteren
Paul Ehrlich
- Stof 606 actief tegen syphilis
o Veroorzaakt door Treponeme pallium
o Introductie chemotherapie
o Arseen in stof aanwezig
Alexander Fleming
- Ontdekking penicilline
- Introductie antibiotica
KARAKTERISTIEKE VAN PROKARYOTEN CELLEN
Prokaryoot = bacterie
eukaryoot = gisten, fungi, schimmels, parasieten
GROOTTE
- Meeste bacterie 0,5-2µm
- Menselijke rode bloedcel = 7,5µm
- Virus = 300nm
Bacterie & RBC via lichtmicroscoop te zien
virus niet
VORM & ARRANGEMENT
- Coccus groei uit in 2D tot een streptococcus
o Bv streptococcus pyogenes = keelontsteking
- Coccus kan uitgroeien tot diplococcus (afgevlakt
o Bv Neisseria meningitis = hersenvliesontsteking
2
, - Coccus groeit in 3D uit tot een staphylococcus
o Bv Staphylococcus epidermidis = kiem op huid, microbioom
- Bacillus = staafvormig
o Bv bacillus anthracis
- Streptobacilles = bacilles achter elkaar
o Bv lactobacillus bulgaricus
- Vibrio = kommavormig
o Bv vibrio cholerae = waterige diarree, vochtveries
- Spirochete = kurkentrekker vorm
o Bv treponema pallidum
o Bv borrelia burgdorferi = ziekte van lyme
OVERZICHT VAN STRUCTUUR
- Bestaat uit 3 delen
1) Celmembraan meestal omgeven door celwand
2) Intern cytoplasma met ribosomen, bacterieel chromosoom
GEEN mitochondriën
3) Verschillende externe structuren zoals capsule, flagellen & pili
=> belangrijk voor herkenning v/h immuunsysteem
CELWAND
- Licht buiten de celmembraan
- Functies
o Karakteristieke vorm van de cell
o Voorkomen dat cel barst door osmose
- Componenten
o Peptidoglycaan zorgt voor stevigheid
o Buitenste membraan = fosfolipiden dubbellaag zonder cholesterol
Minder stevig dan bij mens hierdoor dus kan membraan kan makkelijker openen
o Periplastische ruimte
PEPTIDOGLYCAAN OF MUREÏNE
- Bestaat uit NAG & NAM
o NAG = N-acetylglucosamine
NAM = N-acetylmuramine zuur
- Crosslinking door tetrapeptide met derde AZ
o Lysine bij gram positief
o Diaminopimelic zuur voor meeste gram negatieve
- NAM & NAG vormen dimeren
dimeren worden steeds herhaald
=> twee suikerlagen zijn niet sterk dus AZ aan vast hangen via NAM
- Volgorde AZ = tetrapeptide
o L-alanine
o D-glutamine zuur
o DAP = diaminopimeline zuur
o D-alaning
- Dan peptidebinding tss AZ3 bovenste keten & AZ4 van onderste suikerketen
- Disacharide backbone = identiek voor alle bacterie
3
, - Alle suikerketens worden via tetrapeptide met elkaar verbonden
o Krijgen een stevig netwerk rond het celmembraan
Chemische structuren kunnen
tekenen!
van NAG, NAM & tetrapeptide
o Verschillende antibiotica werken in op verschillende bindingen van de basisstructuur
- Gram positief
o Oligopeptide brug
o 5glycine molecules => dikkere peptidoglycaan laag
o AZ3 = L-lysine
Gram negatief
o Meestal geen oligopeptide brug
o Connectie tussen DAP & D-alanine
o AZ3 = DAP
GRAM POSITIEVE BACTERIE
- Celmembraan met eiwitten & porines
o Adhesie factoren => aanhechting aan weefsel
o Productie van capsule
o Peniciline bindende proteinen (RBP) in celmembraan
- Dikke peptidoglycaanlaag verbonden met proteïnen
o 60-90% celwand is peptidoglycaanlaag
- Daartussen lipoteichoïne zuren: bij fosfolipiden gelegen & hangen vast aan vetzuren in celmembraan
of techoïne zuren: antennes, aan buitenkant gelegen
o Beide zuren hebben zelfde functie
o Polymeren van ribitol fosfaat of glycerol fosfaat
o Heeft negatieve lading door fosfaatgroepen
Oppervlakte antigen (groep R)
Transport Ca2+ & Mg2+
4
KIEMTHEORIE VAN ZIEKTEN
Aristotles 3soorten bij groei organismen
- Seksuele reproductie
- Aseksuele reproductie
- Spontane generatie = abiogenese
Francesco Redi
- Eerste experiment tegen abiogenese
- 3flessen met steak in
o Eerste open: vliegen gaan erin & leggen maden
o Tweede fles is afgesloten: geen maden
o Derde fles met viltje: kreeg maden
Experiment tegen spontane generatie
Lazzaro Spallanzani
- Bouillon koken in een kolf & daarna afsluiten
krijgt geen groei, alleen waneer kolf opent
Geen spontane generatie
- MAAR critici: door koken verdwijnt zuurstof & door afsluiten kan niet terugkeren
Louis Pasteur
- Toonde aan dat spontane generatie niet mogelijk is op wetenschappelijke
manier
- Zwanenhals aan de fles en voert zo zelfde experiment uit als lazzaro
o Komt stof in de zwanenhals terecht & krijgen ophoping
o Geen groei in bouillon => geen leven & wel zuurstof aanwezig
o Kantelen fles & bouillon en stof mengen => groeien kiemen
- Fermentatie = wetenschappelijk methode
- Pasteurisatie = kort & hoog opwarmen
- Vaccinatie tegen Rabies = hondsdolheid
Vader microbiologie
Robert Koch
- Ontdekking van
o Een cultuur medium
o Bacillus Anthracis dat Anthrax veroorzaakt
Cutane anthrax = huid = bacteriën in een wonde & groeien daar
Inhalatie anthrax = in kalkpoeder & dodelijk
o Koch’s postelatan
Microben veroorzaken ziekten
Start medicinale microbiologie
- Koch’s postelaten
1) Microbacterium Tuberculosis = M. Tuberculose
bij gezond persoon is geen kiem te vinden, bij ziek persoon is kiem wel terug te vinden
1
, 2) Moeten het kiem kunnen opgroeien in een cultuur
3) Moeten een gezonde persoon met hetzelfde kiem besmetten en deze zou dezelfde symptomen
moeten ontwikkelen
4) Moeten hetzelfde kiem uit deze persoon kunnen isoleren
Aantonen dat kiem ziekte veroorzaakt en niet toevallig aanwezig is
Edward Jenner
- Vaccinatie met koepokken lesion = vaccinia virus
o Werd niet ziek met menselijke vorm
- Variola virus = 10% sterft
Ignaz Sammelweis
- Kraamvrouwenkoorts door Strepotococcus bacterie
- Oorzaak: dokters gingen rechtstreeks van autopsie naar bevalling
- Introductie hypochloride zuur = HoCl gaf sterke daling van mortaliteit
Joseph Lister
- Introductie aseptische technieken = desinfecteren
Paul Ehrlich
- Stof 606 actief tegen syphilis
o Veroorzaakt door Treponeme pallium
o Introductie chemotherapie
o Arseen in stof aanwezig
Alexander Fleming
- Ontdekking penicilline
- Introductie antibiotica
KARAKTERISTIEKE VAN PROKARYOTEN CELLEN
Prokaryoot = bacterie
eukaryoot = gisten, fungi, schimmels, parasieten
GROOTTE
- Meeste bacterie 0,5-2µm
- Menselijke rode bloedcel = 7,5µm
- Virus = 300nm
Bacterie & RBC via lichtmicroscoop te zien
virus niet
VORM & ARRANGEMENT
- Coccus groei uit in 2D tot een streptococcus
o Bv streptococcus pyogenes = keelontsteking
- Coccus kan uitgroeien tot diplococcus (afgevlakt
o Bv Neisseria meningitis = hersenvliesontsteking
2
, - Coccus groeit in 3D uit tot een staphylococcus
o Bv Staphylococcus epidermidis = kiem op huid, microbioom
- Bacillus = staafvormig
o Bv bacillus anthracis
- Streptobacilles = bacilles achter elkaar
o Bv lactobacillus bulgaricus
- Vibrio = kommavormig
o Bv vibrio cholerae = waterige diarree, vochtveries
- Spirochete = kurkentrekker vorm
o Bv treponema pallidum
o Bv borrelia burgdorferi = ziekte van lyme
OVERZICHT VAN STRUCTUUR
- Bestaat uit 3 delen
1) Celmembraan meestal omgeven door celwand
2) Intern cytoplasma met ribosomen, bacterieel chromosoom
GEEN mitochondriën
3) Verschillende externe structuren zoals capsule, flagellen & pili
=> belangrijk voor herkenning v/h immuunsysteem
CELWAND
- Licht buiten de celmembraan
- Functies
o Karakteristieke vorm van de cell
o Voorkomen dat cel barst door osmose
- Componenten
o Peptidoglycaan zorgt voor stevigheid
o Buitenste membraan = fosfolipiden dubbellaag zonder cholesterol
Minder stevig dan bij mens hierdoor dus kan membraan kan makkelijker openen
o Periplastische ruimte
PEPTIDOGLYCAAN OF MUREÏNE
- Bestaat uit NAG & NAM
o NAG = N-acetylglucosamine
NAM = N-acetylmuramine zuur
- Crosslinking door tetrapeptide met derde AZ
o Lysine bij gram positief
o Diaminopimelic zuur voor meeste gram negatieve
- NAM & NAG vormen dimeren
dimeren worden steeds herhaald
=> twee suikerlagen zijn niet sterk dus AZ aan vast hangen via NAM
- Volgorde AZ = tetrapeptide
o L-alanine
o D-glutamine zuur
o DAP = diaminopimeline zuur
o D-alaning
- Dan peptidebinding tss AZ3 bovenste keten & AZ4 van onderste suikerketen
- Disacharide backbone = identiek voor alle bacterie
3
, - Alle suikerketens worden via tetrapeptide met elkaar verbonden
o Krijgen een stevig netwerk rond het celmembraan
Chemische structuren kunnen
tekenen!
van NAG, NAM & tetrapeptide
o Verschillende antibiotica werken in op verschillende bindingen van de basisstructuur
- Gram positief
o Oligopeptide brug
o 5glycine molecules => dikkere peptidoglycaan laag
o AZ3 = L-lysine
Gram negatief
o Meestal geen oligopeptide brug
o Connectie tussen DAP & D-alanine
o AZ3 = DAP
GRAM POSITIEVE BACTERIE
- Celmembraan met eiwitten & porines
o Adhesie factoren => aanhechting aan weefsel
o Productie van capsule
o Peniciline bindende proteinen (RBP) in celmembraan
- Dikke peptidoglycaanlaag verbonden met proteïnen
o 60-90% celwand is peptidoglycaanlaag
- Daartussen lipoteichoïne zuren: bij fosfolipiden gelegen & hangen vast aan vetzuren in celmembraan
of techoïne zuren: antennes, aan buitenkant gelegen
o Beide zuren hebben zelfde functie
o Polymeren van ribitol fosfaat of glycerol fosfaat
o Heeft negatieve lading door fosfaatgroepen
Oppervlakte antigen (groep R)
Transport Ca2+ & Mg2+
4
