Samenvatting voeding bij
gezondheid en ziekte
H12 Voeding bij zwangerschap en lactatie
12.1 Belang van voeding voor en tijdens de zwangerschap
Gezonde voeding vóór de zwangerschap is om verschillende reden belangrijk:
1. Kans op zwangerschap (ook voeding van vader)
2. Meer kans op normale zwangerschap en gezond kind
3. Gezondheidseffecten op latere leeftijd
Situaties waarin een grotere kans bestaat op een slechte voedingstoestand zijn:
- Tienerzwangerschappen
- Snel opeenvolgende zwangerschappen
- Meerlingzwangerschappen
- Veelvuldige misselijkheid en braken
- Overmatig gebruik van alcohol
- Gebruik van drugs
Omdat gezonde voeding bijdraagt aan gezondheid van moeder en kind belangrijk om mensen met
een kinderwens voor te lichten over een goede voeding en andere leefstijlgewoonten. Er zijn
verschillende coaching programma’s om ouders te helpen lifestyle aan te passen
Vrouwen die zwanger willen worden foliumzuusuppletie slikken voor de conceptie wordt
aangeraden per dag 0,4mg te gebruiken
Drie perioden zwangerschap:
1. Eerste 3 maanden alle organen van de foetus worden aangelegd
2. Tweede 3 maanden organen zich verder ontwikkelen
3. Derde 3 maanden accent ligt op groei
12.2 Het begin van de zwangerschap
Misselijkheid
Veel vrouwen last van misselijkheid (vooral ’s morgens), etensgeuren. Medicijnen die deze
verschijnselen verminderen, maar geen 1 is 100% veilig voor de foetus Soms koolhydraatrijke
voeding een positieve werking Deel van de vrouwen reageert positief op vitamine B6 therapie
Bij 2% van de zwangerschappen is braken zo ernstig dat er complicaties ontstaan:
- Gewichtsverlies
- Dehydratie
- Ketonurie
- Stoornissen in de elektrolytenbalans (hyperemis gravidarum)
Indien vocht- en voedselinname binnen 1 á 2 dagen niet verbeteren sondevoeding gegeven
, Veranderde smaak
Veel vrouwen merken dat hun smaak veranderd. Koffie en vette gerechten gaan tegenstaan.
Soms ontstaat er een voorkeur voor bepaalde voedingsmiddelen.
Ook worden er vreemde eetgewoonten toegeschreven aan psychologische en hormonale factoren
Alcoholgebruik tijdens zwangerschap
Alcoholgebruik tijdens eerste trimester zwangerschap organen worden aangelegd
schadelijkheid het grootst
Alcoholmisbruik kan leiden tot:
- Mentale retardatie
- Groeiachterstand
- Aangeboren afwijkingen
Kleine hoeveelheid alcohol (bijv. 1 glas per dag) soms minder kans maar niet verantwoord
Andere schadelijke gewoonten
Andere gewoonten die de aanstaande moeder moet vermijden:
- Gebruik van medicijnen
- Vitaminepreparaten
- Andere voedingssupplementen zonder medische begeleiding (uitzondering foliumzuur)
- Roken
- Drugsgebruik
- Ruim koffiegebruik
- Vermageringskuur
Teveel cafeïne grotere kans op miskraam of laag geboortegewicht van het kind
Toxoplasmose
Het gebruik van rauw of halfgaar vlees is tijdens zwangerschap af te raden anders vrouw
geïnfecteerd raken met toxoplasmose
Toxoplasmose voor de vrouw een onschuldige ziekte waarvan ze nauwelijks iets merkt foetus
kan blijvende schade krijgen aan aantal organen hersenen en ogen vooral grootste risico in de
eerste 3 maanden van de zwangerschap
Listeriose
Rauw of halfgaar vlees ook af te raden besmetting bacterie listeria (listeriose) komt niet veel
voor maar de gevolgen kunnen ernstig zijn kan abortus veroorzaken
Bacterie is goed bestand tegen koude en zout, maar niet tegen verhitten.
gezondheid en ziekte
H12 Voeding bij zwangerschap en lactatie
12.1 Belang van voeding voor en tijdens de zwangerschap
Gezonde voeding vóór de zwangerschap is om verschillende reden belangrijk:
1. Kans op zwangerschap (ook voeding van vader)
2. Meer kans op normale zwangerschap en gezond kind
3. Gezondheidseffecten op latere leeftijd
Situaties waarin een grotere kans bestaat op een slechte voedingstoestand zijn:
- Tienerzwangerschappen
- Snel opeenvolgende zwangerschappen
- Meerlingzwangerschappen
- Veelvuldige misselijkheid en braken
- Overmatig gebruik van alcohol
- Gebruik van drugs
Omdat gezonde voeding bijdraagt aan gezondheid van moeder en kind belangrijk om mensen met
een kinderwens voor te lichten over een goede voeding en andere leefstijlgewoonten. Er zijn
verschillende coaching programma’s om ouders te helpen lifestyle aan te passen
Vrouwen die zwanger willen worden foliumzuusuppletie slikken voor de conceptie wordt
aangeraden per dag 0,4mg te gebruiken
Drie perioden zwangerschap:
1. Eerste 3 maanden alle organen van de foetus worden aangelegd
2. Tweede 3 maanden organen zich verder ontwikkelen
3. Derde 3 maanden accent ligt op groei
12.2 Het begin van de zwangerschap
Misselijkheid
Veel vrouwen last van misselijkheid (vooral ’s morgens), etensgeuren. Medicijnen die deze
verschijnselen verminderen, maar geen 1 is 100% veilig voor de foetus Soms koolhydraatrijke
voeding een positieve werking Deel van de vrouwen reageert positief op vitamine B6 therapie
Bij 2% van de zwangerschappen is braken zo ernstig dat er complicaties ontstaan:
- Gewichtsverlies
- Dehydratie
- Ketonurie
- Stoornissen in de elektrolytenbalans (hyperemis gravidarum)
Indien vocht- en voedselinname binnen 1 á 2 dagen niet verbeteren sondevoeding gegeven
, Veranderde smaak
Veel vrouwen merken dat hun smaak veranderd. Koffie en vette gerechten gaan tegenstaan.
Soms ontstaat er een voorkeur voor bepaalde voedingsmiddelen.
Ook worden er vreemde eetgewoonten toegeschreven aan psychologische en hormonale factoren
Alcoholgebruik tijdens zwangerschap
Alcoholgebruik tijdens eerste trimester zwangerschap organen worden aangelegd
schadelijkheid het grootst
Alcoholmisbruik kan leiden tot:
- Mentale retardatie
- Groeiachterstand
- Aangeboren afwijkingen
Kleine hoeveelheid alcohol (bijv. 1 glas per dag) soms minder kans maar niet verantwoord
Andere schadelijke gewoonten
Andere gewoonten die de aanstaande moeder moet vermijden:
- Gebruik van medicijnen
- Vitaminepreparaten
- Andere voedingssupplementen zonder medische begeleiding (uitzondering foliumzuur)
- Roken
- Drugsgebruik
- Ruim koffiegebruik
- Vermageringskuur
Teveel cafeïne grotere kans op miskraam of laag geboortegewicht van het kind
Toxoplasmose
Het gebruik van rauw of halfgaar vlees is tijdens zwangerschap af te raden anders vrouw
geïnfecteerd raken met toxoplasmose
Toxoplasmose voor de vrouw een onschuldige ziekte waarvan ze nauwelijks iets merkt foetus
kan blijvende schade krijgen aan aantal organen hersenen en ogen vooral grootste risico in de
eerste 3 maanden van de zwangerschap
Listeriose
Rauw of halfgaar vlees ook af te raden besmetting bacterie listeria (listeriose) komt niet veel
voor maar de gevolgen kunnen ernstig zijn kan abortus veroorzaken
Bacterie is goed bestand tegen koude en zout, maar niet tegen verhitten.
