Psychopathologie aantekeningendocument
Psychopathologie
Aantekeningendocument periode 4
Week 1
Controverse in de psychiatrie: wat is normaal?
Vakgebied psychiatrie is geen uitgemaakte zaak. De stof en stoornissen zijn niet vaste gegevens, er
kan nog iets worden weerlegt en onderzoeken lopen nog steeds! Blijf dus kritisch nadenken.
Normaal gedrag past bij iemands: persoon, leeftijd, tijd, plaats, waarden normen van deze tijd.
Abnormaal gedrag betekent niet gelijk: gestoord.
Doelen Psychopathologie
- Definitie van afwijkend gedrag en een voorbeeld geven;
- Ordeningsprincipe van DSM-5 beschrijven;
- Kennis van de verschillende visies op afwijkend gedrag en de bij behorende
behandelmethoden;
- Kennis van psychische stoornissen (incl. symptomen);
- Herkennen van stoornissen in casussen en klacht of symptoom herkennen;
- Kennis van gevolgen van psychische stoornissen voor cliënt en kan deze inschatten;
Criteria van afwijkend gedrag
Historie: bezetenheid door geesten, ME: straf van god, duivelbezetting. Moreel veroordeling en
gestraft. Eind 18e eeuw: Philipe Pinel: afwijkend gedrag is vergelijkbaar met andere vormen van
ziekte. Begin van meer humane behandeling.
Huidig criteria van afwijkend gedrag:
1. Uitzonderlijkheid
2. Sociaal afwijkend, afwijkend gedrag dat door de samenleving als afwijkend of als
onaangepast wordt beschouwd
3. Foute perceptie of interpretatie van de realiteit
4. Aanzienlijk emotioneel lijden
5. Ongepast of contraproductief gedrag (disfunctioneren)
6. Gevaar (voor anderen of voor zichzelf)
Waarom afwijkend gedrag classificeren?
Om het pathologisch te kunnen concluderen moet er sprake zijn van meerdere criteria.
1. Als patronen van afwijkend gedrag niet gedefinieerd en geordend zijn, kunnen
wetenschappers hun onderzoeksresultaten niet met elkaar bespreken.
2. Er worden beslissingen genomen op basis van classificatiesysteem. Denk aan inzetten van
bepaalde therapie.
3. Classificatie kan behandelaren helpen om verloop van ziekte te voorspellen.
4. Classificatie kan onderzoekers helpen populaties met elkaar vergelijken: zoeken naar
gemeenschappelijke delers: helpt bij vinden van oorzaken. Ook zorgt dit ervoor dat er
wetenschappelijk onderzoek mogelijk is!
, Psychopathologie aantekeningendocument
DSM 5
Beschrijvend vanuit syndromen: een groep of samenhangend geheel van symptomen.
Je hebt geen ADHD, je bent gediagnosticeerd met ADHD of je hebt kenmerken van ADHD.
Diagnose stellen op basis van beschrijving: het moet een toetsbaar en meetbaar zijn.
Ondubbelzinnig en dusaa niet onduidelijke beschrijving van symptomen. Je spreekt van afwijkend
gedrag, niet normaal en abnormaal: want wat is normaal? Dat is een construct wat steeds wisselt.
Er wordt dus vanuit DSM-5 niet vanuit Etiologie beschreven (de oorzaken van psychische
stoornissen), maar vanuit Indicatoren: wat zijn tekenen van een psychische stoornis, en beschrijvend
wat deze kunnen inhouden).
Diagnose met gebruik van DSM-5?
Categoriale classificatie: de psychische stoornissen in DSM-5 worden onderverdeeld in duidelijk
afgebakende klassen of categorieën (Cluster A, B of C). Ook is er sprake van een minimaal aantal
kenmerken: bij te weinig kenmerken mag er niet gediagnostiseerd worden.
Er moet in de DSM-5 niet alleen een precieze beschrijving staan van de symptomen maar ook een
andere aspecten van de diagnose: de aard van de stoornis, de duur, de ernst, lichamelijke toestand
als symptoom en het algemeen (sociaal) psychisch functioneren moet erin zijn opgenomen. Ook
moet bij elke stoornis de criteria van ernst van deze stoornis zijn opgenomen, dit wordt ingedeeld in
dimensies: meer of minder. Pas dan is een stoornis goed geclassificeerd in de DSM-5!
Let op: in de DSM wordt een stoornis geclassificeerd, NIET de mensen die het hebben! Want er zijn
altijd persoonlijke aspecten waardoor niet iedereen dezelfde symptomen heeft of zelfde vorm (VB:
patiënt met autisme, niet autistische patiënt)
Voorwaarde DSM-5
Een aandoening kan pas in de DSM-5 worden opgenomen als voldaan is aan de volgende criteria:
- Er is emotioneel lijden;
- Er zijn ernstige belemmeringen in het functioneren;
- Er is sprake van gedrag dat kan leiden tot persoonlijk lijden, pijn, invaliditeit, zelfverminking
of de dood;
- De belemmeringen houden langere tijd aan (geen korte periode en daarna niet meer)
Verschillende benaderingen van stoornissen
Veel verschillende invalshoeken en zienswijzen over het bestaan en ontstaan van psychische
stoornissen:
1. Biologische benadering
2. Psychologische benadering
3. Sociale benadering
4. Biopsychosociale benadering
Let op: bij eerdere vakken ook al besproken! Denk aan: Nature VS Nurture
Psychopathologie
Aantekeningendocument periode 4
Week 1
Controverse in de psychiatrie: wat is normaal?
Vakgebied psychiatrie is geen uitgemaakte zaak. De stof en stoornissen zijn niet vaste gegevens, er
kan nog iets worden weerlegt en onderzoeken lopen nog steeds! Blijf dus kritisch nadenken.
Normaal gedrag past bij iemands: persoon, leeftijd, tijd, plaats, waarden normen van deze tijd.
Abnormaal gedrag betekent niet gelijk: gestoord.
Doelen Psychopathologie
- Definitie van afwijkend gedrag en een voorbeeld geven;
- Ordeningsprincipe van DSM-5 beschrijven;
- Kennis van de verschillende visies op afwijkend gedrag en de bij behorende
behandelmethoden;
- Kennis van psychische stoornissen (incl. symptomen);
- Herkennen van stoornissen in casussen en klacht of symptoom herkennen;
- Kennis van gevolgen van psychische stoornissen voor cliënt en kan deze inschatten;
Criteria van afwijkend gedrag
Historie: bezetenheid door geesten, ME: straf van god, duivelbezetting. Moreel veroordeling en
gestraft. Eind 18e eeuw: Philipe Pinel: afwijkend gedrag is vergelijkbaar met andere vormen van
ziekte. Begin van meer humane behandeling.
Huidig criteria van afwijkend gedrag:
1. Uitzonderlijkheid
2. Sociaal afwijkend, afwijkend gedrag dat door de samenleving als afwijkend of als
onaangepast wordt beschouwd
3. Foute perceptie of interpretatie van de realiteit
4. Aanzienlijk emotioneel lijden
5. Ongepast of contraproductief gedrag (disfunctioneren)
6. Gevaar (voor anderen of voor zichzelf)
Waarom afwijkend gedrag classificeren?
Om het pathologisch te kunnen concluderen moet er sprake zijn van meerdere criteria.
1. Als patronen van afwijkend gedrag niet gedefinieerd en geordend zijn, kunnen
wetenschappers hun onderzoeksresultaten niet met elkaar bespreken.
2. Er worden beslissingen genomen op basis van classificatiesysteem. Denk aan inzetten van
bepaalde therapie.
3. Classificatie kan behandelaren helpen om verloop van ziekte te voorspellen.
4. Classificatie kan onderzoekers helpen populaties met elkaar vergelijken: zoeken naar
gemeenschappelijke delers: helpt bij vinden van oorzaken. Ook zorgt dit ervoor dat er
wetenschappelijk onderzoek mogelijk is!
, Psychopathologie aantekeningendocument
DSM 5
Beschrijvend vanuit syndromen: een groep of samenhangend geheel van symptomen.
Je hebt geen ADHD, je bent gediagnosticeerd met ADHD of je hebt kenmerken van ADHD.
Diagnose stellen op basis van beschrijving: het moet een toetsbaar en meetbaar zijn.
Ondubbelzinnig en dusaa niet onduidelijke beschrijving van symptomen. Je spreekt van afwijkend
gedrag, niet normaal en abnormaal: want wat is normaal? Dat is een construct wat steeds wisselt.
Er wordt dus vanuit DSM-5 niet vanuit Etiologie beschreven (de oorzaken van psychische
stoornissen), maar vanuit Indicatoren: wat zijn tekenen van een psychische stoornis, en beschrijvend
wat deze kunnen inhouden).
Diagnose met gebruik van DSM-5?
Categoriale classificatie: de psychische stoornissen in DSM-5 worden onderverdeeld in duidelijk
afgebakende klassen of categorieën (Cluster A, B of C). Ook is er sprake van een minimaal aantal
kenmerken: bij te weinig kenmerken mag er niet gediagnostiseerd worden.
Er moet in de DSM-5 niet alleen een precieze beschrijving staan van de symptomen maar ook een
andere aspecten van de diagnose: de aard van de stoornis, de duur, de ernst, lichamelijke toestand
als symptoom en het algemeen (sociaal) psychisch functioneren moet erin zijn opgenomen. Ook
moet bij elke stoornis de criteria van ernst van deze stoornis zijn opgenomen, dit wordt ingedeeld in
dimensies: meer of minder. Pas dan is een stoornis goed geclassificeerd in de DSM-5!
Let op: in de DSM wordt een stoornis geclassificeerd, NIET de mensen die het hebben! Want er zijn
altijd persoonlijke aspecten waardoor niet iedereen dezelfde symptomen heeft of zelfde vorm (VB:
patiënt met autisme, niet autistische patiënt)
Voorwaarde DSM-5
Een aandoening kan pas in de DSM-5 worden opgenomen als voldaan is aan de volgende criteria:
- Er is emotioneel lijden;
- Er zijn ernstige belemmeringen in het functioneren;
- Er is sprake van gedrag dat kan leiden tot persoonlijk lijden, pijn, invaliditeit, zelfverminking
of de dood;
- De belemmeringen houden langere tijd aan (geen korte periode en daarna niet meer)
Verschillende benaderingen van stoornissen
Veel verschillende invalshoeken en zienswijzen over het bestaan en ontstaan van psychische
stoornissen:
1. Biologische benadering
2. Psychologische benadering
3. Sociale benadering
4. Biopsychosociale benadering
Let op: bij eerdere vakken ook al besproken! Denk aan: Nature VS Nurture
