Klinisch redeneren bij
(beweeg)problemen met de schouder
Hogeschool Utrecht
,Inhoud
Centrale begrippen binnen adaptatie van beweeggedrag ...................................................................... 3
Contingente adaptatie ......................................................................................................................... 3
Predictive processing: Theorema van Bayes, Bayesiaanse inferentie en bias... .................................. 3
Complexiteit-denken en adaptieve dynamische systemen - Facultatief ............................................. 4
Bayes theorem, the geometry of changing beliefs .......................................................................... 4
Studieopdrachten ................................................................................................................................ 7
Breinbreker 1 ................................................................................................................................... 7
Breinbreker 2 ................................................................................................................................... 8
Morfologie & kinematica ....................................................................................................................... 10
Over de randvoorwaarden van het schouder-spierskeletstelsel ....................................................... 10
Studieopdrachten .............................................................................................................................. 10
Breinbreker 1 - Clavicula-rotatie .................................................................................................... 11
Breinbreker 2 - Glenohumerale exorotatie? .................................................................................. 11
Breinbreker 3 - Thoracohumerale anteflexie mèt en zonder scapula retractie............................. 12
Breinbreker 4 - Thoracohumerale abductie mèt en zonder glenohumerale exorotatie ............... 12
Breinbreker 5 -'De slijmbeursontsteking': Snugger? Of Kletspraat? ............................................. 13
Oncologie............................................................................................................................................... 13
Literatuuronderzoek .......................................................................................................................... 13
Artikel 2 ......................................................................................................................................... 14
Artikel 3 ......................................................................................................................................... 16
Artikel 4 ......................................................................................................................................... 19
Artikel 5 ......................................................................................................................................... 21
Artikel 6 ......................................................................................................................................... 24
Artikel 7 ......................................................................................................................................... 27
Artikel 8 ......................................................................................................................................... 29
Extra studieopdrachten: .................................................................................................................... 31
Casuïstiek: Ethiek & interprofessionele besliskunde ............................................................................. 34
Breinbreker 1 - Interpretatie van Röntgenbeeld... ............................................................................ 34
Breinbreker 2 - Snugger? Of kletspraat? ........................................................................................... 35
Breinbreker 3 - Verandering van morfologie... .................................................................................. 38
Breinbreker 4: Ethische implicaties voor communicatie en handelen .............................................. 39
Artikel 1 ......................................................................................................................................... 40
Artikel 2 ......................................................................................................................................... 44
Artikel 3 ......................................................................................................................................... 47
1
, Artikel 4 ......................................................................................................................................... 50
Artikel 5 ......................................................................................................................................... 53
The Shoulder: Bayesian brain, predictive processing and Enactivism ................................................... 56
Artikel 1 ......................................................................................................................................... 57
Artikel 2 ......................................................................................................................................... 60
Artikel 3 ......................................................................................................................................... 63
Artikel 4 ......................................................................................................................................... 66
Artikel 5 ......................................................................................................................................... 70
Handout Julian Kiverstein: Chronic pain syndrome ........................................................................... 73
Neurologie & geleidingsproblematiek binnen het musculoskeletale systeem ..................................... 78
Studieopdrachten .............................................................................................................................. 81
Breinbreker 1 - NA en het raadsel van de scapula alata 1... .......................................................... 81
Breinbreker 2 - NA en het raadsel van de scapula alata 2... .......................................................... 84
Literatuur ........................................................................................................................................... 86
Artikel 1 ......................................................................................................................................... 86
Artikel 2 ......................................................................................................................................... 89
Artikel 3 ......................................................................................................................................... 91
Artikel 4 ......................................................................................................................................... 94
Artikel 5 ......................................................................................................................................... 96
Artikel 6 ......................................................................................................................................... 99
Casuïstiek: Omgaan met onzekerheid in klinische besliskunde .......................................................... 101
Studieopdrachten ............................................................................................................................ 101
Breinbreker 1. - 'illness scripts' en differentiaaldiagnostiek... ..................................................... 101
Literatuur ......................................................................................................................................... 105
Artikel 1 ....................................................................................................................................... 105
Artikel 2 ....................................................................................................................................... 107
Artikel 3 ....................................................................................................................................... 109
Artikel 4 ....................................................................................................................................... 111
Artikel 5 ....................................................................................................................................... 113
Artikel 6 ....................................................................................................................................... 114
Artikel 7 ....................................................................................................................................... 116
Bijlage 1 ............................................................................................................................................... 120
PowerPoint presentatie Jos IJspeert MSc. ....................................................................................... 120
Ethiek en Communicatie in de dagelijkse praktijk ........................................................................... 155
2
, Centrale begrippen binnen adaptatie van
beweeggedrag
Contingente adaptatie
De term ‘adaptatie’ is oorspronkelijk gerelateerd aan de evolutietheorie, en duidt op het vermogen
van een organisme om erfelijke veranderingen in morfologie, fysiologie en gedrag te realiseren, om
het organisme evolutionair voordeel te bieden (een ‘best fit’). In ons geval refereert de term
‘adaptatie’ aan ‘aanpassingen in beweeg gedrag’.
We gaan er daarbij in principe vanuit dat deze aanpassingen ‘contingent’, ofwel stochastisch,
plaatsvinden. Vrij vertaald: er is niet één specifieke manier of optie voor een organisme om zijn
beweeggedrag aan te passen aan veranderende omstandigheden; er zijn er meerdere. Zo'n set aan
opties wordt ook wel 'landscape of opportunities' genoemd. Welke optie er uit dit landschap wordt
'gekozen', berust op toeval. Het begrip ‘contingente adaptatie’ wordt dan ook gedefinieerd als ”a
random response to a stimulus by the nervous system, within a set of response options” (Meijer OG, Van
Dieën JH e.a. 2006)
De responsopties zijn uiteraard niet oneindig. Ze worden onder andere begrensd door de
morfologie van het spierskeletstelsel, de neurale netwerkverbindingen van het coördinatieve
systeem, en door de fysieke en vooral ook de gepercipieerde omgeving. Met name die laatste wordt
gedreven door aannames en opvattingen. (Zie: Your brain hallucinates your conscious realityLinks to
an external site.)
Predictive processing: Theorema van Bayes, Bayesiaanse inferentie en
bias...
Al met al lijkt het er sterk op dat er in ons brein een reconstructie van ‘de werkelijkheid’ wordt
gemaakt, die op basis van een iteratief informatieverwerkingsproces wordt geüpdatet. Deze iteratie
wordt gevat in het theorema van Bayes: een aanname (prior) wordt vergeleken met actueel bewijs,
en daar waar noodzakelijk (na overschrijding van de bandbreedte van de ‘predictiefout’) bijgesteld
zodat een (her)nieuw(d)e aanname ontstaat (posterior). De ‘posterior’ fungeert vervolgens weer als
een prior. (Zie: Bayes theorem, the geometry of changing beliefsLinks to an external site.) Links to an
3
(beweeg)problemen met de schouder
Hogeschool Utrecht
,Inhoud
Centrale begrippen binnen adaptatie van beweeggedrag ...................................................................... 3
Contingente adaptatie ......................................................................................................................... 3
Predictive processing: Theorema van Bayes, Bayesiaanse inferentie en bias... .................................. 3
Complexiteit-denken en adaptieve dynamische systemen - Facultatief ............................................. 4
Bayes theorem, the geometry of changing beliefs .......................................................................... 4
Studieopdrachten ................................................................................................................................ 7
Breinbreker 1 ................................................................................................................................... 7
Breinbreker 2 ................................................................................................................................... 8
Morfologie & kinematica ....................................................................................................................... 10
Over de randvoorwaarden van het schouder-spierskeletstelsel ....................................................... 10
Studieopdrachten .............................................................................................................................. 10
Breinbreker 1 - Clavicula-rotatie .................................................................................................... 11
Breinbreker 2 - Glenohumerale exorotatie? .................................................................................. 11
Breinbreker 3 - Thoracohumerale anteflexie mèt en zonder scapula retractie............................. 12
Breinbreker 4 - Thoracohumerale abductie mèt en zonder glenohumerale exorotatie ............... 12
Breinbreker 5 -'De slijmbeursontsteking': Snugger? Of Kletspraat? ............................................. 13
Oncologie............................................................................................................................................... 13
Literatuuronderzoek .......................................................................................................................... 13
Artikel 2 ......................................................................................................................................... 14
Artikel 3 ......................................................................................................................................... 16
Artikel 4 ......................................................................................................................................... 19
Artikel 5 ......................................................................................................................................... 21
Artikel 6 ......................................................................................................................................... 24
Artikel 7 ......................................................................................................................................... 27
Artikel 8 ......................................................................................................................................... 29
Extra studieopdrachten: .................................................................................................................... 31
Casuïstiek: Ethiek & interprofessionele besliskunde ............................................................................. 34
Breinbreker 1 - Interpretatie van Röntgenbeeld... ............................................................................ 34
Breinbreker 2 - Snugger? Of kletspraat? ........................................................................................... 35
Breinbreker 3 - Verandering van morfologie... .................................................................................. 38
Breinbreker 4: Ethische implicaties voor communicatie en handelen .............................................. 39
Artikel 1 ......................................................................................................................................... 40
Artikel 2 ......................................................................................................................................... 44
Artikel 3 ......................................................................................................................................... 47
1
, Artikel 4 ......................................................................................................................................... 50
Artikel 5 ......................................................................................................................................... 53
The Shoulder: Bayesian brain, predictive processing and Enactivism ................................................... 56
Artikel 1 ......................................................................................................................................... 57
Artikel 2 ......................................................................................................................................... 60
Artikel 3 ......................................................................................................................................... 63
Artikel 4 ......................................................................................................................................... 66
Artikel 5 ......................................................................................................................................... 70
Handout Julian Kiverstein: Chronic pain syndrome ........................................................................... 73
Neurologie & geleidingsproblematiek binnen het musculoskeletale systeem ..................................... 78
Studieopdrachten .............................................................................................................................. 81
Breinbreker 1 - NA en het raadsel van de scapula alata 1... .......................................................... 81
Breinbreker 2 - NA en het raadsel van de scapula alata 2... .......................................................... 84
Literatuur ........................................................................................................................................... 86
Artikel 1 ......................................................................................................................................... 86
Artikel 2 ......................................................................................................................................... 89
Artikel 3 ......................................................................................................................................... 91
Artikel 4 ......................................................................................................................................... 94
Artikel 5 ......................................................................................................................................... 96
Artikel 6 ......................................................................................................................................... 99
Casuïstiek: Omgaan met onzekerheid in klinische besliskunde .......................................................... 101
Studieopdrachten ............................................................................................................................ 101
Breinbreker 1. - 'illness scripts' en differentiaaldiagnostiek... ..................................................... 101
Literatuur ......................................................................................................................................... 105
Artikel 1 ....................................................................................................................................... 105
Artikel 2 ....................................................................................................................................... 107
Artikel 3 ....................................................................................................................................... 109
Artikel 4 ....................................................................................................................................... 111
Artikel 5 ....................................................................................................................................... 113
Artikel 6 ....................................................................................................................................... 114
Artikel 7 ....................................................................................................................................... 116
Bijlage 1 ............................................................................................................................................... 120
PowerPoint presentatie Jos IJspeert MSc. ....................................................................................... 120
Ethiek en Communicatie in de dagelijkse praktijk ........................................................................... 155
2
, Centrale begrippen binnen adaptatie van
beweeggedrag
Contingente adaptatie
De term ‘adaptatie’ is oorspronkelijk gerelateerd aan de evolutietheorie, en duidt op het vermogen
van een organisme om erfelijke veranderingen in morfologie, fysiologie en gedrag te realiseren, om
het organisme evolutionair voordeel te bieden (een ‘best fit’). In ons geval refereert de term
‘adaptatie’ aan ‘aanpassingen in beweeg gedrag’.
We gaan er daarbij in principe vanuit dat deze aanpassingen ‘contingent’, ofwel stochastisch,
plaatsvinden. Vrij vertaald: er is niet één specifieke manier of optie voor een organisme om zijn
beweeggedrag aan te passen aan veranderende omstandigheden; er zijn er meerdere. Zo'n set aan
opties wordt ook wel 'landscape of opportunities' genoemd. Welke optie er uit dit landschap wordt
'gekozen', berust op toeval. Het begrip ‘contingente adaptatie’ wordt dan ook gedefinieerd als ”a
random response to a stimulus by the nervous system, within a set of response options” (Meijer OG, Van
Dieën JH e.a. 2006)
De responsopties zijn uiteraard niet oneindig. Ze worden onder andere begrensd door de
morfologie van het spierskeletstelsel, de neurale netwerkverbindingen van het coördinatieve
systeem, en door de fysieke en vooral ook de gepercipieerde omgeving. Met name die laatste wordt
gedreven door aannames en opvattingen. (Zie: Your brain hallucinates your conscious realityLinks to
an external site.)
Predictive processing: Theorema van Bayes, Bayesiaanse inferentie en
bias...
Al met al lijkt het er sterk op dat er in ons brein een reconstructie van ‘de werkelijkheid’ wordt
gemaakt, die op basis van een iteratief informatieverwerkingsproces wordt geüpdatet. Deze iteratie
wordt gevat in het theorema van Bayes: een aanname (prior) wordt vergeleken met actueel bewijs,
en daar waar noodzakelijk (na overschrijding van de bandbreedte van de ‘predictiefout’) bijgesteld
zodat een (her)nieuw(d)e aanname ontstaat (posterior). De ‘posterior’ fungeert vervolgens weer als
een prior. (Zie: Bayes theorem, the geometry of changing beliefsLinks to an external site.) Links to an
3
