Strafrecht GNS Hoofdstuk 3 Opzet en schuld
3.1 Inleiding
De wetgever heeft de niet-opzettelijke eenvoudige vernielingen niet strafwaardig genoeg
geacht om strafbaar te stellen. Door de aanwezigheid van het bestanddeel ‘opzettelijk’ in
art. 350 Sr blijven dit soort gedragingen buiten het bereik van de delictsomschrijving van
vernieling.
Culpoos = het niet-opzettelijke. Een verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid.
In sommige gevallen bestaat de strafbaarheid alleen als opzettelijk is gehandeld,
bijvoorbeeld eenvoudige vernieling. Er bestaat geen culpoze variant van eenvoudige
vernieling. In andere gevallen kan culpoos handelen wel een strafbaar feit opleveren.
Als opzet of schuld in de delictsomschrijving is opgenomen (subjectieve delictsbestanddelen)
dan doet het er noodzakelijkerwijs toe met welke intentie de dader gehandeld heeft. Als
hem verweten wordt dat hij een doodslag heeft gepleegd, dan zal (gezien de
delictsomschrijving van doodslag) bewezen moeten worden dat hij heeft gehandeld met
opzet op de dood. De dader moet de dood van de ander hebben nagestreefd. Als hem dood
door schuld wordt verweten dan zal moeten worden bewezen dat de dader onvoorzichtig is
geweest en dat daardoor een ander mens is komen te overlijden. Bij misdrijven treft men
altijd subjectieve delictsbestanddelen aan.
3.2 Opzet
3.2.1 Inleiding
Opzettelijk handelen: willens en wetens handelen. Opzet kent graduele verschillen. Als een
delictsomschrijving opzet vereist, dan maakt het voor het vervullen van dit bestanddeel niet
uit met welke graad van opzet er is gehandeld. Het belang van de gemaakte indeling is dat
het inzichten verschaft die nodig zijn om schuld (culpa) te onderscheiden van opzet.
3.2.2 Graden van opzet
a) Opzet met bedoeling
Hoogste vorm van opzet. Verrichten van de strafbare handeling als streven.
b) Voorwaardelijk opzet
Opzet met mogelijkheidsbewustzijn en kansopzet. Het gaat om een kans die naar algemene
ervaringsregelen aanmerkelijk is te achten.
c) Opzet met noodzakelijkheidsbewustzijn
Daarbij heeft de dader een bepaald doel voor ogen, maar hij weet dat het noodzakelijk is
een bepaald – niet primair beoogd – gevolg in het leven te roepen om dat doel te bereiken
(zekerheidsbewustzijn).
3.2.3 De wijze waarop opzet in de wet is omschreven
In de meeste delicten waarin opzet een bestanddeel is (opzetdelicten) staat het woord
‘opzettelijk’ in de delictsomschrijving. In enkele gevallen wordt in de wet gebruik gemaakt
van de formulering ‘wetende dat’, ‘wist’ of ‘oogmerk’. Mishandeling is een opzetdelict, opzet
wordt ingelezen in het woord mishandeling (ingeblikt, evenals opruien, verzetten).
3.1 Inleiding
De wetgever heeft de niet-opzettelijke eenvoudige vernielingen niet strafwaardig genoeg
geacht om strafbaar te stellen. Door de aanwezigheid van het bestanddeel ‘opzettelijk’ in
art. 350 Sr blijven dit soort gedragingen buiten het bereik van de delictsomschrijving van
vernieling.
Culpoos = het niet-opzettelijke. Een verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid.
In sommige gevallen bestaat de strafbaarheid alleen als opzettelijk is gehandeld,
bijvoorbeeld eenvoudige vernieling. Er bestaat geen culpoze variant van eenvoudige
vernieling. In andere gevallen kan culpoos handelen wel een strafbaar feit opleveren.
Als opzet of schuld in de delictsomschrijving is opgenomen (subjectieve delictsbestanddelen)
dan doet het er noodzakelijkerwijs toe met welke intentie de dader gehandeld heeft. Als
hem verweten wordt dat hij een doodslag heeft gepleegd, dan zal (gezien de
delictsomschrijving van doodslag) bewezen moeten worden dat hij heeft gehandeld met
opzet op de dood. De dader moet de dood van de ander hebben nagestreefd. Als hem dood
door schuld wordt verweten dan zal moeten worden bewezen dat de dader onvoorzichtig is
geweest en dat daardoor een ander mens is komen te overlijden. Bij misdrijven treft men
altijd subjectieve delictsbestanddelen aan.
3.2 Opzet
3.2.1 Inleiding
Opzettelijk handelen: willens en wetens handelen. Opzet kent graduele verschillen. Als een
delictsomschrijving opzet vereist, dan maakt het voor het vervullen van dit bestanddeel niet
uit met welke graad van opzet er is gehandeld. Het belang van de gemaakte indeling is dat
het inzichten verschaft die nodig zijn om schuld (culpa) te onderscheiden van opzet.
3.2.2 Graden van opzet
a) Opzet met bedoeling
Hoogste vorm van opzet. Verrichten van de strafbare handeling als streven.
b) Voorwaardelijk opzet
Opzet met mogelijkheidsbewustzijn en kansopzet. Het gaat om een kans die naar algemene
ervaringsregelen aanmerkelijk is te achten.
c) Opzet met noodzakelijkheidsbewustzijn
Daarbij heeft de dader een bepaald doel voor ogen, maar hij weet dat het noodzakelijk is
een bepaald – niet primair beoogd – gevolg in het leven te roepen om dat doel te bereiken
(zekerheidsbewustzijn).
3.2.3 De wijze waarop opzet in de wet is omschreven
In de meeste delicten waarin opzet een bestanddeel is (opzetdelicten) staat het woord
‘opzettelijk’ in de delictsomschrijving. In enkele gevallen wordt in de wet gebruik gemaakt
van de formulering ‘wetende dat’, ‘wist’ of ‘oogmerk’. Mishandeling is een opzetdelict, opzet
wordt ingelezen in het woord mishandeling (ingeblikt, evenals opruien, verzetten).
