Samenvatting MK semester 2, periode 2, HVVB17MKE2.2

weekSamenvatting MK
Semester 2, periode 2
Week 1

H18.4 sterven en dood (A&F)
Sterven:
 Het huidgevoel is het eerste zintuig dat afsterft, pijngewaarwording verdwijnt
 Daarna vermindert gezichtsvermogen
 Gehoor blijft het langs intact
 De verst gelegen lichaamsdelen worden minder doorbloed waardoor de huid koud aanvoelt
 RR daalt, hartslag snel en onregelmatig
 Ademhaling traag en moeizaam, slijm hoopt op en hoesten lukt niet meer  reutelende
ademhaling
 Spieren verslappen  incontinent, geen goede houding in bed vinden
 Facies hippocratica: typische gelaatsuitdrukking, spitse, bleke en koele neuspunt, spitse kin,
ingevallen slapen, koele oren, bewegingloze lippen, slaphangende wangen, grauwe huidskleur,
koud zweet.
 Wanneer ademhaling stopt klopt het hart nog even door, de dood treedt in door zuurstofgebrek
in de hersenen.

De overledene:
 Dood: als de belangrijke functies zijn uitgevallen: ademhaling, circulatie, hersenfuncties en
reflexen.
 Lijkvlekken: bruine, paarse verkleuringen, na een kwartier/half uur. Gevolg van opgehoopt bloed.
 Rigor mortis (lijkstijfheid): na twee tot drie uur. Begint bij het hoofd. Komt door verstijving van
dwarsgestreepte spieren.
 Na 8-12 uur is het lichaam volledig verstijfd. Na 30 uur niet meer verstijfd.
 Ontbinding: veroorzaakt door bacteriën uit het maag-darmkanaal.
 Autolyse (zelfvertering): enzymen komen vrij uit de cellen.


H15.3 Osteoporose (KP)
Osteoporose = skeletafwijking met afgenomen botmassa en toegenomen risico op spontane fracturen.

Oorzaken:
- Daling van oestrogeen postmenopauzaal (meest frequentie risicofactor)
- Langdurig gebruik corticosteroïden (prednison)  versneld verlies botmassa
- Gebrek aan bewegen
- Te weinig calciuminname
- Tekort zonlicht
- Alcoholisme en roken
Verschijnselen:
- Verminderde lichaamslengte (vroeg teken)
- Botten breken (zonder trauma) = spontane (pathologische) fracturen
- Lage rugpijn (door ingezakte wervels)
- Heupfracturen

, - Polsfracturen
Onderzoek:
- Anamnese  gericht op risicofactoren en (pijn) klachten
- Lichamelijk onderzoek  fractuurtekenen
- Bloedonderzoek  normale waarden van CA++, fosfaat en parathormoon
- Röntgenopnamen  vergevorderde osteoporose en fracturen
- Botdensitometrie  bepaling van botmassa met DEXA-techniek  minder ernstig verlies van
botmassa aantonen
Behandeling:
- Preventieve adviezen:
- Voldoende lichaamsbeweging
- Voldoende calcium
- Regelmatig zonlicht
- Vallen voorkomen
- Roken stoppen
- Medicatie  meest effectief bij ernstige osteoporose

Bisfosfonaten  alendronine-zuur en residronaat  remmen botresorptie
Dagelijks 1000mg calcium en 800mg colecalciferol
Denosumab  remt ontwikkeling van actieve osteoclasten
Raloxifen  stimulerend effect op oestrogeenreseptor van botten


H15.4 Reuma (KP)
Reuma = verzamelnaam voor pijnlijke, niet-traumatische aandoeningen van het bewegingsapparaat
Basisbehandeling  ontlasten en rust
Onbelaste oefeningen  helpen contracturen van kapsel of spieren te voorkomen
NSAID’s en corticosteroïden  ontstekingsremmend
Bij pijn en zwelling  ondanks rust  operatie

1. Reumatoïde artritis
Meest frequente gewrichtsaandoening bij jongvolwassenen
3 maal zoveel voor bij vrouwen als mannen
Vooral metacarpophalangeale (MCP), proximale interphalange (PIP) en metatarsophalangeale (MTP)
gewrichten ontstoken

Lijdt tot roodheid, warmte, pijn, zwelling en bewegingsbeperking van vingers en tenen

Oorzaak
Er worden immuuncomplexen tegen de synoviale membraan gevormd  oorzaak onbekend
Roept afweerreactie op van o.a. granulocyten  gewricht beschadigd
Verschijnselen
Diagnose wordt gesteld als patiënt voldoet aan 4 van de 7 criteria:
- Ochtendstijfheid in of rondom gewrichten gedurende minstens 1 uur
- Poly-artritis (weke delenzwelling van 3 of meer gewrichten in onderarm en onderbeen)
- Artritis van hand of pols
- Symmetrische artritis = links en rechts (bijna) dezelfde gewrichten aangedaan
- Reuma noduli (subcutane knobbels bij benige uitsteeksels of in de buurt van een gewricht
- Reumafactor (aan te tonen met test bij minder dan 5% van gezonde controlepersonen een
positieve uitslag geeft)
- Erosies of peri-articulaire ontkalking van handen op röntgenfoto


Onderzoek

, - Anamnese  gewrichtsklachten
- Inspectie en palpatie  lokale ontstekingsverschijnselen (roodheid, warmte, zwelling, pijn en
bewegingsbeperking)
- Bloedonderzoek  reumafactor (immuuncomplex)  leukocytenaantal, CRP en BSE zijn
verhoogd
- Röntgenafbeelding à erosies (hapjes uit gewrichtsoppervlak) en ontkalking rond ontstoken
gewrichten

Behandeling
- Rust of ontlasten  gewricht schade beperken en onbelaste oefeningen kunnen verstijvingen
voorkomen
- Medicatie  prostaglandineremmers (acetylsalicylzuur), Corticosteroïden
- Disease modifying anterheumatic drugs (DMARD’s)  pas na maanden helpen
- Synovectomie  verwijdering van het gewrichtsverlies ter verlichting van pijn
- Arthrodese  gewricht operatief vastgezet en vormt zich benige, niet pijnlijke verbinding
- Gewrichtsprothesen

1. Artrose/artrosis deformans

Verdwijnt geleidelijk gewrichtskraakbeen zonder duidelijk ontstekingsverschijnselen

Oorzaken

- Primaire artrose  onbekende genetische factoren
- Secundaire artrose  verkeerde stand, hemathros (gewrichtsbloeding) of andere reumatische
aandoeningen

Verschijnselen

- Startpijn  hevigste na rust en nemen af na een paar keer bewegen
- Aantasting van de normaal gladde kraakbeenoppervlakken leidt tot crepiteren (kraken, schuren)
bij beweging
- Bewegingsbeperking
- Artrotis deformans  vaak voor in 1 dragend gewricht  coxartrose (heup), gonartrose (knie)
- Spondylartrose  in wervelkolom

Onderzoek

Anamnese  (pijn) klachten en risicofactoren

Inspectie  bewegingsbeperking  crepiteren

Röntgenopnamen  versmalde spleet tussen botten

Bloedonderzoek  leukocytenaantal, CRP en BSE zijn niet verhoogd

Behandeling
- Afvallen bij overgewicht
- Eenzijdig bewegen
- Voorkomen en goed behandelen van gewrichtstraumata  verminderd kans op ernstig artrose
- Paracetamol en/of NSAID’s
- Onbelaste oefeningen
- Osteotomie  stand van gewrichtsdeel veranderd worden
- Coxartrose  total-hip
- Gonartrose  total-knee
- Artrodese  stijf zetten van gewricht

, 2. Jicht
Jicht  berust op verstoorde stofwisseling van uraat en urinezuur, afbraakproducten van purine uit DNA
Lokaal hoge concentratie uraat of urinezuur  vorming van kristalletjes in gewrichten, onderhuids
bindweefsel en urinewegen  artritis, tophi en nierstenen ontstaan
10 maal zo vaak bij mannen als vrouwen

Oorzaken
- Vertraagde uitscheiding  te veel uraat of urinezuur
- Ouderdom, alcohol erfelijke factoren en weinig water drinken spelen rol
- Uraat en urinezuur  te veel  kan ook door cytostatica, weefseltrauma of veel (orgaan) vlees
eten gevormd worden  meer DNA afgebroken
- Mogelijk veroorzaakt kraakbeenschade  kristalvorming in gewricht bevorderd
Verschijnselen
- Begint met ontsteking van eerste metatarsophalangeale gewricht
- Vaak wakker worden met rode, warme, pijnlijke, gezwollen grote teen
- Ook bij enkels en knieën
- Tophi: afzetten van uraat onderhuids bij gewricht, boven peesscheden of op oorschelp
- Nierstenen  leiden tot recidiverende urineweginfecties
Onderzoek
- Anamnese  risicofactoren
- Lichamelijk onderzoek  ontstekingsverschijnselen en tophi
- Bloedonderzoek  verhoogde, normale of verlaagde concentratie uraat of urinezuur
- Nierfunctie  NA+, K+, creat en ureum
- Gewrichtspunctie  meest zekere manier om jicht vast te stellen  synoviale vloeistof bevat
uraatkristallen. Als in gewrichtsvloeistof calcium-pyrofosfaat-kristallen bevat  pseudojicht
Behandeling
- Acuut jichtaanval  NSAID’s of colchicine
- Corticosteroïden intra-articulair
- Meerdere aanvallen per jaar  medicatie om concentratie uraat of urinezuur te verlagen
- Allopurinol  blokkeert xantine-oxydase
- Benzbromaron  bevordert uitscheiding urinezuur
- Rasburicase  omzetting van urinezuur in allantoïne


3. Ziekte van Bechterew (spondylitis ankylopoetica)
= chronische ontsteking van verbinding tussen de wervellichamen (spondylitits) en sacro-iliacaal
gewrichten (sigewrichten)

Oorzaken
- Niet bekend maar erfelijke rol spelen een rol
- 9 van de 10  weefseltype B27
- Er is relatie tussen spondylitis ankylopoëtica en andere aandoeningen (oogontsteking, psoriasis,
ziekte van Crohn)

Verschijnselen
- Begint sluipend met lage rugklachten, ochtendstijfheid en bandgevoel om de borst
- Lordosen van wervelkolom verdwijnen, en bewegingsmogelijkheden nemen sterk af door
botvorming langs ligamensen rond corpora vertebrae
- Vooroverbuigend verstijven  onbehandelde patiënt
- Verstijving van costovertebrale gewrichten à kan ademhalingsbewegingen van ribben
belemmeren

Onderzoek