HC’s Jeugdzorg in beweging
HC1 - Historie en de transitie naar nu alleen slides —> nog
terugkijken of samenvatting leren —> komt week voor tt online
Literatuur
- Canon van de zorg
- Verschil tussen jeugdzorg en jeugdhulp
- Meta-analyse Dijkstra et al. (2016)
Ontstaan van de eerste weeshuizen
- Waren de kraamkamers van de jeugdzorg
- Eerste weeshuis ter wereld in Florence (1455)
- Eerste weeshuis in Nederland in 1491
- In 16e eeuw was het in elke stad
- In de meeste steden had je burgerweeshuizen
- Niet centraal of landelijk georganiseerd maar vaak initiatieven van maatschappelijk betrokken
individuen
Kritiek op weeshuizen had toename in de 19e eeuw
- Olivier twist —> opzoeken wat dit was
- Gebrek aan persoonlijke aandacht
- Harde discipline
Alternatief was het Wezendorp Neerbosch in Nijmegen (1873). Hier was een maatschappij tot
opvoeding van Wezen in het Huisgezin. —> Hier ook meer over opzoeken wat dit inhoudt.
Vanaf 1880 kwam er een afname aan de weeskinderen —> door daling sterftekansen. Hierdoor
kwam er een omvorming van weeshuizen tot kinderbeschermingstehuizen. Daarbij ontstond in
1959 de wet voor algemene weduwen en wezenwet.
<1850 —> vooral weeshuizen
1850-1950 —> belang kind meer voorop
>1950 —> professionalisering pleegzorg
1 of 45
,De organisatie van de pleegzorg begon in Nederland rond 1874. Volgens Scheltema:
“Maatschappij tot opvoeding van wezen in het huisgezin”.
Ontstaan kinderbescherming
- 1905: kinderwetten
- 1922: eerste kinderrechter
- 1922: ondertoezichtstelling (OTS)
- Eerste helft 20e eeuw: pleegzorg heeft justitieel/permanent karakter
Vanaf de tweede helft van de 20e eeuw
- Pleegzorg als hulpverleningsvorm
- 1953: pleegkinderenwet
- Jaren ’70: vrijwillige pleegzorg en centrales voor pleegzorg
In de jaren 80 kwam er meer voorkeur voor pleegzorg —> thuis & tijdelijk. Daarbij werd het ook
beter georganiseerd —> halverwege 90e eeuw kwam er een pleeggezinbegeleider en eind jaren
90 ook een functiescheiding Bureau Jeugdzorg (BJZ) en Voorziening voor Pleegzorg (VvP).
—> Hierdoor ontwikkelde pleegzorg zich steeds meer tot een vakgebied.
Jeugdzorg en justitie
- 1809-1811 —> <12 jaar geen straf, 12-15 jaar: max 2 maanden gevangenisstraf
- 1811: Code Pénal
- Rechter bepaalt of er is gehandeld met ‘oordeel des onderscheids’
- Gevangenis, vrijuit of naar ‘verbeterhuis’
- 1833: eerste jeugdgevangenis in Nederland
- Jongens t/m 16 jaar
- Initiatief van Nederlandsch Genootschap tot Zedelijke Verbetering der Gevangenen
- 1836: eerste meisjesgevangenis
- 1857: Huis van verbetering en opvoeding
—> Balans steeds meer van stra en naar heropvoeden
In de kinderwet van 1905 valt een gedwongen heropvoeding (jeugd tbr), berisping en tuchtschool.
In 1965 werd bedacht dat 12 jaar de minimum leeftijd was voor gevangenisstraf.
Commissie Samson (2012)
- Onderzoek naar seksueel misbruik uithuisgeplaatste kinderen sinds 1945
- Kinderen in een jeugdhulpinstelling liepen 2,5x zo veel kans om misbruikt te worden
- Veel misbruik onder leeftijdgenoten
Commissie de winter (2019)
- Onderzoek naar geweld in o.a. residentiële instellingen, pleeggezinnen, justitiële
jeugdinrichtingen en jeugd-ggz
- 1945 tot heden
- Conclusie: 1 op 10 personen die ooit in jeugdzorg verbleven kreeg vaak te maken met geweld
Na-oorlogse ontwikkeling jeugdzorg (in vogelvlucht)
- Jaren ’70: jeugdzorg niet eenduidig georganiseerd
- Verzuild/verkokerd
- 1989: wet op jeugdzorg
- Provincial, zo-zo-zo beleid
- 2005: wet op jeugdzorg
- BJZ, afstemming
- Kritiek
- 2015: jeugdwet
2 of 45
ff
,Doelen jeugdwet (2015)
- Transitie
- Transformatie
- Preventie en eigen kracht
- Demedicaliseren, ontzorgen, normaliseren
- Zorg en hulp zo vroeg mogelijk
- Integrale hulp aan gezinnen
- Meer ruimte voor professionals
- Bezuiniging
3 of 45
, Transitie werd gemaakt in 2013 en dat plan moest in 2015 klaar zijn —> denk aan lmpje.
Ouders wisten niet waar ze terecht konden voor hulp, het was te bureaucratisch georganiseerd,
het was te duur, er worden te veel etiketjes geplakt op kinderen en er wordt te weinig
samengewerkt. Daarom moest de jeugdzorg veranderen naar iets dat meer vanuit de overheid
bestuurd werd want die staan dichter bij het volk.
Kritiek op deze transitie in 2016
- Gemeente verwijst te laat naar jeugdzorg
- Jeugd-ggz is 18 miljoen euro meer kwijt aan papierwerk
- Budget jeugdzorg was bij veel gemeenten al vroeg in het jaar op (2017)
Eerste evaluatie jeugdwet (2018)
- Doelen transformatie behaald?
- Juiste hulp op maat, minder dure gespecialiseerde hulp —> nee
- Geen sprake van verminderd beroep op gespecialiseerde hulp
- Niet op de grote schaal ingezet op preventie
- Wel meer beroep op eigen kracht cliënten
- Meer samengang —> nee
- Wordt nog in beperkte make domein overstijgend gewerkt
- Wisselde geluiden over toename samenwerking gemeenten en aanbieders en tussen
aanbieders onderling
- Meer ruimte voor professionals —> nee
- In plaats van minder ervaren veel profs juist méér administratiedruk
Andere aandachtspunten in 2018 waren dat de toegang tot jeugdhulp moeilijk is voor kwetsbare
gezinnen, krappe budget en geen landelijke gegevens over de kwaliteit van jeugdhulp.
Kritiek anno 2021 —> BGZJ stappen uit overleg nanciering jeugdhulp en structureel tekort aan
jeugdhulpmiddelen.
Familiegroepsplan
- Plan opgesteld door ouders/gezinnen in samenwerking met netwerk
- Vastgesteld in jeugdwet
- Rol gemeente
- Verschillende vormen, o.a.
- Zelfstandig
- Hulp van onafhankelijke derde
- Ondersteuning professional
Meta-analyse van Dijkstra et al.
- FGC vs regular care
- Uitkomstmaten
- Kindermishandeling
- Uithuisplaatsing
- Jeugdzorg
- 14 studies
- 88495 kinderen
4 of 45
fi fi
HC1 - Historie en de transitie naar nu alleen slides —> nog
terugkijken of samenvatting leren —> komt week voor tt online
Literatuur
- Canon van de zorg
- Verschil tussen jeugdzorg en jeugdhulp
- Meta-analyse Dijkstra et al. (2016)
Ontstaan van de eerste weeshuizen
- Waren de kraamkamers van de jeugdzorg
- Eerste weeshuis ter wereld in Florence (1455)
- Eerste weeshuis in Nederland in 1491
- In 16e eeuw was het in elke stad
- In de meeste steden had je burgerweeshuizen
- Niet centraal of landelijk georganiseerd maar vaak initiatieven van maatschappelijk betrokken
individuen
Kritiek op weeshuizen had toename in de 19e eeuw
- Olivier twist —> opzoeken wat dit was
- Gebrek aan persoonlijke aandacht
- Harde discipline
Alternatief was het Wezendorp Neerbosch in Nijmegen (1873). Hier was een maatschappij tot
opvoeding van Wezen in het Huisgezin. —> Hier ook meer over opzoeken wat dit inhoudt.
Vanaf 1880 kwam er een afname aan de weeskinderen —> door daling sterftekansen. Hierdoor
kwam er een omvorming van weeshuizen tot kinderbeschermingstehuizen. Daarbij ontstond in
1959 de wet voor algemene weduwen en wezenwet.
<1850 —> vooral weeshuizen
1850-1950 —> belang kind meer voorop
>1950 —> professionalisering pleegzorg
1 of 45
,De organisatie van de pleegzorg begon in Nederland rond 1874. Volgens Scheltema:
“Maatschappij tot opvoeding van wezen in het huisgezin”.
Ontstaan kinderbescherming
- 1905: kinderwetten
- 1922: eerste kinderrechter
- 1922: ondertoezichtstelling (OTS)
- Eerste helft 20e eeuw: pleegzorg heeft justitieel/permanent karakter
Vanaf de tweede helft van de 20e eeuw
- Pleegzorg als hulpverleningsvorm
- 1953: pleegkinderenwet
- Jaren ’70: vrijwillige pleegzorg en centrales voor pleegzorg
In de jaren 80 kwam er meer voorkeur voor pleegzorg —> thuis & tijdelijk. Daarbij werd het ook
beter georganiseerd —> halverwege 90e eeuw kwam er een pleeggezinbegeleider en eind jaren
90 ook een functiescheiding Bureau Jeugdzorg (BJZ) en Voorziening voor Pleegzorg (VvP).
—> Hierdoor ontwikkelde pleegzorg zich steeds meer tot een vakgebied.
Jeugdzorg en justitie
- 1809-1811 —> <12 jaar geen straf, 12-15 jaar: max 2 maanden gevangenisstraf
- 1811: Code Pénal
- Rechter bepaalt of er is gehandeld met ‘oordeel des onderscheids’
- Gevangenis, vrijuit of naar ‘verbeterhuis’
- 1833: eerste jeugdgevangenis in Nederland
- Jongens t/m 16 jaar
- Initiatief van Nederlandsch Genootschap tot Zedelijke Verbetering der Gevangenen
- 1836: eerste meisjesgevangenis
- 1857: Huis van verbetering en opvoeding
—> Balans steeds meer van stra en naar heropvoeden
In de kinderwet van 1905 valt een gedwongen heropvoeding (jeugd tbr), berisping en tuchtschool.
In 1965 werd bedacht dat 12 jaar de minimum leeftijd was voor gevangenisstraf.
Commissie Samson (2012)
- Onderzoek naar seksueel misbruik uithuisgeplaatste kinderen sinds 1945
- Kinderen in een jeugdhulpinstelling liepen 2,5x zo veel kans om misbruikt te worden
- Veel misbruik onder leeftijdgenoten
Commissie de winter (2019)
- Onderzoek naar geweld in o.a. residentiële instellingen, pleeggezinnen, justitiële
jeugdinrichtingen en jeugd-ggz
- 1945 tot heden
- Conclusie: 1 op 10 personen die ooit in jeugdzorg verbleven kreeg vaak te maken met geweld
Na-oorlogse ontwikkeling jeugdzorg (in vogelvlucht)
- Jaren ’70: jeugdzorg niet eenduidig georganiseerd
- Verzuild/verkokerd
- 1989: wet op jeugdzorg
- Provincial, zo-zo-zo beleid
- 2005: wet op jeugdzorg
- BJZ, afstemming
- Kritiek
- 2015: jeugdwet
2 of 45
ff
,Doelen jeugdwet (2015)
- Transitie
- Transformatie
- Preventie en eigen kracht
- Demedicaliseren, ontzorgen, normaliseren
- Zorg en hulp zo vroeg mogelijk
- Integrale hulp aan gezinnen
- Meer ruimte voor professionals
- Bezuiniging
3 of 45
, Transitie werd gemaakt in 2013 en dat plan moest in 2015 klaar zijn —> denk aan lmpje.
Ouders wisten niet waar ze terecht konden voor hulp, het was te bureaucratisch georganiseerd,
het was te duur, er worden te veel etiketjes geplakt op kinderen en er wordt te weinig
samengewerkt. Daarom moest de jeugdzorg veranderen naar iets dat meer vanuit de overheid
bestuurd werd want die staan dichter bij het volk.
Kritiek op deze transitie in 2016
- Gemeente verwijst te laat naar jeugdzorg
- Jeugd-ggz is 18 miljoen euro meer kwijt aan papierwerk
- Budget jeugdzorg was bij veel gemeenten al vroeg in het jaar op (2017)
Eerste evaluatie jeugdwet (2018)
- Doelen transformatie behaald?
- Juiste hulp op maat, minder dure gespecialiseerde hulp —> nee
- Geen sprake van verminderd beroep op gespecialiseerde hulp
- Niet op de grote schaal ingezet op preventie
- Wel meer beroep op eigen kracht cliënten
- Meer samengang —> nee
- Wordt nog in beperkte make domein overstijgend gewerkt
- Wisselde geluiden over toename samenwerking gemeenten en aanbieders en tussen
aanbieders onderling
- Meer ruimte voor professionals —> nee
- In plaats van minder ervaren veel profs juist méér administratiedruk
Andere aandachtspunten in 2018 waren dat de toegang tot jeugdhulp moeilijk is voor kwetsbare
gezinnen, krappe budget en geen landelijke gegevens over de kwaliteit van jeugdhulp.
Kritiek anno 2021 —> BGZJ stappen uit overleg nanciering jeugdhulp en structureel tekort aan
jeugdhulpmiddelen.
Familiegroepsplan
- Plan opgesteld door ouders/gezinnen in samenwerking met netwerk
- Vastgesteld in jeugdwet
- Rol gemeente
- Verschillende vormen, o.a.
- Zelfstandig
- Hulp van onafhankelijke derde
- Ondersteuning professional
Meta-analyse van Dijkstra et al.
- FGC vs regular care
- Uitkomstmaten
- Kindermishandeling
- Uithuisplaatsing
- Jeugdzorg
- 14 studies
- 88495 kinderen
4 of 45
fi fi
