,Inleiding
Customer activity circle
Dit concept beschrijft het circulaire proces van consumentengedrag bestaande uit de pre-aankoopfase,
de aankoopfase en de post-aankoopfase. De ervaringen uit de laatste fase beïnvloeden direct de pre-
aankoopfase van een volgende cyclus, zoals het missen van een optie bij een eerdere aankoop.
Duurzaam consumentengedrag
Dit gedrag richt zich op keuzes en gebruik van producten waarbij de waarde en bruikbaarheid maximaal
behouden blijven om afval te voorkomen. Het streeft naar een ideale situatie waarin de cirkel gesloten is
en er geen schadelijke restproducten overblijven.
Circulair consumentengedrag
Bij deze vorm van gedrag staan productkeuze en productgebruik centraal met als doel producten zo lang
mogelijk waardevol te houden. Het vormt de basis voor een economie waarin afval wordt
geminimaliseerd door bewuste consumptiebeslissingen.
R-ladder
De R-ladder is een hiërarchisch model voor duurzaamheid bestaande uit strategieën zoals rethink,
reduce, reuse, repair en recover. Elke trede representeert een specifieke methode om de impact op het
milieu te verkleinen door producten slimmer te gebruiken of materialen te herwinnen.
Normatief model
Dit model beschrijft het rationele besluitvormingsproces van de consument, startend bij het ontstaan
van een behoefte en eindigend bij de evaluatie na gebruik. Het doorloopt vaste stappen zoals informatie
verzamelen, het afwegen van alternatieven en het uiteindelijke gebruik van het product.
Maut model
Het Multi-Attribute Utility Theory model stelt dat consumenten alternatieven zorgvuldig afwegen op
basis van scores en gewichten van verschillende kenmerken. De totale waarde wordt berekend door de
waargenomen waarde van een kenmerk te vermenigvuldigen met de belangrijkheid ervan voor de
consument.
2
,Subjective expected utility (seu) model
In dit model maakt de consument per alternatief een inschatting van zowel de waarde als de
waarschijnlijkheid dat deze waarde gerealiseerd wordt. De uiteindelijke keuze wordt bepaald door de
geschatte waarde te vermenigvuldigen met de ingeschatte kans op succes.
Routinematig beslissingsgedrag
Bij dit type gedrag baseert de consument zijn keuze op eerdere ervaringen, waardoor er weinig actieve
afweging meer nodig is. Het proces verloopt nagenoeg automatisch omdat de consument al weet of een
product aan de verwachtingen voldoet.
Afwisselingsgericht koopgedrag
Dit gedrag komt voort uit de behoefte van de consument om variatie aan te brengen in zijn aankopen in
plaats van telkens hetzelfde te kiezen. De consument zoekt bewust naar nieuwe impulsen om verveling
of gewenning bij producten te voorkomen.
Situatiebepaald koopgedrag
Hierbij wordt de keuze sterk beïnvloed door externe omstandigheden zoals tijdsdruk of de specifieke
context waarvoor het product bedoeld is. Een consument maakt bijvoorbeeld andere afwegingen bij het
kopen van kleding voor een sollicitatiegesprek dan voor dagelijks gebruik.
Impulsief koopgedrag
Dit betreft aankopen die worden gedaan zonder enige voorafgaande afweging of planning door de
consument. Het gedrag wordt vaak getriggerd door directe prikkels in de omgeving, waardoor de
beslissing ter plekke en direct wordt genomen.
Industrieel koopgedrag
Dit gedrag heeft betrekking op organisaties die materialen en grondstoffen inkopen op basis van
zakelijke behoeften en vaste budgetten. Inkopers laten zich hierbij vaak leiden door professionele
afwegingen en het imago van de toeleverancier.
Heuristieken
Heuristieken zijn vereenvoudigde beslissingsregels die consumenten gebruiken om complexe keuzes
3
, makkelijker te maken. Een voorbeeld hiervan is het kopen van hetzelfde merk als een vriend omdat deze
daar positieve ervaringen mee heeft.
Gedragsscenario
Een gedragsscenario is de unieke combinatie van een specifieke persoon, een object en de context
waarin het gedrag plaatsvindt. Deze drie elementen samen bepalen hoe een consument uiteindelijk
reageert en beslist in een bepaalde situatie.
Informationeel product
Dit type product vervult primair een probleemoplossende functie voor de consument, zoals een
wasmachine of een pijnstiller. De focus ligt hierbij op de functionele eigenschappen die een concreet
ongemak moeten verhelpen of voorkomen.
Transformationeel product
Transformationele producten hebben een waardetoevoegende functie die gericht is op het veranderen
van de gemoedstoestand of het imago van de consument. Voorbeelden hiervan zijn luxe juwelen of
vakantiereizen waarbij de beleving en emotie centraal staan.
Consumer-to-consumer (c2c)
Bij deze marktvorm handelen consumenten direct met elkaar, vaak gefaciliteerd door digitale platformen
zoals Marktplaats of Vinted. Er komt geen traditionele commerciële organisatie aan te pas die als
verkoper optreedt.
Business-to-consumer (b2c)
Dit is de traditionele marktvorm waarbij een commerciële organisatie producten of diensten direct aan
de eindconsument verkoopt. Dit vindt plaats via diverse kanalen zoals fysieke winkels of de officiële
webshops van bedrijven.
Consumer-to-business (c2b)
In deze scenario's levert een consument waarde of producten aan een organisatie, zoals bij de verkoop
aan een kringloopwinkel. De organisatie treedt hierbij op als de afnemende partij van goederen die door
particulieren worden aangeboden.
4
Customer activity circle
Dit concept beschrijft het circulaire proces van consumentengedrag bestaande uit de pre-aankoopfase,
de aankoopfase en de post-aankoopfase. De ervaringen uit de laatste fase beïnvloeden direct de pre-
aankoopfase van een volgende cyclus, zoals het missen van een optie bij een eerdere aankoop.
Duurzaam consumentengedrag
Dit gedrag richt zich op keuzes en gebruik van producten waarbij de waarde en bruikbaarheid maximaal
behouden blijven om afval te voorkomen. Het streeft naar een ideale situatie waarin de cirkel gesloten is
en er geen schadelijke restproducten overblijven.
Circulair consumentengedrag
Bij deze vorm van gedrag staan productkeuze en productgebruik centraal met als doel producten zo lang
mogelijk waardevol te houden. Het vormt de basis voor een economie waarin afval wordt
geminimaliseerd door bewuste consumptiebeslissingen.
R-ladder
De R-ladder is een hiërarchisch model voor duurzaamheid bestaande uit strategieën zoals rethink,
reduce, reuse, repair en recover. Elke trede representeert een specifieke methode om de impact op het
milieu te verkleinen door producten slimmer te gebruiken of materialen te herwinnen.
Normatief model
Dit model beschrijft het rationele besluitvormingsproces van de consument, startend bij het ontstaan
van een behoefte en eindigend bij de evaluatie na gebruik. Het doorloopt vaste stappen zoals informatie
verzamelen, het afwegen van alternatieven en het uiteindelijke gebruik van het product.
Maut model
Het Multi-Attribute Utility Theory model stelt dat consumenten alternatieven zorgvuldig afwegen op
basis van scores en gewichten van verschillende kenmerken. De totale waarde wordt berekend door de
waargenomen waarde van een kenmerk te vermenigvuldigen met de belangrijkheid ervan voor de
consument.
2
,Subjective expected utility (seu) model
In dit model maakt de consument per alternatief een inschatting van zowel de waarde als de
waarschijnlijkheid dat deze waarde gerealiseerd wordt. De uiteindelijke keuze wordt bepaald door de
geschatte waarde te vermenigvuldigen met de ingeschatte kans op succes.
Routinematig beslissingsgedrag
Bij dit type gedrag baseert de consument zijn keuze op eerdere ervaringen, waardoor er weinig actieve
afweging meer nodig is. Het proces verloopt nagenoeg automatisch omdat de consument al weet of een
product aan de verwachtingen voldoet.
Afwisselingsgericht koopgedrag
Dit gedrag komt voort uit de behoefte van de consument om variatie aan te brengen in zijn aankopen in
plaats van telkens hetzelfde te kiezen. De consument zoekt bewust naar nieuwe impulsen om verveling
of gewenning bij producten te voorkomen.
Situatiebepaald koopgedrag
Hierbij wordt de keuze sterk beïnvloed door externe omstandigheden zoals tijdsdruk of de specifieke
context waarvoor het product bedoeld is. Een consument maakt bijvoorbeeld andere afwegingen bij het
kopen van kleding voor een sollicitatiegesprek dan voor dagelijks gebruik.
Impulsief koopgedrag
Dit betreft aankopen die worden gedaan zonder enige voorafgaande afweging of planning door de
consument. Het gedrag wordt vaak getriggerd door directe prikkels in de omgeving, waardoor de
beslissing ter plekke en direct wordt genomen.
Industrieel koopgedrag
Dit gedrag heeft betrekking op organisaties die materialen en grondstoffen inkopen op basis van
zakelijke behoeften en vaste budgetten. Inkopers laten zich hierbij vaak leiden door professionele
afwegingen en het imago van de toeleverancier.
Heuristieken
Heuristieken zijn vereenvoudigde beslissingsregels die consumenten gebruiken om complexe keuzes
3
, makkelijker te maken. Een voorbeeld hiervan is het kopen van hetzelfde merk als een vriend omdat deze
daar positieve ervaringen mee heeft.
Gedragsscenario
Een gedragsscenario is de unieke combinatie van een specifieke persoon, een object en de context
waarin het gedrag plaatsvindt. Deze drie elementen samen bepalen hoe een consument uiteindelijk
reageert en beslist in een bepaalde situatie.
Informationeel product
Dit type product vervult primair een probleemoplossende functie voor de consument, zoals een
wasmachine of een pijnstiller. De focus ligt hierbij op de functionele eigenschappen die een concreet
ongemak moeten verhelpen of voorkomen.
Transformationeel product
Transformationele producten hebben een waardetoevoegende functie die gericht is op het veranderen
van de gemoedstoestand of het imago van de consument. Voorbeelden hiervan zijn luxe juwelen of
vakantiereizen waarbij de beleving en emotie centraal staan.
Consumer-to-consumer (c2c)
Bij deze marktvorm handelen consumenten direct met elkaar, vaak gefaciliteerd door digitale platformen
zoals Marktplaats of Vinted. Er komt geen traditionele commerciële organisatie aan te pas die als
verkoper optreedt.
Business-to-consumer (b2c)
Dit is de traditionele marktvorm waarbij een commerciële organisatie producten of diensten direct aan
de eindconsument verkoopt. Dit vindt plaats via diverse kanalen zoals fysieke winkels of de officiële
webshops van bedrijven.
Consumer-to-business (c2b)
In deze scenario's levert een consument waarde of producten aan een organisatie, zoals bij de verkoop
aan een kringloopwinkel. De organisatie treedt hierbij op als de afnemende partij van goederen die door
particulieren worden aangeboden.
4
