Uitwerking kennisclips Inleiding Europees Recht!

Kennisclips Inleiding Europees Recht

De EU instellingen
Overzicht
 Welke instellingen heeft de EU (art. 13 lid 1 VEU)
o Het Europees Parlement
o De Europese Raad
o De Raad (van Europa)
o De Europese Commissie
o Het Hof van Jutsitie van de Europese Unie
o De Europese Centrale Bank
o De Rekenkamer
o De EU heeft ook nog andere organen, agentschappen en instanties,
maar dat zijn geen instellingen.
 Bijv. Frontex (grensbewaking), EMA (medicijnen) en de
Eurogroup (euro)

Het Europees Parlement (art. 14 VEU & art. 223-233 VWEU)
 Bestond eerst uit vertegenwoordigers van nationale parlementen. In 1979 voor
het eerst direct gekozen.
 Maximaal 750 leden (plus voorzitter). Nederland verdeelt 29 zetels.
 Degressief evenredige vertegenwoordigen van burgers per lidstaat (grote
landen zijn ondervertegenwoordigd)
 Elke vijf jaar gekozen
 Vergaderd in Brussel en Straatsburg
 Parlement georganiseerd in fracties (lidstaat-overstijgende politieke groepen)
 Het EP heeft wetgevende, controlerende en begrotingstaken
 Mede-wetgever onder de gewone wetgevingsprocedure (art. 289 VWEU)
o Geen recht van initiatief onder de gewone wetgevingsprocedure
o Geeft goedkeuring aan benoeming leden Europese Commissie (art.
17.7 VEU)
o Controle van de Europese Commissie (art. 17.8 VEU)
 Kan Commissie als geheel wegsturen

De Europese Raad (art. 15 VEU)
 Niet te verwarren met Raad van Europa!
 Bestaat uit Staatshoofden en Regeringsleiders van de lidstaten (plus
Voorzitter en de voorzitter van de Commissie)
 Vergadert 2x per jaar (of vaker als dat nodig is)
 Bepaalt de algemene politieke lijn van de EU en handelt vaak op basis van
consensus
 Geen wetgevingstaak

De Raad (de raad van ministers) art. 16 VEU en art. 237-243 VWEU
 Niet te verwarren met de Europese Raad!
 Bestaat uit 1 minister per lidstaat en komt samen in verschillende
raadsformaties (bijv. Financiën, landbouw, energie). Roterend voorzitterschap
(elke 6 maanden)
 Wetgevende taak, begrotingstaak en beleidstaken

1

,  Besluit meestal bij gekwalificeerde meerderheid (QMV)
o Onder gekwalificeerde meerderheid wordt verstaan ten minste 55% van
de leden van de Raad die deelnemende lidstaten vertegenwoordigen
waarvan de bevolking ten minste 65% uitmaakt van alle deelnemende
staten.
 Voorbereiding van besluiten door twee Comités van Permanente
Vertegenwoordigers (Coreper)
 Politieke controle op de Raad gebeurt (als het goed is) door de nationale
parlementen

De Europese Commisie (art. 17 VEU)
 Ook wel commissie genoemd
 1 lid per lidstaat  nu 27 Commissarissen
 In beginsel aangesteld voor 5 jaar na verkiezingen van Europees Parlement
o Eerst selectie voorzitter door Europese Raad  Europees Parlement
o Dan goedkeuring gehele commissie door Europees Parlement
 Voorzitter zet richtsnoeren uit en kan individuele leden ontslaan
o Verschillende ondervoorzitters  vormgeven beleid
 Opereert onafhankelijk van lidstaten
 Legt verantwoording af aan Europees Parlement, kan door Europees
Parlement ontslagen worden
 Doet voorstellen voor EU wetgeving (art. 289 VWEU)
 Controleert de naleving van Europees recht
o Bijv. via inbreukprocedure (art. 258 VWEU)
o Of voor mededingsrecht/staatssteun (art. 101-109 VWEU)
 Voert begroting uit
 Geeft leiding aan grootste deel van de EU ambtenarij

Hof van Justitie van de Europese Unie
 Niet te verwarren met Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM)
 Bestaat uit:
o Hof van Justitie
 1 rechter per lidstaat
 11 advocaten-generaal
o Het Gerecht
 2 rechters per lidstaat
o Eventueel gespecialiseerde rechtbanken
 Benoeming door de lidstaten gezamenlijk, na advies van een onafhankelijk
panel (art. 255 VWEU)
 Verschillende procedures:
o Prejudiciële vragen van nationale rechters over de uitleg of geldigheid
van EU recht (art. 267 VWEU)
o Inbreukprocedure (art. 258 VWEU). Commissie tegen een lidstaat
o Beroep tot nietigverklaring (art. 263 VWEU) gericht tegen een
handeling van de EU instellingen en organen




2