,COLLEGE 1 FORENSISCHE ASPECTEN VAN KINDERMISHANDELING
TERMINOLOGIE DISCLOSURE
DISCLOSURE
Disclosure betreft de feitelijke handeling van het delen van ervaringen met kindermishandeling of
seksueel misbruik met anderen. Dit concept omvat diverse elementen zoals de timing van de onthulling,
de specifieke ontvanger en de mate van formaliteit van de melding.
FORMELE DISCLOSURE
Bij formele disclosure worden de ervaringen van misbruik gedeeld met officiële instanties zoals de politie
of Veilig Thuis. Dit type onthulling leidt doorgaans tot een officiële rapportage aan de autoriteiten voor
verdere juridische of beschermende stappen.
INFORMELE DISCLOSURE
Informele disclosure houdt in dat het slachtoffer over het misbruik vertelt aan een persoon uit de
directe, vertrouwde omgeving, zoals een vriend of ouder. Uit onderzoek van Romano et al. blijkt dat de
meeste eerste onthullingen informeel plaatsvinden, waarbij vrienden de meest genoemde ontvangers
zijn.
DELAYED (DEFERRED) DISCLOSURE
Delayed disclosure verwijst naar het proces waarbij de onthulling van misbruik niet onmiddellijk
plaatsvindt, maar vaak pas jaren later of in de volwassenheid gebeurt. Deze vertraging, die bij 60-70%
van de slachtoffers voorkomt, wordt beïnvloed door factoren zoals schaamte, angst voor gevolgen en
loyaliteit aan de dader.
BETRAYAL TRAUMA
Betrayal trauma treedt op wanneer een slachtoffer het misbruik ontkent of vergeet om de noodzakelijke
relatie met een gehechtheidsfiguur intact te houden. Deze psychologische reactie beschermt de
continuïteit van de zorg binnen een onveilige afhankelijkheidsrelatie.
2
,VERLOOP DISCLOSURE
DISCLOSURE AS A PROCESS
Volgens Summit (1983) is onthulling geen eenmalige gebeurtenis, maar een dynamisch proces dat zich
over een langere periode ontwikkelt. Dit proces is niet-lineair en kenmerkt zich door een constante
interactie tussen de reacties van de omgeving en de interne veiligheidsbeleving van het slachtoffer.
INCIDENT
Het incident vormt de startfase van het disclosure-proces en betreft de daadwerkelijke gebeurtenis van
het misbruik zelf. Deze fase legt de basis voor de daaropvolgende psychologische processen en de
eventuele latere beslissing om de ervaringen te delen.
DENIALS (ONTKENNINGEN)
Ontkenning vindt plaats wanneer een slachtoffer het misbruik aanvankelijk verzwijgt of tegenspreekt,
vaak gedreven door angst, schuldgevoel of de noodzaak om de dader te beschermen. Zelfs bij de
aanwezigheid van hard bewijsmateriaal zoals chatberichten kunnen slachtoffers tijdens forensische
interviews volharden in deze ontkenning.
RECANTATIONS (INTREKKINGEN)
Recantation verwijst naar het moment waarop een slachtoffer een eerdere onthulling weer intrekt, vaak
als gevolg van externe druk of angst voor de gevolgen van de melding. Het intrekken betekent niet dat
de oorspronkelijke verklaring onwaar was, maar is een complex onderdeel van het verloop van
disclosure.
HOE VAAK KOMT DISCLOSURE VOOR?
RETROSPECTIEVE STUDIES
Retrospectieve studies onderzoeken disclosure door volwassenen terug te laten kijken op hun
jeugdervaringen, waarbij de resultaten variëren van 31% onthulling rond het incident tot 87% voor het
achttiende jaar. Deze onderzoeken tonen aan dat een aanzienlijk deel van de slachtoffers de onthulling
lange tijd uitstelt.
KLINISCHE STUDIES
3
, Klinische studies observeren disclosure binnen specifieke medische of forensische contexten, waarbij
vaak blijkt dat slachtoffers zelfs bij fysiek bewijs het misbruik niet direct bevestigen. Onderzoek van Eisen
et al. (2021) bevestigt dat ontkenningen en intrekkingen zeer gebruikelijk zijn tijdens de confrontatie met
bewijsmateriaal.
DEMOGRAFISCHE VARIABELEN IN DISCLOSURE (HARTMAN ET AL., 2023)
Onderzoek toont aan dat oudere kinderen en meisjes vaker betrouwbare onthullingen doen, terwijl
jongere kinderen en jongens vaker neigen naar ontkenning door schaamte of angst. Daarnaast blijkt dat
kinderen met een donkere huidskleur onthullingen vaker uitstellen, mogelijk door een fundamenteel
wantrouwen jegens officiële instanties.
BELANG VAN DISCLOSURE
NEEDING TO TELL
Dit concept beschrijft de interne drang van een slachtoffer om te praten wanneer zij zich realiseren dat
het misbruik niet normaal is of wanneer de psychische last van het geheim te zwaar wordt. Educatie op
scholen is essentieel om kinderen te helpen dit inzicht te verkrijgen en de wens tot onthulling te
stimuleren.
OPPORTUNITY TO TELL
De mogelijkheid tot onthulling ontstaat wanneer er een vertrouwenspersoon beschikbaar is bij wie het
kind zich veilig en serieus genomen voelt. Het actief en direct vragen naar ervaringen door professionals
kan de drempel voor het slachtoffer aanzienlijk verlagen.
ONLINE DISCLOSURE
Online onthulling biedt voordelen zoals anonimiteit en toegankelijkheid, waardoor slachtoffers
makkelijker de regie kunnen voeren over hun verhaal. Het fungeert vaak als een vorm van 'pre-
disclosure' waarbij slachtoffers eerst online advies inwinnen voordat zij fysiek over het misbruik
vertellen.
DREMPELS VOOR DISCLOSURE
ECOLOGISCHE NIVEAUS VAN DISCLOSURE
4
TERMINOLOGIE DISCLOSURE
DISCLOSURE
Disclosure betreft de feitelijke handeling van het delen van ervaringen met kindermishandeling of
seksueel misbruik met anderen. Dit concept omvat diverse elementen zoals de timing van de onthulling,
de specifieke ontvanger en de mate van formaliteit van de melding.
FORMELE DISCLOSURE
Bij formele disclosure worden de ervaringen van misbruik gedeeld met officiële instanties zoals de politie
of Veilig Thuis. Dit type onthulling leidt doorgaans tot een officiële rapportage aan de autoriteiten voor
verdere juridische of beschermende stappen.
INFORMELE DISCLOSURE
Informele disclosure houdt in dat het slachtoffer over het misbruik vertelt aan een persoon uit de
directe, vertrouwde omgeving, zoals een vriend of ouder. Uit onderzoek van Romano et al. blijkt dat de
meeste eerste onthullingen informeel plaatsvinden, waarbij vrienden de meest genoemde ontvangers
zijn.
DELAYED (DEFERRED) DISCLOSURE
Delayed disclosure verwijst naar het proces waarbij de onthulling van misbruik niet onmiddellijk
plaatsvindt, maar vaak pas jaren later of in de volwassenheid gebeurt. Deze vertraging, die bij 60-70%
van de slachtoffers voorkomt, wordt beïnvloed door factoren zoals schaamte, angst voor gevolgen en
loyaliteit aan de dader.
BETRAYAL TRAUMA
Betrayal trauma treedt op wanneer een slachtoffer het misbruik ontkent of vergeet om de noodzakelijke
relatie met een gehechtheidsfiguur intact te houden. Deze psychologische reactie beschermt de
continuïteit van de zorg binnen een onveilige afhankelijkheidsrelatie.
2
,VERLOOP DISCLOSURE
DISCLOSURE AS A PROCESS
Volgens Summit (1983) is onthulling geen eenmalige gebeurtenis, maar een dynamisch proces dat zich
over een langere periode ontwikkelt. Dit proces is niet-lineair en kenmerkt zich door een constante
interactie tussen de reacties van de omgeving en de interne veiligheidsbeleving van het slachtoffer.
INCIDENT
Het incident vormt de startfase van het disclosure-proces en betreft de daadwerkelijke gebeurtenis van
het misbruik zelf. Deze fase legt de basis voor de daaropvolgende psychologische processen en de
eventuele latere beslissing om de ervaringen te delen.
DENIALS (ONTKENNINGEN)
Ontkenning vindt plaats wanneer een slachtoffer het misbruik aanvankelijk verzwijgt of tegenspreekt,
vaak gedreven door angst, schuldgevoel of de noodzaak om de dader te beschermen. Zelfs bij de
aanwezigheid van hard bewijsmateriaal zoals chatberichten kunnen slachtoffers tijdens forensische
interviews volharden in deze ontkenning.
RECANTATIONS (INTREKKINGEN)
Recantation verwijst naar het moment waarop een slachtoffer een eerdere onthulling weer intrekt, vaak
als gevolg van externe druk of angst voor de gevolgen van de melding. Het intrekken betekent niet dat
de oorspronkelijke verklaring onwaar was, maar is een complex onderdeel van het verloop van
disclosure.
HOE VAAK KOMT DISCLOSURE VOOR?
RETROSPECTIEVE STUDIES
Retrospectieve studies onderzoeken disclosure door volwassenen terug te laten kijken op hun
jeugdervaringen, waarbij de resultaten variëren van 31% onthulling rond het incident tot 87% voor het
achttiende jaar. Deze onderzoeken tonen aan dat een aanzienlijk deel van de slachtoffers de onthulling
lange tijd uitstelt.
KLINISCHE STUDIES
3
, Klinische studies observeren disclosure binnen specifieke medische of forensische contexten, waarbij
vaak blijkt dat slachtoffers zelfs bij fysiek bewijs het misbruik niet direct bevestigen. Onderzoek van Eisen
et al. (2021) bevestigt dat ontkenningen en intrekkingen zeer gebruikelijk zijn tijdens de confrontatie met
bewijsmateriaal.
DEMOGRAFISCHE VARIABELEN IN DISCLOSURE (HARTMAN ET AL., 2023)
Onderzoek toont aan dat oudere kinderen en meisjes vaker betrouwbare onthullingen doen, terwijl
jongere kinderen en jongens vaker neigen naar ontkenning door schaamte of angst. Daarnaast blijkt dat
kinderen met een donkere huidskleur onthullingen vaker uitstellen, mogelijk door een fundamenteel
wantrouwen jegens officiële instanties.
BELANG VAN DISCLOSURE
NEEDING TO TELL
Dit concept beschrijft de interne drang van een slachtoffer om te praten wanneer zij zich realiseren dat
het misbruik niet normaal is of wanneer de psychische last van het geheim te zwaar wordt. Educatie op
scholen is essentieel om kinderen te helpen dit inzicht te verkrijgen en de wens tot onthulling te
stimuleren.
OPPORTUNITY TO TELL
De mogelijkheid tot onthulling ontstaat wanneer er een vertrouwenspersoon beschikbaar is bij wie het
kind zich veilig en serieus genomen voelt. Het actief en direct vragen naar ervaringen door professionals
kan de drempel voor het slachtoffer aanzienlijk verlagen.
ONLINE DISCLOSURE
Online onthulling biedt voordelen zoals anonimiteit en toegankelijkheid, waardoor slachtoffers
makkelijker de regie kunnen voeren over hun verhaal. Het fungeert vaak als een vorm van 'pre-
disclosure' waarbij slachtoffers eerst online advies inwinnen voordat zij fysiek over het misbruik
vertellen.
DREMPELS VOOR DISCLOSURE
ECOLOGISCHE NIVEAUS VAN DISCLOSURE
4
