Samenvatting Hoofdlijnen Nederlands recht, ISBN: 9789001593193 Recht (REC13)

Samenvatting Recht
Hoofdstuk 1 (lesweek 2)
(hoofdstuk 1)

Burgerlijk wetboek indeling:

 Boek 1: Personen- en familierecht
 Boek 2: Rechtspersonen
 Boek 3: Vermogensrecht algemeen
 Boek 4: Erfrecht
 Boek 5: Zakelijke rechten
 Boek 6: Verbintenissenrecht algemeen
 Boek 7: Bijzondere overeenkomsten
 Boek 7A: Bijzondere overeenkomsten vervolg
 Boek 8: Verkeersmiddelen en vervoer
 Boek 10: Internationaal privaatrecht

Functies van het recht

 Normatieve functie
 rechtsnormen die nageleefd moeten worden
 Geschil Oplossende functie
 geen eigenrichting, dus niet het heft in eigen hand nemen, maar een rechtelijke macht dit
laten doen.
 Additionele (aanvullende) functie
 als er niets is afgesproken (qua rechtsregels), dan worden deze regels als nog toegepast
 Instrumentele functie
 de wetgever hakt de knoop door. Het heeft hier niets te maken met normen. Bijvoorbeeld
de verkeersregels.

Al het recht kunnen we vinden in rechtsbronnen. Er zijn in totaal vier rechtsbronnen:

 De wet
 Het verdrag
 De jurisprudentie
 De gewoonte

De wet (geschreven rechtsregel)
Bij de wet is er sprake van verschillende rechten, zoals privaatrecht en publiekrecht. Daarnaast kun je
de wet ook verdelen in:

 Materieel recht
 gaat om de inhoud, dus de regels zelf = Burgerlijk Wetboek
 Formeel recht
 de manier waarop regels gehandhaafd worden (dus de buitenkant) = Wetboek van
Burgerlijke rechtsvordering

Bovendien is er altijd een wetgever als we het hebben over de wet. Er zijn drie soorten:

 De nationale wetgever (wetgever op centraal niveau)
 dit is de regering en de Statengeneraal, zij voeren eigenlijk altijd recht uit in formele zin.

,  De decentrale wetgever
 provincies en gemeentes, hun regels heten geen wet maar een vordering. Zij voeren het
recht uit in materiele zin.
 Andere instanties

Wet in materiele zin
 Een wet die voor iedereen bedoeld is; iedere regeling van een wetgever die geschreven is voor
een onbepaald aantal

Wet in formele zin
 komt tot stand door de hoogste wetgever

Op bladzijde 26 staat een schema om te weten welke van de twee je moet gebruiken.

Privaatrecht (civiel recht of burgerlijk recht)
 recht dat geldt tussen burgers onderling

Onderverdeling in:

 Personen- en familierecht
 Vermogensrecht
 Ondernemingsrecht
 Burgerlijk procesrecht

Vermogensrecht
 geld waardeerbare handelingen tussen burgers onderling waaraan juridische gevolgen verbonden
zijn. Je kunt deze onderverdelen in:

 Goederenrecht
 Verbintenissenrecht
 overeenkomstenrecht, bijzondere overeenkomsten (arbeid en koop) en onrechtmatige en
rechtmatige daad

Personen- en familierecht
 geboorte, huwelijk, adoptie, partnerschap en regeling van vermogen tussen echtgenoten.

Ondernemingsrecht
 alles wat ondernemingen en bedrijven betreft

Burgerlijk procesrecht
 de persoon moet zelf naar de rechter stappen, zodat het recht uitgevoerd kan worden

Publiekrecht (recht dat geldt tussen overheid en burger)

 Strafrecht
 Staatsrecht
 Bestuursrecht

Strafrecht
 de staat die doormiddel van het OM actief optreedt om sancties te eisen bij overtreding van de
normen

Staatsrecht
 dit recht regelt de wijze waarop het Nederlandse staatsbestel wordt vormgegeven en de invloed
die de burgers daarop kunnen uitoefenen (bijvoorbeeld de Grondwet)

, Bestuursrecht
 dit recht heeft betrekking op de mogelijkheden die de overheid heeft om regulerend op te treden
ten aanzien van de maatschappij (bijvoorbeeld de Algemene wet bestuursrecht)

het verdrag
het verdrag is een overeenkomst tussen twee of meer staten

 Bilateraal verdrag
 tussen twee staten
 Multilateraal verdrag
 tussen meer dan twee staten

De jurisprudentie (de rechtsspraak)
De beslissingen van rechters worden het volgende genoemd:

 Vonnis (gegeven door de rechtbank)
 Arrest (gegeven door het gerechtshof en de hoge raad)

Verschillende interpretatiemethoden en redeneerwijzen zijn te vinden vanaf bladzijde 28

De gewoonte
De gewoonte is een herhaling van feiten in gelijksoortige verhoudingen. Er zijn echter wel twee
voorwaarden voordat een gewoonte onder het recht valt, namelijk:

 Vaste gedragslijn
 Rechtsplicht

Handige begrippen
Procederen: naar de rechter gaan om een geschil te laten beslechten

Dwingend recht: je kunt niet van dit recht afwijken

Aanvullend recht: recht waarvan burgers mogen afwijken

Objectief recht: positief recht, recht dat uit de geldende rechtsbronnen voortvloeit

Subjectief recht: recht dat een rechtssubject heeft (natuurlijke persoon bijvoorbeeld)

Rechtssubject: een drager van rechten en plichten




Hoofdstuk 2 en 4 (lesweek 3 & 4)
(hoofdstuk 2)