Thema 2.7 Acute zorg aan kinderen
HC.2 Zijn kinderen anders dan volwassenen? Anatomie en fysiologie van het gezonde kind
in grote lijnen beschrijven hoe de anatomische en fysiologische ontwikkeling van een kind 0 jaar tot de
puberteit verloopt.
Gewicht
Dosering medicijnen/kg
Gewicht (kg)= 8 + (2,5 x leeftijd in jaren)
1,5 jaar= 8+ (2,5 x 1)= 10,50 kg
1,5 jaar= 8+ (2,5 x 2)= 13
Zuigelingen: Gewicht(kg)= 4+ (0.5 x leeftijd in maanden)
Hulpmiddelen: pril-lint, rolmaat, prikboek (cognitieve hulpmiddelen)
Anatomie: met de groei veranderen de verhoudingen
Airway (bovenste luchtweg)
- hoofd = groot & nek = kort
- tong = in verhouding groot
- mondbodem = zacht
- < 3-6 mnd: neusademhalers: kunnen alleen maar door de neus ademhalen
- grote tonsillen
- epiglottis = hoefijzervormig: dus als die gaat zwellen, gaat hij bijna helemaal dicht
- larynx stand = hoog & recht
- trachea = korter, smaller en slapper (dus hij kan sneller knikken)
- kleinere neusholte snel verstopt bij verkoudheid
- melktanden: zitten losser (met intuberen sneller beschadigen)
- kinderen smalste deel trachea is cricoidring. Cuff komt bij intubatie bij cricoid te liggen, waardoor deze
kan zwellen zonder cuff intuberen
Breathing (ademhaling)
- Longen: 10-voudige toename vanaf de geboorte
- Luchtwegen: relatief nauw geringe obstructie=grote gevolgen!
Zuigelingen:
- diafragma ademhaling sneller vermoeid
- Ribben horizontaal: borstkas staat altijd in expiratiestand geen uitzetting thorax, omdat deze al
maximaal uitgezet is.
- compliante thoraxwand
Circulation (circulatie)
- Geboorte: grootte LV=RV
- 2 maanden: LV 2x> RV
- ECG: toename P-top & grootte QRS-complex naarmate kind groeit
Circulerend volume:
- kinderen= 70-80ml/kg (volwassenen: 65-75ml/kg)
- totaal circulerend volume kinderen<volwassenen kinderen sneller in shock.
Lichaamsoppervlak:
- gewicht: TLO neemt af.
- warmteverlies groter bij kleine kinderen (vooral hoofd)
Afweersysteem
- Bij de geboorte nog onrijp
- Zuigelingen: vatbaarder voor infecties
- Antistoffen moeder nemen af eerste 6 maanden
- BV: bescherming tegen infecties
Pubers
- adolescenten 10-19 jaar
- Vanaf 14e jaar: meer sterfte ongevallen; suïcide
, - Groeispurt: < lengte/ > lengte
- Geslachtskenmerken
- Adipositas
- Fysiologie: veranderingen gaan door
anatomische verschillen van de vitale functies (ademweg, ademhaling en circulatie) tussen kinderen en
volwassenen uitleggen
Airway en breathing kinderen Airway en breathing volwassene
snellere ademhaling doordat kinderen groeien en daardoor
hoger metabolisme hebben. Bij ziekte door koorts.
teugvolume = constant (5-7 ml/kg) Idem
ademarbeid = constant= 1% van zuurstofgebruik Idem
sterke compliantie (beweeglijkheid) thorax long en thoraxwand bepalen compliantie thoraxwand
toename longcomplantie eerste week na geboorte
luchtwegobstructie: gevolg intrekkingen intercostaal &
sternaal. Neusvleugelen.
minder negatieve intrathoracale druk
HbF neemt veel zuurstof op maar staat het moeilijk af.
Kwetsbare longen
Let daarnaast op:
- stridor, kreunen
- kleur (cyanose, grauw)
- neusvleugelen
- gebruik hulpademhalingsspieren.
- Intrekkingen thorax
Ciculation kinderen Circulation volwassenen
zuigelingen: klein SV/hoog HMV /kg
300ml/min./kg 70-80 ml/min./kg
afname tot 100ml/min./kg in adolescentie
hart groeit met als gevolg een tragere HF
HMV (=CO): wordt bepaald door HF HMV (=CO) wordt bepaald door SV en frequentie
bradycardie wordt slecht verdragen! SV: wordt bepaald door preload, afterload, contractiliteit
bradycardie & volumetherapie: weinig effect
Vanaf 2 jaar: myocardfunctie & reactie op volumetherapie als volwassene. Hiervoor heeft vullen weinig effect
daarom vaak bij kleine kinderen medicatie (adrenaline, tropinine)
RR-meten: belangrijk goede manchet!! Te kleine manchet = vals hoge tensie, te grote = vals lage tensie. HF en
sat. Zijn wel goed te meten, daarom RR niet altijd nodig.
Hartstils
tand
kinderen
komt
zelden
voor
door primaire hartaandoening: hart is in de regel nog goed.
- Secundair door hypoxie (onvoldoende zuurstofopname):
- Perinatale asfyxie: bijv. afknelling navelstreng, solutio placenta.
- Respiratoir falen: verkoudheid, longontsteking, astma. Of secundair door neurologische
stoornissen (convulsies, intoxicaties, verhoogde ICP, encefelapathie)
- Circulatoir falen: hartafwijking, shock (hypovolemisch, cardiogeen, obstructief)
, Bij volwassenen oorzaak hartstilstand primair cardiaal. De oxygenatie weefsels is nog prima na een
hartstilstand.
Kind en hartstilstand = eindpunt hypoxie
Volwassene en hartstilstan = beginpunt hypoxie
Outcome bij kinderen is slecht.
HC.3 Zijn kinderen anders dan volwassenen? Psychosociale aspecten van het gezonde kind
beschrijven hoe de normale psychosociale-, cognitieve en morele ontwikkeling van een kind 0 jaar tot
de puberteit in grote lijnen verloopt.
Piaget: ontwikkelingspsycholoog.
1. Cognitieve ontwikkeling: leren/denken/geheugen/problemen oplossen etc.
0-2 jaar: sensomotorische periode: input van uit de zintuigen, waardoor motorische reacties
- start taalontwikkeling: brabbelen
- toename motoriek baby: begrijpen ontstaan uit grijpen !
- rond 1 jaar: objectpermanentie: kennis dat een object (of persoon) nog steeds bestaat als je het niet
meer ziet.
- rond 2 jaar: zelf doen
2-6 jaar: pre-operationele periode:
- ‘waarom?’
- symbolische representatie ! iets kan wat anders voorstellen (bijv. bordenwisser als mobiel), woorden
bij objecten. taal krijgt inhoud.
- ontwikkeling van taal
- start getalbegrip, tot 5
- herkennen gaat beter: memory
- aandacht groeit: televisie kijken
- Beperking: niet-logisch denken, onvermogen om logische verbanden te leggen (Sinterklaas)
6-11 jaar: concreet-operationele periode: ‘ze kunnen naar school, basisschool start’
- denken wordt logisch en systematisch, slechts in hier-en-nu ! (nog niet het ‘wat als..’)
- Informatieverwerking hersenen wordt sneller:
+ geheugen, + geheugenstrategieën, + concentratie, start meta-cognitie (denken over het denken,
geheugenstrategieën ontwikkelen)
> 11 jaar: formeel-operationele periode: adolescentie
- ontwikkeling van abstract-logisch denken, over ‘wat zou kunnen’ !
- Toename selectieve aandacht en verdeelde aandacht
- Toename geheugenfunctie en strategieën
- Toename executieve functies (frontaalkwab) (het plannen en structureren om tot doelgericht gedrag
te komen)
- Meer ‘op de automatische piloot’ waardoor meer energie over blijft voor complexe cognitieve taken
- wiskunde
- introspectie: nadenken over eigen denken, voelen en willen !
- beroepskeuze
2. Emotionele ontwikkeling
Start bij HECHTING (John Bowlby): een duurzame emotionele relatie met de opvoeder, ontstaan voor het derde
levensjaar. Gebeurt vanaf de geboorte: baby’s huilen, kijken, lachen, kreizen. Ouders: sensitief en responsief
start van hechting (bij normale kinderen).
Goede hechting:
- separatieangst (rond 10 maanden): als mama/papa weggaat huilen
- begroetingsreactie: handjes uitsteken naar papa/mama als deze is weggeweest
- drang tot exploreren en nabijheid zoeken verzorger
Reactie bij veilige hechting: geruststelling door verzorger helpt goed.
Erik Erikson: goede hechting zorgt voor:
- Basaal vertrouwen in ouders en omgeving (versus basaal wantrouwen) vanaf babytijd
HC.2 Zijn kinderen anders dan volwassenen? Anatomie en fysiologie van het gezonde kind
in grote lijnen beschrijven hoe de anatomische en fysiologische ontwikkeling van een kind 0 jaar tot de
puberteit verloopt.
Gewicht
Dosering medicijnen/kg
Gewicht (kg)= 8 + (2,5 x leeftijd in jaren)
1,5 jaar= 8+ (2,5 x 1)= 10,50 kg
1,5 jaar= 8+ (2,5 x 2)= 13
Zuigelingen: Gewicht(kg)= 4+ (0.5 x leeftijd in maanden)
Hulpmiddelen: pril-lint, rolmaat, prikboek (cognitieve hulpmiddelen)
Anatomie: met de groei veranderen de verhoudingen
Airway (bovenste luchtweg)
- hoofd = groot & nek = kort
- tong = in verhouding groot
- mondbodem = zacht
- < 3-6 mnd: neusademhalers: kunnen alleen maar door de neus ademhalen
- grote tonsillen
- epiglottis = hoefijzervormig: dus als die gaat zwellen, gaat hij bijna helemaal dicht
- larynx stand = hoog & recht
- trachea = korter, smaller en slapper (dus hij kan sneller knikken)
- kleinere neusholte snel verstopt bij verkoudheid
- melktanden: zitten losser (met intuberen sneller beschadigen)
- kinderen smalste deel trachea is cricoidring. Cuff komt bij intubatie bij cricoid te liggen, waardoor deze
kan zwellen zonder cuff intuberen
Breathing (ademhaling)
- Longen: 10-voudige toename vanaf de geboorte
- Luchtwegen: relatief nauw geringe obstructie=grote gevolgen!
Zuigelingen:
- diafragma ademhaling sneller vermoeid
- Ribben horizontaal: borstkas staat altijd in expiratiestand geen uitzetting thorax, omdat deze al
maximaal uitgezet is.
- compliante thoraxwand
Circulation (circulatie)
- Geboorte: grootte LV=RV
- 2 maanden: LV 2x> RV
- ECG: toename P-top & grootte QRS-complex naarmate kind groeit
Circulerend volume:
- kinderen= 70-80ml/kg (volwassenen: 65-75ml/kg)
- totaal circulerend volume kinderen<volwassenen kinderen sneller in shock.
Lichaamsoppervlak:
- gewicht: TLO neemt af.
- warmteverlies groter bij kleine kinderen (vooral hoofd)
Afweersysteem
- Bij de geboorte nog onrijp
- Zuigelingen: vatbaarder voor infecties
- Antistoffen moeder nemen af eerste 6 maanden
- BV: bescherming tegen infecties
Pubers
- adolescenten 10-19 jaar
- Vanaf 14e jaar: meer sterfte ongevallen; suïcide
, - Groeispurt: < lengte/ > lengte
- Geslachtskenmerken
- Adipositas
- Fysiologie: veranderingen gaan door
anatomische verschillen van de vitale functies (ademweg, ademhaling en circulatie) tussen kinderen en
volwassenen uitleggen
Airway en breathing kinderen Airway en breathing volwassene
snellere ademhaling doordat kinderen groeien en daardoor
hoger metabolisme hebben. Bij ziekte door koorts.
teugvolume = constant (5-7 ml/kg) Idem
ademarbeid = constant= 1% van zuurstofgebruik Idem
sterke compliantie (beweeglijkheid) thorax long en thoraxwand bepalen compliantie thoraxwand
toename longcomplantie eerste week na geboorte
luchtwegobstructie: gevolg intrekkingen intercostaal &
sternaal. Neusvleugelen.
minder negatieve intrathoracale druk
HbF neemt veel zuurstof op maar staat het moeilijk af.
Kwetsbare longen
Let daarnaast op:
- stridor, kreunen
- kleur (cyanose, grauw)
- neusvleugelen
- gebruik hulpademhalingsspieren.
- Intrekkingen thorax
Ciculation kinderen Circulation volwassenen
zuigelingen: klein SV/hoog HMV /kg
300ml/min./kg 70-80 ml/min./kg
afname tot 100ml/min./kg in adolescentie
hart groeit met als gevolg een tragere HF
HMV (=CO): wordt bepaald door HF HMV (=CO) wordt bepaald door SV en frequentie
bradycardie wordt slecht verdragen! SV: wordt bepaald door preload, afterload, contractiliteit
bradycardie & volumetherapie: weinig effect
Vanaf 2 jaar: myocardfunctie & reactie op volumetherapie als volwassene. Hiervoor heeft vullen weinig effect
daarom vaak bij kleine kinderen medicatie (adrenaline, tropinine)
RR-meten: belangrijk goede manchet!! Te kleine manchet = vals hoge tensie, te grote = vals lage tensie. HF en
sat. Zijn wel goed te meten, daarom RR niet altijd nodig.
Hartstils
tand
kinderen
komt
zelden
voor
door primaire hartaandoening: hart is in de regel nog goed.
- Secundair door hypoxie (onvoldoende zuurstofopname):
- Perinatale asfyxie: bijv. afknelling navelstreng, solutio placenta.
- Respiratoir falen: verkoudheid, longontsteking, astma. Of secundair door neurologische
stoornissen (convulsies, intoxicaties, verhoogde ICP, encefelapathie)
- Circulatoir falen: hartafwijking, shock (hypovolemisch, cardiogeen, obstructief)
, Bij volwassenen oorzaak hartstilstand primair cardiaal. De oxygenatie weefsels is nog prima na een
hartstilstand.
Kind en hartstilstand = eindpunt hypoxie
Volwassene en hartstilstan = beginpunt hypoxie
Outcome bij kinderen is slecht.
HC.3 Zijn kinderen anders dan volwassenen? Psychosociale aspecten van het gezonde kind
beschrijven hoe de normale psychosociale-, cognitieve en morele ontwikkeling van een kind 0 jaar tot
de puberteit in grote lijnen verloopt.
Piaget: ontwikkelingspsycholoog.
1. Cognitieve ontwikkeling: leren/denken/geheugen/problemen oplossen etc.
0-2 jaar: sensomotorische periode: input van uit de zintuigen, waardoor motorische reacties
- start taalontwikkeling: brabbelen
- toename motoriek baby: begrijpen ontstaan uit grijpen !
- rond 1 jaar: objectpermanentie: kennis dat een object (of persoon) nog steeds bestaat als je het niet
meer ziet.
- rond 2 jaar: zelf doen
2-6 jaar: pre-operationele periode:
- ‘waarom?’
- symbolische representatie ! iets kan wat anders voorstellen (bijv. bordenwisser als mobiel), woorden
bij objecten. taal krijgt inhoud.
- ontwikkeling van taal
- start getalbegrip, tot 5
- herkennen gaat beter: memory
- aandacht groeit: televisie kijken
- Beperking: niet-logisch denken, onvermogen om logische verbanden te leggen (Sinterklaas)
6-11 jaar: concreet-operationele periode: ‘ze kunnen naar school, basisschool start’
- denken wordt logisch en systematisch, slechts in hier-en-nu ! (nog niet het ‘wat als..’)
- Informatieverwerking hersenen wordt sneller:
+ geheugen, + geheugenstrategieën, + concentratie, start meta-cognitie (denken over het denken,
geheugenstrategieën ontwikkelen)
> 11 jaar: formeel-operationele periode: adolescentie
- ontwikkeling van abstract-logisch denken, over ‘wat zou kunnen’ !
- Toename selectieve aandacht en verdeelde aandacht
- Toename geheugenfunctie en strategieën
- Toename executieve functies (frontaalkwab) (het plannen en structureren om tot doelgericht gedrag
te komen)
- Meer ‘op de automatische piloot’ waardoor meer energie over blijft voor complexe cognitieve taken
- wiskunde
- introspectie: nadenken over eigen denken, voelen en willen !
- beroepskeuze
2. Emotionele ontwikkeling
Start bij HECHTING (John Bowlby): een duurzame emotionele relatie met de opvoeder, ontstaan voor het derde
levensjaar. Gebeurt vanaf de geboorte: baby’s huilen, kijken, lachen, kreizen. Ouders: sensitief en responsief
start van hechting (bij normale kinderen).
Goede hechting:
- separatieangst (rond 10 maanden): als mama/papa weggaat huilen
- begroetingsreactie: handjes uitsteken naar papa/mama als deze is weggeweest
- drang tot exploreren en nabijheid zoeken verzorger
Reactie bij veilige hechting: geruststelling door verzorger helpt goed.
Erik Erikson: goede hechting zorgt voor:
- Basaal vertrouwen in ouders en omgeving (versus basaal wantrouwen) vanaf babytijd
