Voorbereiding op het Centraal Examen (CE)..........................................................................4
Wat wordt getoetst?...............................................................................................................4
Onderwerpen.........................................................................................................................5
Tips voor het maken van de oefentoets.................................................................................6
Examenstrategie.....................................................................................................................6
Veelvoorkomende valkuilen...................................................................................................6
Hoofdstuk 1.1 Schaarste en behoeften......................................................................................8
Hoofdstuk 1.2 Opportuniteitskosten..........................................................................................8
Hoofdstuk 1.3 Ruil en specialisatie.............................................................................................9
Hoofdstuk 1.4 Economisch handelen van consumenten en producenten................................9
Hoofdstuk 2.1 Vraag en aanbod...............................................................................................11
Hoofdstuk 2.2 Marktprijs en evenwicht...................................................................................12
Hoofdstuk 2.3 Prijselasticiteit van vraag en aanbod................................................................13
Hoofdstuk 2.4 Marktstructuren................................................................................................14
Hoofdstuk 2.5 Verschuivingen in vraag en aanbod..................................................................15
Hoofdstuk 3.1 Inkomen en bestedingen..................................................................................17
Hoofdstuk 3.2 Sparen, lenen en rente.....................................................................................17
Hoofdstuk 3.3 Koopkracht en inflatie.......................................................................................18
Hoofdstuk 3.4 Budgetteren en financiële keuzes.....................................................................18
Hoofdstuk 4.1 Kosten en opbrengsten.....................................................................................20
Hoofdstuk 4.2 Break-evenanalyse............................................................................................20
Hoofdstuk 4.3 Winstmaximalisatie...........................................................................................21
Hoofdstuk 4.4 Bedrijfseconomische keuzes.............................................................................21
Hoofdstuk 4.5 Investeren en financiering................................................................................22
Hoofdstuk 5.1 Taken van de overheid in de economie............................................................25
Hoofdstuk 5.2 Belastingen en premies.....................................................................................25
Hoofdstuk 5.3 Overheidsbegroting en staatsschuld................................................................26
Hoofdstuk 5.4 Inkomensverdeling en herverdeling.................................................................26
Hoofdstuk 5.5 Marktcorrecties en ingrijpen van de overheid.................................................27
Hoofdstuk 6.1 Arbeidsmarkt en werkloosheid.........................................................................30
,Hoofdstuk 6.2 Loonvorming.....................................................................................................31
Hoofdstuk 6.3 Soorten werkloosheid.......................................................................................32
Hoofdstuk 6.4 Arbeidsproductiviteit........................................................................................33
Hoofdstuk 6.5 Flexibilisering van de arbeidsmarkt..................................................................34
Hoofdstuk 7.1 Internationale handel.......................................................................................36
Hoofdstuk 7.2 Handelsvoordelen en globalisering..................................................................36
Hoofdstuk 7.3 Wisselkoersen...................................................................................................37
Hoofdstuk 7.4 Betalingsbalans.................................................................................................37
Hoofdstuk 7.5 EU en internationale samenwerking................................................................37
15 Casusvragen.........................................................................................................................39
Hoofdstuk 8.1 Grafieken lezen en interpreteren......................................................................43
Hoofdstuk 8.2 Percentages en indexcijfers..............................................................................44
Hoofdstuk 8.3 Elasticiteit berekenen.......................................................................................45
Hoofdstuk 8.4 Break-even berekeningen.................................................................................46
Hoofdstuk 8.5 Tabellen en data-analyse..................................................................................47
9.1 Analyse van economische teksten.....................................................................................49
9.2 Toepassen van theorie op casussen...................................................................................49
9.3 Tijdmanagement bij het examen........................................................................................50
Extra: moeilijker niveau............................................................................................................51
, Oefentoets HAVO Economie 2027
Voorbereiding op het Centraal Examen (CE)
Welkom bij deze uitgebreide oefentoets HAVO Economie. Deze uitgave is ontwikkeld als
voorbereiding op het Centraal Examen en sluit aan bij de examenstof zoals vastgesteld voor het vak
Economie in de bovenbouw van de HAVO. De oefentoets biedt een realistische benadering van het
niveau, de vraagstelling en de vaardigheden die tijdens het landelijke examen worden getoetst.
Het centraal examen economie draait niet alleen om het kennen van economische begrippen, maar
vooral om het kunnen toepassen van economische kennis in uiteenlopende maatschappelijke en
actuele situaties. Tijdens het examen wordt verwacht dat je economische problemen kunt analyseren,
verbanden kunt leggen tussen verschillende onderwerpen en onderbouwde conclusies kunt trekken op
basis van gegevens, grafieken, tabellen en economische modellen.
Deze oefentoets bevat een gevarieerde verzameling van vragen die vergelijkbaar zijn met de opbouw
van het officiële centraal examen. De vragen lopen uiteen van gemiddelde moeilijkheidsgraad tot
uitdagende examenopgaven, zodat je optimaal wordt voorbereid op alle onderdelen van het CE.
Wat wordt getoetst?
Tijdens het centraal examen worden onder andere de volgende vaardigheden beoordeeld:
Economische begrippen correct herkennen en toepassen.
Economische situaties analyseren.
Rekenen met economische gegevens.
Grafieken, tabellen en diagrammen interpreteren.
Economische modellen gebruiken.
Oorzaak-gevolgrelaties uitleggen.
Standpunten economisch onderbouwen.
Actuele maatschappelijke ontwikkelingen economisch verklaren.
Conclusies trekken op basis van beschikbare informatie.
Open vragen helder en logisch formuleren.