College 1 Empirische methodologie (1)
- historie van de methodologie
- Wat is methdologie?
- Empirische methodolohie volgens A.D. de Groot
- typen van onderzoek
- objectiviteit en intersubjectiviteit
- Medisch denken zit in de achtergrond van het boek
- Het ideale model kan niet altijd worden gerealiseerd: soms is het bijvoorbeeld niet mogelijk om een
controlegroep te krijgen.
Cartoon: bij de exacte wetenschappen daar komt vaak
voor dat ze eigenlijk niet weten wat zij doen, ze
proberen gewoon. Gedragswetenschappers hebben het
veel moeilijker om onderzoek te doen. Voorbeeld.
Oppervlakte meten van een bureau, dat kun je zovaak
en eindeloos meten als je wil. Maar als je 100x dezelfde
vraag stelt aan een onderzoekspersoon is dit raar.
Overigens veranderen mensen door het onderzoek zelf.
Bij exacte wetenschapper verandert het
onderzoeksobject nauwelijks. Wij hebben alleen indirect
toegang tot het binnenste van een mens.
Historie van de methodologie:
- Basis methodologie = Aristoteles logica. Goed redeneren. Hij gaat ook over het leveren van bewijs.
Ook Plato had ideeën over methodologie.
- 17e eeuw: Discours de la methode van Descartes: Hoe kan een mens uit een veelheid van
wetenschappelijke opvattingen en theorieën de juiste kiezen? Hij vond een combinatie van
verschillende theorieën, maar wat is waarheid? Wat is waar en wat is niet waar? Wat is de
werkelijkheid? Dit vraagt om systematisch antwoord.
- 18e eeuw: logica en dialectiek. Basis van reflectie hoe kunnen we dat methodisch goed aanpaken?
Emanuel Kant: these & antithese > voorbeeld statistiek> dialectiek>these en antithese>H0 en HA
- 19e eeuw: methodologie en encyclopedie= systematisering van kennis
- 20e eeuw: methodologie als zelfstandige discipline
Systematisch verrichten van onderzoek Adriaan de Groot grondslagen van onderzoek
19e eeuw: encyclopedie
Mensen zijn het gaan vastleggen! Systematisering van kennis.
Een boek waarin de mogelijkheden van onderzoek staan
Encyclopdie belangrijk: dat men de praktijk wilde ondersteunen
20ste eeuw: methodologie als zelfstandige discipline
*Heymans:
1
,- Boek: Inleiding logica en methodologie waarin hij inging op het verrichten van goed onderzoek.
- Nadruk op logisch redeneren
- Hier ontbrak: grondslagen van onderzoek
*Adriaan de Groot:
- Methodologie: grondslagen van onderzoek en denken in gedragswetenschappen
- Stappenplan dat je moet doorlopen als onderzoeker
- Hij probeert ook alles uit te drukken in getallen(vb:cito)
- Gerichtheid op kwantificeren
- Adriaan de Groot was eigenlijk een toevoeging op Heymans, want Adriaan die voegde de
grondslagen van onderzoek toe.
Controverse in Nederland: kwantificeren en toetsen (De Groot) vs. Fenomenologische
benadering(Langeveld)
Langeveld zei dat je niet alles kan uitdrukken in getal en dat Adriaan te weinig keek naar
fenomenologie
Fenomenologie: bestudeer de feiten zoals ze zijn
Langeveld was dus kwalitatief.
Maar ook controverse met empirisch georiënteerde psychologen(De Wit): epistemologie ontbreekt
De Wit zei dat bij Adriaan de Groot epistemologie(kennisleer) ontbrak. Hij zei dat Adriaan niet zei
wat echte kennis is.
Adriaan de Groot kwam met: kennis kun je niet toetsen, alleen een forum kan vaststellen wat waar is.
Forum: Alle wetenschap tezamen (naar een congres gaan bijvoorbeeld)
Kennis kan niet 1 persoon bepalen maar het wordt gedragen door alle wetenschappers. Kennis zit ook
niet in een stappenplan!
Wat is Methodologie?
- Methodologie= leer van de weg waarlangs men tot kennis komt.
- Studie van wetenschappelijke methoden en technieken om kennis te verwerven en om de wetenschap
vooruit te helpen
- Do’s and Dont’s (normatief) maar ook descriptief en vergelijkend
Statistiek is een onderdeel van methodologie.
Methodologie is niet alleen een receptenboek! Do’s en Dont’s zijn belangrijke bouwstenen(dit maakt
onderzoek vergelijkbaar)
Zo kom je dichtbij de waarheid ethische verantwoording
‘’Wat zijn andere mogelijkheden in de situatie?’’
Adriaan de Groot vergelijkt het wetenschappelijk bedrijf met een schaakspel: Het onderzoeksveld is
beschreven . Aan iedere pion zit een regel vast wat je mag doen met de pionnen in een situatie. Maar
naast die expliciete regels zijn er ook veel impliciete regels!
Onderzoek Burd & Burd: het archief is verloren gegaan! Zij hebben alle gegevens gereconstrueerd.
Mag dit? Mag dit niet? Maar bij de rechtbank worden er ook dingen gebruikt van 6 maand geleden..
Impliciete en Expliciete regels
2
, Wetenschapsbeoefening
Hoe ziet de wereld er uit?
= zoeken naar modellen van de werkelijkheid
- op papier(grafieken, formules, schema’s)
- concreet model, simulatie
- gericht en gecontroleerd experimenteel opzet
Er is een kloof tussen model & echte werkelijkheid! Het is gewoon een weergave van de
werkelijkheid(TomTom) (plaatje hersenen dia)
Doel: representatie
Ieder model, theorie of kader is nooit de perfecte werkelijkheid!
Plato: de werkelijkheid kun je niet zien. Je ziet alleen schimmen van de werkelijkheid.
We zien alleen maar een bepaalde werkelijkheid. Je ziet nooit de hele werkelijkheid.
Wetenschap: probeer zo close mogelijk bij de werkelijkheid te komen
Rekenschap afleggen van ervaringsprocessen, ook rekenschap afleggen van dit proces(forum)
Doel wetenschapsbeoefening:
- Streven naar waarheid
empirische criteria(=methodologie)
- Streven naar zekerheid
Omdat je nooit alle mensen kunt bestuderen enzo: streven naar zekerheid methodologie
zekerheidsmaten validiteit KANSuitsprakenhoe zeker is het?
Doel wetenschap kan heel uiteenlopend zijn. Bijv: ordening of beschrijvend. Je kunt dingen op heel
veel manieren ordenen! Ook daarin veel regels maar ook veel creativiteit (impliciet)
Bouwstenen van de empirische methodologie van De Groot
+ Verklaren en begrijpen
verklaren en begrijpen(verstehen) van iets= gegeven gesloten verzameling
beide: contextueel toeschrijven van verschijnselen aan een algemene wettelijkheid(uitdrukking van
samenhang; hetzij meer algemeen, hetzij meer individueel)
+ Hermeneutiek en fenomenologie(methoden binnen verstehen)
Hermeneutiek: leer de interpretatie van de door de mens beleefde werkelijkheid (therapie: idee van
cyclus)
Fenomenologie: de verschijnselen zelf laten spreken)
Verschil verklaren & begrijpen: voor beide gaat het om een welomschreven fenomeen. Dus niet de
volledige werkelijkheid maar een gesitueerd fenomeen! context de verklaring
Is altijd binnen een bepaalde context! gezin 1 & gezin 2
zwaartekracht pen in de ruimte & pen in de klas
band ouders gezin 1 & gezin 2
3
- historie van de methodologie
- Wat is methdologie?
- Empirische methodolohie volgens A.D. de Groot
- typen van onderzoek
- objectiviteit en intersubjectiviteit
- Medisch denken zit in de achtergrond van het boek
- Het ideale model kan niet altijd worden gerealiseerd: soms is het bijvoorbeeld niet mogelijk om een
controlegroep te krijgen.
Cartoon: bij de exacte wetenschappen daar komt vaak
voor dat ze eigenlijk niet weten wat zij doen, ze
proberen gewoon. Gedragswetenschappers hebben het
veel moeilijker om onderzoek te doen. Voorbeeld.
Oppervlakte meten van een bureau, dat kun je zovaak
en eindeloos meten als je wil. Maar als je 100x dezelfde
vraag stelt aan een onderzoekspersoon is dit raar.
Overigens veranderen mensen door het onderzoek zelf.
Bij exacte wetenschapper verandert het
onderzoeksobject nauwelijks. Wij hebben alleen indirect
toegang tot het binnenste van een mens.
Historie van de methodologie:
- Basis methodologie = Aristoteles logica. Goed redeneren. Hij gaat ook over het leveren van bewijs.
Ook Plato had ideeën over methodologie.
- 17e eeuw: Discours de la methode van Descartes: Hoe kan een mens uit een veelheid van
wetenschappelijke opvattingen en theorieën de juiste kiezen? Hij vond een combinatie van
verschillende theorieën, maar wat is waarheid? Wat is waar en wat is niet waar? Wat is de
werkelijkheid? Dit vraagt om systematisch antwoord.
- 18e eeuw: logica en dialectiek. Basis van reflectie hoe kunnen we dat methodisch goed aanpaken?
Emanuel Kant: these & antithese > voorbeeld statistiek> dialectiek>these en antithese>H0 en HA
- 19e eeuw: methodologie en encyclopedie= systematisering van kennis
- 20e eeuw: methodologie als zelfstandige discipline
Systematisch verrichten van onderzoek Adriaan de Groot grondslagen van onderzoek
19e eeuw: encyclopedie
Mensen zijn het gaan vastleggen! Systematisering van kennis.
Een boek waarin de mogelijkheden van onderzoek staan
Encyclopdie belangrijk: dat men de praktijk wilde ondersteunen
20ste eeuw: methodologie als zelfstandige discipline
*Heymans:
1
,- Boek: Inleiding logica en methodologie waarin hij inging op het verrichten van goed onderzoek.
- Nadruk op logisch redeneren
- Hier ontbrak: grondslagen van onderzoek
*Adriaan de Groot:
- Methodologie: grondslagen van onderzoek en denken in gedragswetenschappen
- Stappenplan dat je moet doorlopen als onderzoeker
- Hij probeert ook alles uit te drukken in getallen(vb:cito)
- Gerichtheid op kwantificeren
- Adriaan de Groot was eigenlijk een toevoeging op Heymans, want Adriaan die voegde de
grondslagen van onderzoek toe.
Controverse in Nederland: kwantificeren en toetsen (De Groot) vs. Fenomenologische
benadering(Langeveld)
Langeveld zei dat je niet alles kan uitdrukken in getal en dat Adriaan te weinig keek naar
fenomenologie
Fenomenologie: bestudeer de feiten zoals ze zijn
Langeveld was dus kwalitatief.
Maar ook controverse met empirisch georiënteerde psychologen(De Wit): epistemologie ontbreekt
De Wit zei dat bij Adriaan de Groot epistemologie(kennisleer) ontbrak. Hij zei dat Adriaan niet zei
wat echte kennis is.
Adriaan de Groot kwam met: kennis kun je niet toetsen, alleen een forum kan vaststellen wat waar is.
Forum: Alle wetenschap tezamen (naar een congres gaan bijvoorbeeld)
Kennis kan niet 1 persoon bepalen maar het wordt gedragen door alle wetenschappers. Kennis zit ook
niet in een stappenplan!
Wat is Methodologie?
- Methodologie= leer van de weg waarlangs men tot kennis komt.
- Studie van wetenschappelijke methoden en technieken om kennis te verwerven en om de wetenschap
vooruit te helpen
- Do’s and Dont’s (normatief) maar ook descriptief en vergelijkend
Statistiek is een onderdeel van methodologie.
Methodologie is niet alleen een receptenboek! Do’s en Dont’s zijn belangrijke bouwstenen(dit maakt
onderzoek vergelijkbaar)
Zo kom je dichtbij de waarheid ethische verantwoording
‘’Wat zijn andere mogelijkheden in de situatie?’’
Adriaan de Groot vergelijkt het wetenschappelijk bedrijf met een schaakspel: Het onderzoeksveld is
beschreven . Aan iedere pion zit een regel vast wat je mag doen met de pionnen in een situatie. Maar
naast die expliciete regels zijn er ook veel impliciete regels!
Onderzoek Burd & Burd: het archief is verloren gegaan! Zij hebben alle gegevens gereconstrueerd.
Mag dit? Mag dit niet? Maar bij de rechtbank worden er ook dingen gebruikt van 6 maand geleden..
Impliciete en Expliciete regels
2
, Wetenschapsbeoefening
Hoe ziet de wereld er uit?
= zoeken naar modellen van de werkelijkheid
- op papier(grafieken, formules, schema’s)
- concreet model, simulatie
- gericht en gecontroleerd experimenteel opzet
Er is een kloof tussen model & echte werkelijkheid! Het is gewoon een weergave van de
werkelijkheid(TomTom) (plaatje hersenen dia)
Doel: representatie
Ieder model, theorie of kader is nooit de perfecte werkelijkheid!
Plato: de werkelijkheid kun je niet zien. Je ziet alleen schimmen van de werkelijkheid.
We zien alleen maar een bepaalde werkelijkheid. Je ziet nooit de hele werkelijkheid.
Wetenschap: probeer zo close mogelijk bij de werkelijkheid te komen
Rekenschap afleggen van ervaringsprocessen, ook rekenschap afleggen van dit proces(forum)
Doel wetenschapsbeoefening:
- Streven naar waarheid
empirische criteria(=methodologie)
- Streven naar zekerheid
Omdat je nooit alle mensen kunt bestuderen enzo: streven naar zekerheid methodologie
zekerheidsmaten validiteit KANSuitsprakenhoe zeker is het?
Doel wetenschap kan heel uiteenlopend zijn. Bijv: ordening of beschrijvend. Je kunt dingen op heel
veel manieren ordenen! Ook daarin veel regels maar ook veel creativiteit (impliciet)
Bouwstenen van de empirische methodologie van De Groot
+ Verklaren en begrijpen
verklaren en begrijpen(verstehen) van iets= gegeven gesloten verzameling
beide: contextueel toeschrijven van verschijnselen aan een algemene wettelijkheid(uitdrukking van
samenhang; hetzij meer algemeen, hetzij meer individueel)
+ Hermeneutiek en fenomenologie(methoden binnen verstehen)
Hermeneutiek: leer de interpretatie van de door de mens beleefde werkelijkheid (therapie: idee van
cyclus)
Fenomenologie: de verschijnselen zelf laten spreken)
Verschil verklaren & begrijpen: voor beide gaat het om een welomschreven fenomeen. Dus niet de
volledige werkelijkheid maar een gesitueerd fenomeen! context de verklaring
Is altijd binnen een bepaalde context! gezin 1 & gezin 2
zwaartekracht pen in de ruimte & pen in de klas
band ouders gezin 1 & gezin 2
3
