VOORKENNIS HOOFDSTUK 1
———————————————————————————————————————————
Arbeidsintensief Productie proces waarbij veel arbeid wordt ingezet per product.
Armoedegrens Inkomen dat je nodig hebt om in je basisbehoefte te kunnen
voorzien. De grens is door de VN vastgesteld op €1,70 per dag.
Naar schatting leven 700 miljoen mensen in extreme armoede
(2015).
Bevolkingsgroei: Toename van de bevolking in een bepaalde periode. De toename
kan het gevolg zijn van een geboorteoverschot, een
vestigingsoverschot of een combinatie hiervan.
BRIC(S) Afkorting voor landen (Brazilië, Rusland, India, China, Zuid-Afrika)
die in de periode 2000-2012 een snelle economische groei
doormaakten.
Gini-coëfficiënt Een maat om sociale ongelijkheid te meten. De coëfficiënt loopt van
0 (volledige gelijkheid) tot 1 (volledige ongelijkheid)
Handelsbalans Overzicht van de waarde van de geëxporteerde en geïmporteerde
goederen van een land.
Informele sector Het niet-officiële deel van de economie van een land. De
opbrengsten van deze sector worden niet of geschat opgenomen in
de officiële statistieken. Ook wel scharreleconomie genoemd.
Megastad Stad met meer dan 100 miljoen inwoners.
Vergrijzing De toename van het aandeel ouderen (>65 jaar) in de bevolking.
Welzijn De rijkdom van een land op basis van levensomstandigheden zoals
gezondheid, scholing en voedsel. Ook wel maatschappelijke welvaart
genoemd.
Welvaart is met geld en welzijn met levensomstandigheden.
————————————————————————————————————————
, 1.1: Verschillen in welvaart
———————————————————————————————————————————
Bruto Binnenlands Product (bbp) per hoofd/ inwoner - De toegevoegde waarde van alle
goederen en diensten die door binnen - én buitenlandse ondernemingen in een land in één jaar
worden geproduceerd gedeeld door het aantal inwoners.
Beroepsbevolking - Dat deel van de bevolking dat tegen betaling een beroep uitoefent plus de
werklozen. De beroepsbevolking wordt ingedeeld in de primaire, secundaire en tertiaire sector.
VN- ontwikkelingsindex - Maatstaf samengesteld uit de koopkracht, alfabetiseringsgraad en de
levensverwachting en gebruikt om de maatschappelijke ontwikkeling vast te stellen.
Levensverwachting - Het aantal jaren dat iemand gemiddeld not te leven heeft, gelet op
sterftekans. De levensverwachting bij geboorte wordt het meest gebruikt.
Analfabetisme - Het niet kunnen lezen en schrijven.
Koopkracht - De hoeveelheid goederen of diensten die je in een land voor 1 dollar kunt kopen.
Sociale ongelijkheid - Grote en ongewenste verschillen in welvaart en ontwikkelingskansen
tussen de verschillende groepen (klassen) van de bevolking.
Regionale ongelijkheid - Grote en ongewenste verschillen in ontwikkeling tussen gebieden.
Bruto regionaal product per hoofd - Het inkomen per hoofd binnen een regio.
———————————————————————————————————————————
Hoe meet je welvaart?
• BNP Per Hoofd = Alles wat er wordt verdiend verdeeld over alle inwoners.
• Samenstelling beroepsbevolking:
- Primaire sector = landbouw, vissen
- Secundaire sector = fabriek
- Tertiaire sector = dienst verlenen
• VN-Welzijnsindex- Meet levensverwachting, analfabetisme, toegang tot schoon drinkwater, etc.
———————————————————————————————————————————
Problemen van bij het meten van welvaart
• Geld is niet overal evenveel waard (koopkracht —> wat je kunt kopen in een land voor 1 dollar))
• Informele sector niet meegenomen
• Het BBP is een gemiddelde (grote verschillen tussen groepen = sociale ongelijkheid)
• Je ziet geen regionale ongelijkheid
———————————————————————————————————————————
De verdeling van de welvaart
De wereld kun je opdelen in 3 gebieden:
• Centrum —> de rijkste landen
• Semi-periferie —> opkomende landen (middenin)
• Periferie —> arme landen
———————————————————————————————————————————
Arbeidsintensief Productie proces waarbij veel arbeid wordt ingezet per product.
Armoedegrens Inkomen dat je nodig hebt om in je basisbehoefte te kunnen
voorzien. De grens is door de VN vastgesteld op €1,70 per dag.
Naar schatting leven 700 miljoen mensen in extreme armoede
(2015).
Bevolkingsgroei: Toename van de bevolking in een bepaalde periode. De toename
kan het gevolg zijn van een geboorteoverschot, een
vestigingsoverschot of een combinatie hiervan.
BRIC(S) Afkorting voor landen (Brazilië, Rusland, India, China, Zuid-Afrika)
die in de periode 2000-2012 een snelle economische groei
doormaakten.
Gini-coëfficiënt Een maat om sociale ongelijkheid te meten. De coëfficiënt loopt van
0 (volledige gelijkheid) tot 1 (volledige ongelijkheid)
Handelsbalans Overzicht van de waarde van de geëxporteerde en geïmporteerde
goederen van een land.
Informele sector Het niet-officiële deel van de economie van een land. De
opbrengsten van deze sector worden niet of geschat opgenomen in
de officiële statistieken. Ook wel scharreleconomie genoemd.
Megastad Stad met meer dan 100 miljoen inwoners.
Vergrijzing De toename van het aandeel ouderen (>65 jaar) in de bevolking.
Welzijn De rijkdom van een land op basis van levensomstandigheden zoals
gezondheid, scholing en voedsel. Ook wel maatschappelijke welvaart
genoemd.
Welvaart is met geld en welzijn met levensomstandigheden.
————————————————————————————————————————
, 1.1: Verschillen in welvaart
———————————————————————————————————————————
Bruto Binnenlands Product (bbp) per hoofd/ inwoner - De toegevoegde waarde van alle
goederen en diensten die door binnen - én buitenlandse ondernemingen in een land in één jaar
worden geproduceerd gedeeld door het aantal inwoners.
Beroepsbevolking - Dat deel van de bevolking dat tegen betaling een beroep uitoefent plus de
werklozen. De beroepsbevolking wordt ingedeeld in de primaire, secundaire en tertiaire sector.
VN- ontwikkelingsindex - Maatstaf samengesteld uit de koopkracht, alfabetiseringsgraad en de
levensverwachting en gebruikt om de maatschappelijke ontwikkeling vast te stellen.
Levensverwachting - Het aantal jaren dat iemand gemiddeld not te leven heeft, gelet op
sterftekans. De levensverwachting bij geboorte wordt het meest gebruikt.
Analfabetisme - Het niet kunnen lezen en schrijven.
Koopkracht - De hoeveelheid goederen of diensten die je in een land voor 1 dollar kunt kopen.
Sociale ongelijkheid - Grote en ongewenste verschillen in welvaart en ontwikkelingskansen
tussen de verschillende groepen (klassen) van de bevolking.
Regionale ongelijkheid - Grote en ongewenste verschillen in ontwikkeling tussen gebieden.
Bruto regionaal product per hoofd - Het inkomen per hoofd binnen een regio.
———————————————————————————————————————————
Hoe meet je welvaart?
• BNP Per Hoofd = Alles wat er wordt verdiend verdeeld over alle inwoners.
• Samenstelling beroepsbevolking:
- Primaire sector = landbouw, vissen
- Secundaire sector = fabriek
- Tertiaire sector = dienst verlenen
• VN-Welzijnsindex- Meet levensverwachting, analfabetisme, toegang tot schoon drinkwater, etc.
———————————————————————————————————————————
Problemen van bij het meten van welvaart
• Geld is niet overal evenveel waard (koopkracht —> wat je kunt kopen in een land voor 1 dollar))
• Informele sector niet meegenomen
• Het BBP is een gemiddelde (grote verschillen tussen groepen = sociale ongelijkheid)
• Je ziet geen regionale ongelijkheid
———————————————————————————————————————————
De verdeling van de welvaart
De wereld kun je opdelen in 3 gebieden:
• Centrum —> de rijkste landen
• Semi-periferie —> opkomende landen (middenin)
• Periferie —> arme landen
