Hoofdstuk 1
1.1 Wat is een Organisatie?
een menselijke samenwerking die doelgericht en blijvend is
Kenmerken van een organisatie
- menselijke factoren
- samenwerkingsvorm
- doelgerichtheid
- continuïteit
- menselijke factoren en samenwerkingsvorm: zonder de men bestaat er geen organisatie. Synergie
effect het resultaat van het totale samenwerkingsverband is groter dan een optelling van de
resultaten van de individuele prestaties.
- doelgerichtheid: een organisatie is altijd gericht op een bepaald doel. Organisatiedoelen kunnen
veranderen, maar om een eenheid te behouden zullen er altijd één of meerdere gezamenlijke doelen
aanwezig moeten zijn.
- continuïteit in een organisatie
* blijvend karakter is belangrijk
* voor continuïteit leden werven
* Going-concern gedachte: men gaat bij het nemen van beslissingen uit van de continuïteit
van de organisatie.
Interne hoofddoelstellingen: het voortbestaan van de organisatie. (continuïteit)
Externe hoofddoelstellingen: het voorzien in een maatschappelijke behoeften
Welvaart verhogende ondernemingen hebben een aantal essentiële gemeenschappelijke
kenmerken:
Synergie effect (het resultaat van de totale samenwerkingsverband is groter dan een
optelling van de resultaten van de individuele prestaties)
Machtsverdeling in lagen
Geschoold personeel
Formele communicatie, regelgeving en methoden
Werkverdeling naar functie
Omschreven doelstellingen
Betekenissen van een organisatie:
- functioneel organisatie begrip
- institutioneel organisatie begrip
- instrumenteel organisatie begrip
Functioneel: organisatie in werkwoord organiseren. (effectief op elkaar afstemmen van activiteiten)
vb; organisatie marketingcampagne door marketers
,Institutioneel: organisatie als object
vb; dé organisatie Philips in Eindhoven
Instrumenteel: organisatie als middel
vb; organisatie van Philips in instrumentele zin afdelingen, divisies, regio’s, etc. (de wijze waarop
de organisatie is onderverdeeld).
1.2 Organisatie, bedrijf en onderneming
Bedrijf: een organisatie die goederen en/of diensten voortbrengt met het doel deze op de afzetmarkt
te verkopen. Er zijn bedrijven met en zonder winst oog mer.
Zonder winstoogmerk (non-profit)
- streven naar levering van goederen en diensten voor algemeen nut tegen de laagst mogelijke
offers.
Met winstoogmerk (streven naar winst)
- op eigen kracht trachten een opbrengst voor hun producten en/of diensten te realiseren die hoger
is dan de kosten van het produceren ervan.
Onderneming: een bedrijf dat altijd gericht is op het maken van winst. (hetzelfde als bedrijf met
winstoogmerk)
1.3 Rechtsvormen
Ondernemingsvormen: manier waarop een onderneming (juridisch) wordt vormgegeven. De gekozen
ondernemingsvorm noemen we ook wel de rechtsvorm.
Rechtsvormen behorende bij natuurlijke personen:
- eenmanszaak
- maatschap
- vennoot onder firma (vof)
- commanditaire vennootschap (cv)
Eenmanszaak (kruidenier om de hoek)
eigenaar met hele private vermogen aansprakelijk voor de schulden. Inkomen wordt gevormd door
winst van de eenmanszaak. Hoeft geen jaarstukken openbaar te maken. Wel administratie plicht.
Voordelen:
* volledige zelfstandigheid
* grote invloed van eigenaar op resultaten en flexibiliteit
* kan altijd nog overgaan op andere rechtsvormen
Nadelen:
* eigenaar draagt volledig risico voor schulden
* voortbestaan van de onderneming volledig afhankelijk van capaciteit, leeftijd, gezondheid eigenaar.
Maatschap (advocaten, tandartsen etc.)
, samenwerkingsovereenkomst tussen zelfstandige, natuurlijke of rechtspersonen die zich verbinden
om iets in gemeenschap te brengen. Inbreng van deelnemers kan bestaan uit geld of arbeid. Het
voordeel wat ontstaat wordt verdeeld.
VOF – vennootschap onder firma (garages, taxibedrijven)
samenwerkingsverband tussen twee of meerdere personen onder één gemeenschappelijke naam.
Simpel gezegd is de maatschap een firma voor de uitoefening van een (vrij) beroep, terwijl bij de
firma een bedrijf wordt uitgeoefend.
Commanditaire vennootschap (cv)
is vergelijkbaar met de firma, met dit verschil dat er binnen de cv onderscheid gemaakt wordt tussen
beherende vennoten en stille (commanditaire) vennoten.
Beherende vennoot is de ondernemende, ‘werkende’ firmant (net als bij de firma).
Stille firmant treedt uitsluitend op als geldschieter en deler in de winst.
De stille vennoot kan ten hoogste aansprakelijk gesteld worden door het door hem geïnvesteerde
geld. Als het fout gaat, is hij het geld kwijt maar er kan verder geen inbreuk worden gedaan op zijn
privé vermogen. Dit in tegenstelling tot de beherende vennoot.
Als de garagehouders uit het voorbeeld van de firma besluiten extra kapitaal aan te trekken, dan
zouden ze dit kunne doen door een stille vennoot te zoeken. De vennootschap onder firma gaat dan
over in een commanditaire vennootschap.
Rechtsvormen behorende bij rechtspersonen
1. De naamloze vennootschap (nv)
2. De besloten vennootschap (bv)
3. De coöperatieve vereniging
De naamloze vennootschap is een onderneming met rechtspersoonlijkheid; dit betekent dat juridisch
gezien haar bezittingen en schulden geheel onafhankelijk zijn van de bezittingen en schulden van de
vermogensverschaffers. Ook is het zo dat dagelijkse ondernemingsleiding in juridische zin geheel
onafhankelijk is van de vermogensverschaffers. Het kapitaal is verdeeld in een aantal aandelen.
De algemene vergadering van aandeelhouders (ava) is het hoogste gezagsorgaan in de nv.
Het tweede orgaan is de raad van bestuur (RvB). De ava benoemt de RvB. Vervolgens is de RvB
verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken in de nv. Bij strategisch belangrijke keuzen is
vaak toestemming nodig van e ava. De lezen van de RvB zijn in loondienst.
Het derde orgaan dat niet in iedere nv wordt aangetroffen is de raad van commissarissen (RvC), die
namens de ava toezicht uitoefent op de RvB. In tegenstelling tot ondernemingsvormen bij natuurlijke
personen is het voortbestaan van de nv veel minder afhankelijk van het wel en wee van de
bestuurders.
Nv is verplicht tot publicatie van jaarstukken.
Voordeel NV: geschiktheid om een groot vreemd vermogen aan te trekken. Dit komt mede doordat
de aandelen gemakkelijk verhandelbaar zijn en de aandeelhouders beperkt aansprakelijk zijn.
1.1 Wat is een Organisatie?
een menselijke samenwerking die doelgericht en blijvend is
Kenmerken van een organisatie
- menselijke factoren
- samenwerkingsvorm
- doelgerichtheid
- continuïteit
- menselijke factoren en samenwerkingsvorm: zonder de men bestaat er geen organisatie. Synergie
effect het resultaat van het totale samenwerkingsverband is groter dan een optelling van de
resultaten van de individuele prestaties.
- doelgerichtheid: een organisatie is altijd gericht op een bepaald doel. Organisatiedoelen kunnen
veranderen, maar om een eenheid te behouden zullen er altijd één of meerdere gezamenlijke doelen
aanwezig moeten zijn.
- continuïteit in een organisatie
* blijvend karakter is belangrijk
* voor continuïteit leden werven
* Going-concern gedachte: men gaat bij het nemen van beslissingen uit van de continuïteit
van de organisatie.
Interne hoofddoelstellingen: het voortbestaan van de organisatie. (continuïteit)
Externe hoofddoelstellingen: het voorzien in een maatschappelijke behoeften
Welvaart verhogende ondernemingen hebben een aantal essentiële gemeenschappelijke
kenmerken:
Synergie effect (het resultaat van de totale samenwerkingsverband is groter dan een
optelling van de resultaten van de individuele prestaties)
Machtsverdeling in lagen
Geschoold personeel
Formele communicatie, regelgeving en methoden
Werkverdeling naar functie
Omschreven doelstellingen
Betekenissen van een organisatie:
- functioneel organisatie begrip
- institutioneel organisatie begrip
- instrumenteel organisatie begrip
Functioneel: organisatie in werkwoord organiseren. (effectief op elkaar afstemmen van activiteiten)
vb; organisatie marketingcampagne door marketers
,Institutioneel: organisatie als object
vb; dé organisatie Philips in Eindhoven
Instrumenteel: organisatie als middel
vb; organisatie van Philips in instrumentele zin afdelingen, divisies, regio’s, etc. (de wijze waarop
de organisatie is onderverdeeld).
1.2 Organisatie, bedrijf en onderneming
Bedrijf: een organisatie die goederen en/of diensten voortbrengt met het doel deze op de afzetmarkt
te verkopen. Er zijn bedrijven met en zonder winst oog mer.
Zonder winstoogmerk (non-profit)
- streven naar levering van goederen en diensten voor algemeen nut tegen de laagst mogelijke
offers.
Met winstoogmerk (streven naar winst)
- op eigen kracht trachten een opbrengst voor hun producten en/of diensten te realiseren die hoger
is dan de kosten van het produceren ervan.
Onderneming: een bedrijf dat altijd gericht is op het maken van winst. (hetzelfde als bedrijf met
winstoogmerk)
1.3 Rechtsvormen
Ondernemingsvormen: manier waarop een onderneming (juridisch) wordt vormgegeven. De gekozen
ondernemingsvorm noemen we ook wel de rechtsvorm.
Rechtsvormen behorende bij natuurlijke personen:
- eenmanszaak
- maatschap
- vennoot onder firma (vof)
- commanditaire vennootschap (cv)
Eenmanszaak (kruidenier om de hoek)
eigenaar met hele private vermogen aansprakelijk voor de schulden. Inkomen wordt gevormd door
winst van de eenmanszaak. Hoeft geen jaarstukken openbaar te maken. Wel administratie plicht.
Voordelen:
* volledige zelfstandigheid
* grote invloed van eigenaar op resultaten en flexibiliteit
* kan altijd nog overgaan op andere rechtsvormen
Nadelen:
* eigenaar draagt volledig risico voor schulden
* voortbestaan van de onderneming volledig afhankelijk van capaciteit, leeftijd, gezondheid eigenaar.
Maatschap (advocaten, tandartsen etc.)
, samenwerkingsovereenkomst tussen zelfstandige, natuurlijke of rechtspersonen die zich verbinden
om iets in gemeenschap te brengen. Inbreng van deelnemers kan bestaan uit geld of arbeid. Het
voordeel wat ontstaat wordt verdeeld.
VOF – vennootschap onder firma (garages, taxibedrijven)
samenwerkingsverband tussen twee of meerdere personen onder één gemeenschappelijke naam.
Simpel gezegd is de maatschap een firma voor de uitoefening van een (vrij) beroep, terwijl bij de
firma een bedrijf wordt uitgeoefend.
Commanditaire vennootschap (cv)
is vergelijkbaar met de firma, met dit verschil dat er binnen de cv onderscheid gemaakt wordt tussen
beherende vennoten en stille (commanditaire) vennoten.
Beherende vennoot is de ondernemende, ‘werkende’ firmant (net als bij de firma).
Stille firmant treedt uitsluitend op als geldschieter en deler in de winst.
De stille vennoot kan ten hoogste aansprakelijk gesteld worden door het door hem geïnvesteerde
geld. Als het fout gaat, is hij het geld kwijt maar er kan verder geen inbreuk worden gedaan op zijn
privé vermogen. Dit in tegenstelling tot de beherende vennoot.
Als de garagehouders uit het voorbeeld van de firma besluiten extra kapitaal aan te trekken, dan
zouden ze dit kunne doen door een stille vennoot te zoeken. De vennootschap onder firma gaat dan
over in een commanditaire vennootschap.
Rechtsvormen behorende bij rechtspersonen
1. De naamloze vennootschap (nv)
2. De besloten vennootschap (bv)
3. De coöperatieve vereniging
De naamloze vennootschap is een onderneming met rechtspersoonlijkheid; dit betekent dat juridisch
gezien haar bezittingen en schulden geheel onafhankelijk zijn van de bezittingen en schulden van de
vermogensverschaffers. Ook is het zo dat dagelijkse ondernemingsleiding in juridische zin geheel
onafhankelijk is van de vermogensverschaffers. Het kapitaal is verdeeld in een aantal aandelen.
De algemene vergadering van aandeelhouders (ava) is het hoogste gezagsorgaan in de nv.
Het tweede orgaan is de raad van bestuur (RvB). De ava benoemt de RvB. Vervolgens is de RvB
verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken in de nv. Bij strategisch belangrijke keuzen is
vaak toestemming nodig van e ava. De lezen van de RvB zijn in loondienst.
Het derde orgaan dat niet in iedere nv wordt aangetroffen is de raad van commissarissen (RvC), die
namens de ava toezicht uitoefent op de RvB. In tegenstelling tot ondernemingsvormen bij natuurlijke
personen is het voortbestaan van de nv veel minder afhankelijk van het wel en wee van de
bestuurders.
Nv is verplicht tot publicatie van jaarstukken.
Voordeel NV: geschiktheid om een groot vreemd vermogen aan te trekken. Dit komt mede doordat
de aandelen gemakkelijk verhandelbaar zijn en de aandeelhouders beperkt aansprakelijk zijn.
