Literatuurgeschiedenis
De middeleeuwen
Vroege 500 - 1000
Hoge 1000 - 1250
Late 1250 – 1500
Boekdrukkunst bestond pas sinds 1455
Nederland was niet Nederland, geen centraal gezag of gemeentes enzovoort. Geen eenheidstaal
zoals het ABN, maar veel dialecten. De belangrijkste taal was toen Latijns, godsdienst was namelijk
belangrijk. Alleen monniken konden lezen en schrijven.
Eerste Nederlands zin:
Hebban olla vogala nestas hagunnan..
Als alle vogeltjes nestjes maken
Hinase Hic Enda thu
Waar wachten we dan op
Dit is middelnederlands
Middeleeuwse samenleven:
Standenmaatschappij = bidden, strijden, werken
Memento mori = gedenk te sterven
Iedereen moet leven inrichten naar leven na de dood, alles wat je doet moet over nagedacht om
goed te recht te komen na de dood.
Kunst = gemeenschapskunst
Kunst is allemaal anoniem, het is het collectivisme.
Theocentrisme = god staat in het middelpunt
Middeleeuwse genres = ridderromans, dierenverhalen, en geestelijke literatuur.
Ridderromans:
Oosterse Roman
Karelromans = vechten (voorhoofs), niet aardig voor vrouwen
Arthurromans = aardig voor vrouwen, rol belangrijker. Arthur = etiketten voor de Adel, hoe de Adel
zich moet gedragen, reizen, draken gevochten. (hoofs)
Dierenverhaal = Dierenepos , gaat over dieren.
Geestelijke literatuur: samenleving gebasseerd op god/religie
, Exempelen zijn voorbeelden van hoe je je zou moeten gedragen als christen. Syboliek kwam vaak
voor. Marialegende?
Middeleeuws toneel:
Wereldlijk toneel
Geestelijk toneel
Rederijkerskamers = vereniging van literatuur, het waren ook opiniemakers + kritiek op samenleving
en maakte daar literatuur over dus een belangrijke politieke rol. Hebben meegeholpen op
humanisme en reformatie gezorgd voor letten op de mens in plaats van God en meerdere
stromen van geloof.
Overzichten teksten middeleeuwen:
Karel ende Elegast (karelroman)
Vanden vos Reynaerde (dierpos)
Beatrijs ( marialegende geestelijke literatuur)
Mariken van Nieumeghen (mirakelspel geestelijk toneel)
Belangrijk :
Boeken waren duur in middeleeuwen, schrijven kost 1 jaar. Alleen Adel had boeken.
Boekdrukkunst 1455 werden boeken wel wat goedkoper.
Mondelinge overlevering van boeken
Alles dat geschreven was voornamelijk latijn, was namelijk taal van de godsdienst.
Theocentrisme was zeer belangrijk
Renaissance:
Komt na de middeleeuwen, weten alleen niet precieze tijd.
Historische achtergrond
- Maarten Luther spijkert 95 stellingen op de Kerkdeur in Wittenberg
Misstanden in de katholieke kerk:
Aflaathandel
Kerk had teveel invloed op de maatschappij.
______________________+
Reformatie
De middeleeuwen
Vroege 500 - 1000
Hoge 1000 - 1250
Late 1250 – 1500
Boekdrukkunst bestond pas sinds 1455
Nederland was niet Nederland, geen centraal gezag of gemeentes enzovoort. Geen eenheidstaal
zoals het ABN, maar veel dialecten. De belangrijkste taal was toen Latijns, godsdienst was namelijk
belangrijk. Alleen monniken konden lezen en schrijven.
Eerste Nederlands zin:
Hebban olla vogala nestas hagunnan..
Als alle vogeltjes nestjes maken
Hinase Hic Enda thu
Waar wachten we dan op
Dit is middelnederlands
Middeleeuwse samenleven:
Standenmaatschappij = bidden, strijden, werken
Memento mori = gedenk te sterven
Iedereen moet leven inrichten naar leven na de dood, alles wat je doet moet over nagedacht om
goed te recht te komen na de dood.
Kunst = gemeenschapskunst
Kunst is allemaal anoniem, het is het collectivisme.
Theocentrisme = god staat in het middelpunt
Middeleeuwse genres = ridderromans, dierenverhalen, en geestelijke literatuur.
Ridderromans:
Oosterse Roman
Karelromans = vechten (voorhoofs), niet aardig voor vrouwen
Arthurromans = aardig voor vrouwen, rol belangrijker. Arthur = etiketten voor de Adel, hoe de Adel
zich moet gedragen, reizen, draken gevochten. (hoofs)
Dierenverhaal = Dierenepos , gaat over dieren.
Geestelijke literatuur: samenleving gebasseerd op god/religie
, Exempelen zijn voorbeelden van hoe je je zou moeten gedragen als christen. Syboliek kwam vaak
voor. Marialegende?
Middeleeuws toneel:
Wereldlijk toneel
Geestelijk toneel
Rederijkerskamers = vereniging van literatuur, het waren ook opiniemakers + kritiek op samenleving
en maakte daar literatuur over dus een belangrijke politieke rol. Hebben meegeholpen op
humanisme en reformatie gezorgd voor letten op de mens in plaats van God en meerdere
stromen van geloof.
Overzichten teksten middeleeuwen:
Karel ende Elegast (karelroman)
Vanden vos Reynaerde (dierpos)
Beatrijs ( marialegende geestelijke literatuur)
Mariken van Nieumeghen (mirakelspel geestelijk toneel)
Belangrijk :
Boeken waren duur in middeleeuwen, schrijven kost 1 jaar. Alleen Adel had boeken.
Boekdrukkunst 1455 werden boeken wel wat goedkoper.
Mondelinge overlevering van boeken
Alles dat geschreven was voornamelijk latijn, was namelijk taal van de godsdienst.
Theocentrisme was zeer belangrijk
Renaissance:
Komt na de middeleeuwen, weten alleen niet precieze tijd.
Historische achtergrond
- Maarten Luther spijkert 95 stellingen op de Kerkdeur in Wittenberg
Misstanden in de katholieke kerk:
Aflaathandel
Kerk had teveel invloed op de maatschappij.
______________________+
Reformatie
