Leren Samenvatting
Hoofdstuk 1
De kern van leren is betekenisgeving: Het tot stand komen van betekenis of van verandering in betekenis.
Leren is een proces waarin we de wereld om ons heen en onszelf betekenis toekennen. Die betekenisgeving
komt tot stand door en in een sociaal- culturele wereld. Betekenisgeving komt tot uitdrukking en wordt
gedeeld in gedrag en handelen, alsook in de inrichting en vormgeving van de omgeving.
Consensus is overeenstemming
Verschillen in leren:
1. Op alle mogelijke plaatsen en gedurende je hele leven.
2. Door directe ervaring, door eigen handelen en door interactie met anderen.
3. Activiteit van de lerende: het construeren van betekenis. (leren door te kijken hoe iemand anders iets doet
en van daaruit er een betekenis aan geven.)
4. Gedrag en handelen resulteren in leren
5. Bij het leren zijn belangrijke emotionele kanten betrokken, zowel in het leerproces als in de leerresultaten.
6. Leerprocessen vinden ook ongemerkt plaats. Ook ben je je niet altijd bewust van leerresultaten.
7. Negatieve of onjuiste dingen leren.
8. Inhoud van leren hoeft geen objectieve feiten te bevatten, het kan ook betekenis geven in een bepaalde tijd
en omgeving waarover meer of minder overeenstemming is bereikt en door meer of minder mensen belangrijk
wordt geacht.
9. Het eerder geleerde vormt het referentiekader, waarbinnen nieuwe ervaringen en andere informatie
worden waargenomen en geïnterpreteerd.
10. Het kan ook afleren zijn, waarbij leerresultaten worden gewijzigd of vervangen.
11. Een sociaal proces met sociale resultaten. Leren is te beschrijven als een proces van interactie met en in
een sociale omgeving.
De belangstelling voor het spontane leren heeft meerdere redenen:
1. Je bouwt meer en andere vaardigheden, houdingen en kennis op in de observatie van succes op de
arbeidsmarkt/in het maatschappelijk leven/privéleven dan wat je op school wordt geleerd.
Hierbij heb je een onderscheid in:
Praktische intelligentie Wordt vooral ontwikkeld door spontane, buitenschoolse activiteiten.
Meervoudige intelligentie Intelligentie bestaat uit veel meer dan de vermogens die door de IQ-testen worden
gemeten en in het onderwijs de meeste aandacht krijgen.
Emotionele intelligentie het kennen, herkennen en constructief omgaan met eigen emoties en de emoties
van anderen.
2. Al het eerder geleerde heeft invloed. Tezamen vormt het referentiekader. Nieuwe informatie wordt selectief
opgenomen, aangepast aan de oude informatie, waarbij verdraaid en eventueel zelfs genegeerd.
Verschillende termen van leren;
- Informeel leren staat tegen formeel geregelde en georganiseerde leren op school.
- Incidenteel leren staat tegen intentioneel(doelbewust en doelgericht leren).
- Impliciet leren(niet of weinig bewuste leerprocessen of leerresultaten) staat tegen tot het bewuste, expliciete
leren in het onderwijs.
- Spontane leerprocessen staat tegen het leren dat wordt beoogd en georganiseerd op school.
,Om te overleven moeten mensen gezamenlijk betekenis geven aan, omgaan met en gebruikmaken van de
omgeving. De omgeving waarin we leren is daardoor primair een sociaal-culturele omgeving.
Leeractiviteiten zijn de activiteiten waardoor we op persoonlijke wijze gaan delen in en bijdragen aan die
gezamenlijke betekenisgeving.
Het delen van betekenis wordt mogelijk gemaakt door taal, symboolgebruik, vormgeving van de omgeving en
het gedrag van de mensen in die omgeving.
4 manieren van leren:
1. Leren door sociale interactie
2. Leren door directe ervaring
3. Leren door het verwerken van theorie
4. Leren door nadenken (reflectie)
(Moeten in het onderwijsproces zitten om het volledig te maken)
1. Leren door sociale interactie (gebeurt overal);
Leren waarbij samen handelen en actieve uitwisseling van informatie tussen mensen een centrale rol spelen.
Door het doen (gedragingen, handelen) als de manier van met elkaar praten.
In de alledaagse conversatie geven mensen allerlei meningen, ervaringen, ideeën en opvattingen te kennen en
reageren ze daarbij op verschillende manieren op elkaar; met meer/minder belasting, afkeurend/goedkeurend.
Sociale interactie is niet alleen meepraten maar ook meedoen, participeren in sociaal gedrag. Deel uitmaken
van de sociale omgeving.
Conversatie, samenwerken, conflicten
Karakters van gesprekken:
- Alledaagse conversatie (in de communicatie worden inhouden gedeeld, en verhoudingen tussen sprekers
vastgesteld)
- Discussie (ieder verdedigt en legt zijn eigen mening uit)
- Dialoog (samen zoeken naar een goede interpretatie, aanpak of oplossing)
- Brainstorm (iedereen oppert wilde ideeën om tot de beste oplossing te komen)
- Participeren in sociaal gedrag (de manier waarop mensen met elkaar omgaan, op elkaar reageren en dingen
doen in relatie tot elkaar)
Observatie- of model-leren Het observeren van anderen, die als model dienen voor het eigen handelen
(ouder-kind, leidinggevende-werknemer).
Leren door sociale interactie betreft ook het omgaan met en/of oplossen van conflicten.
Wat krijg je mee vanuit je directe omgeving? Was geweld iets normaals in huis of los je iets op door er over te
praten.
Leren is meer gebaat bij het nuchter onder ogen durven en kunnen zien van tegenstellingen, zodat deze
vanuit verschillende invalshoeken onderzocht kunnen worden.
2. Leren door directe omgeving
Is leren door handelen: Door zelf dingen te doen en te merken wat er gebeurt; zien, voelen, ruiken wat er goed
en verkeerd gaat. Leren door vallen en opstaan. ‘onder de knie krijgen’, ‘oefening baart kunst’.
Leren door ervaring is niet alleen leren door het eigen handelen, maar ook leren door in een omgeving te zijn
opgenomen.
Ook sociale interactie speelt een rol bij leren door ervaring. Je krijgt bijv. reacties op je handelen. Neem een
voorbeeld aan een ervaren docent die les geeft aan een klas pubers.
Blootstelling, Handelen, Observeren en Rolmodel.
, 3. Leren door het verwerken van theorie
Informatie en uitleg die een ander mondeling en/of door boeken en/of andere media verstrekt. Leren in het
onderwijs wordt gedaan door het theoretische leren;
- luisteren naar uitleg
- bestuderen van theoretische informatie
- Het verwerken van theorie
Hierdoor weet je niet hoe het daadwerkelijk in praktijk werkt.
Problemen bij het leren door het verwerken van theorie:
- Veel informatie wordt slechts opgeslagen in de vorm waarin de informatie wordt gepresenteerd, waardoor er
geen verband wordt gelegd met de werkelijkheid.
- Abstracte, theoretische informatie kan gemakkelijk verkeerd worden begrepen, zodat de lerende zich onjuiste
voorstellingen vormt.
- De enorme hoeveelheid informatie die in theorie is opgeslagen kan de lerende blokkeren bij pogingen om het
verband met de concrete werkelijkheid te leggen.
- alle 3 voorgaande punten brengen motivatieproblemen mee.
- Het leren door theorie wekt de suggestie ‘zo is het en niet anders’.
Leren door theorie gebeurt niet alleen in het onderwijs, maar ook door gebruiksaanwijzingen bij een apparaat
of een patiëntenfolder meegekregen door een arts.
Luisteren, Bestuderen
4. Leren door nadenken
Reflection on action Achteraf nadenken. Dit kan leiden tot ideeën voor de volgende keer.
Reflection in action Nadenken en observeren als je aan het leren bent.
Door na te denken over de theorie in relatie tot de eigen directe en sociale ervaring krijgt de theorie een reële
betekenis. Nadenken is het heen en weer gaan tussen theorie en ervaring.
Nadenken kan gericht zijn op zowel informatie van buitenaf als intern, oftewel je referentiekader.
Essentieel bij nadenken is het zichzelf en/of elkaar vragen stellen.
Bij leren om zelfstandig te leren hoort kritisch leren denken; het onderscheiden van kloppende en valse
beweringen, logisch kunnen redeneren, geen denkfouten maken, argumentatievormen hanteren, valkuilen in
argumentatie en waarneming herkennen Enerzijds gericht op informatie van buitenaf en anderzijds gericht
op de eigen ideeën en opvattingen van de lerende.
Sociaal-culturele omgeving:
Hoofdstuk 1
De kern van leren is betekenisgeving: Het tot stand komen van betekenis of van verandering in betekenis.
Leren is een proces waarin we de wereld om ons heen en onszelf betekenis toekennen. Die betekenisgeving
komt tot stand door en in een sociaal- culturele wereld. Betekenisgeving komt tot uitdrukking en wordt
gedeeld in gedrag en handelen, alsook in de inrichting en vormgeving van de omgeving.
Consensus is overeenstemming
Verschillen in leren:
1. Op alle mogelijke plaatsen en gedurende je hele leven.
2. Door directe ervaring, door eigen handelen en door interactie met anderen.
3. Activiteit van de lerende: het construeren van betekenis. (leren door te kijken hoe iemand anders iets doet
en van daaruit er een betekenis aan geven.)
4. Gedrag en handelen resulteren in leren
5. Bij het leren zijn belangrijke emotionele kanten betrokken, zowel in het leerproces als in de leerresultaten.
6. Leerprocessen vinden ook ongemerkt plaats. Ook ben je je niet altijd bewust van leerresultaten.
7. Negatieve of onjuiste dingen leren.
8. Inhoud van leren hoeft geen objectieve feiten te bevatten, het kan ook betekenis geven in een bepaalde tijd
en omgeving waarover meer of minder overeenstemming is bereikt en door meer of minder mensen belangrijk
wordt geacht.
9. Het eerder geleerde vormt het referentiekader, waarbinnen nieuwe ervaringen en andere informatie
worden waargenomen en geïnterpreteerd.
10. Het kan ook afleren zijn, waarbij leerresultaten worden gewijzigd of vervangen.
11. Een sociaal proces met sociale resultaten. Leren is te beschrijven als een proces van interactie met en in
een sociale omgeving.
De belangstelling voor het spontane leren heeft meerdere redenen:
1. Je bouwt meer en andere vaardigheden, houdingen en kennis op in de observatie van succes op de
arbeidsmarkt/in het maatschappelijk leven/privéleven dan wat je op school wordt geleerd.
Hierbij heb je een onderscheid in:
Praktische intelligentie Wordt vooral ontwikkeld door spontane, buitenschoolse activiteiten.
Meervoudige intelligentie Intelligentie bestaat uit veel meer dan de vermogens die door de IQ-testen worden
gemeten en in het onderwijs de meeste aandacht krijgen.
Emotionele intelligentie het kennen, herkennen en constructief omgaan met eigen emoties en de emoties
van anderen.
2. Al het eerder geleerde heeft invloed. Tezamen vormt het referentiekader. Nieuwe informatie wordt selectief
opgenomen, aangepast aan de oude informatie, waarbij verdraaid en eventueel zelfs genegeerd.
Verschillende termen van leren;
- Informeel leren staat tegen formeel geregelde en georganiseerde leren op school.
- Incidenteel leren staat tegen intentioneel(doelbewust en doelgericht leren).
- Impliciet leren(niet of weinig bewuste leerprocessen of leerresultaten) staat tegen tot het bewuste, expliciete
leren in het onderwijs.
- Spontane leerprocessen staat tegen het leren dat wordt beoogd en georganiseerd op school.
,Om te overleven moeten mensen gezamenlijk betekenis geven aan, omgaan met en gebruikmaken van de
omgeving. De omgeving waarin we leren is daardoor primair een sociaal-culturele omgeving.
Leeractiviteiten zijn de activiteiten waardoor we op persoonlijke wijze gaan delen in en bijdragen aan die
gezamenlijke betekenisgeving.
Het delen van betekenis wordt mogelijk gemaakt door taal, symboolgebruik, vormgeving van de omgeving en
het gedrag van de mensen in die omgeving.
4 manieren van leren:
1. Leren door sociale interactie
2. Leren door directe ervaring
3. Leren door het verwerken van theorie
4. Leren door nadenken (reflectie)
(Moeten in het onderwijsproces zitten om het volledig te maken)
1. Leren door sociale interactie (gebeurt overal);
Leren waarbij samen handelen en actieve uitwisseling van informatie tussen mensen een centrale rol spelen.
Door het doen (gedragingen, handelen) als de manier van met elkaar praten.
In de alledaagse conversatie geven mensen allerlei meningen, ervaringen, ideeën en opvattingen te kennen en
reageren ze daarbij op verschillende manieren op elkaar; met meer/minder belasting, afkeurend/goedkeurend.
Sociale interactie is niet alleen meepraten maar ook meedoen, participeren in sociaal gedrag. Deel uitmaken
van de sociale omgeving.
Conversatie, samenwerken, conflicten
Karakters van gesprekken:
- Alledaagse conversatie (in de communicatie worden inhouden gedeeld, en verhoudingen tussen sprekers
vastgesteld)
- Discussie (ieder verdedigt en legt zijn eigen mening uit)
- Dialoog (samen zoeken naar een goede interpretatie, aanpak of oplossing)
- Brainstorm (iedereen oppert wilde ideeën om tot de beste oplossing te komen)
- Participeren in sociaal gedrag (de manier waarop mensen met elkaar omgaan, op elkaar reageren en dingen
doen in relatie tot elkaar)
Observatie- of model-leren Het observeren van anderen, die als model dienen voor het eigen handelen
(ouder-kind, leidinggevende-werknemer).
Leren door sociale interactie betreft ook het omgaan met en/of oplossen van conflicten.
Wat krijg je mee vanuit je directe omgeving? Was geweld iets normaals in huis of los je iets op door er over te
praten.
Leren is meer gebaat bij het nuchter onder ogen durven en kunnen zien van tegenstellingen, zodat deze
vanuit verschillende invalshoeken onderzocht kunnen worden.
2. Leren door directe omgeving
Is leren door handelen: Door zelf dingen te doen en te merken wat er gebeurt; zien, voelen, ruiken wat er goed
en verkeerd gaat. Leren door vallen en opstaan. ‘onder de knie krijgen’, ‘oefening baart kunst’.
Leren door ervaring is niet alleen leren door het eigen handelen, maar ook leren door in een omgeving te zijn
opgenomen.
Ook sociale interactie speelt een rol bij leren door ervaring. Je krijgt bijv. reacties op je handelen. Neem een
voorbeeld aan een ervaren docent die les geeft aan een klas pubers.
Blootstelling, Handelen, Observeren en Rolmodel.
, 3. Leren door het verwerken van theorie
Informatie en uitleg die een ander mondeling en/of door boeken en/of andere media verstrekt. Leren in het
onderwijs wordt gedaan door het theoretische leren;
- luisteren naar uitleg
- bestuderen van theoretische informatie
- Het verwerken van theorie
Hierdoor weet je niet hoe het daadwerkelijk in praktijk werkt.
Problemen bij het leren door het verwerken van theorie:
- Veel informatie wordt slechts opgeslagen in de vorm waarin de informatie wordt gepresenteerd, waardoor er
geen verband wordt gelegd met de werkelijkheid.
- Abstracte, theoretische informatie kan gemakkelijk verkeerd worden begrepen, zodat de lerende zich onjuiste
voorstellingen vormt.
- De enorme hoeveelheid informatie die in theorie is opgeslagen kan de lerende blokkeren bij pogingen om het
verband met de concrete werkelijkheid te leggen.
- alle 3 voorgaande punten brengen motivatieproblemen mee.
- Het leren door theorie wekt de suggestie ‘zo is het en niet anders’.
Leren door theorie gebeurt niet alleen in het onderwijs, maar ook door gebruiksaanwijzingen bij een apparaat
of een patiëntenfolder meegekregen door een arts.
Luisteren, Bestuderen
4. Leren door nadenken
Reflection on action Achteraf nadenken. Dit kan leiden tot ideeën voor de volgende keer.
Reflection in action Nadenken en observeren als je aan het leren bent.
Door na te denken over de theorie in relatie tot de eigen directe en sociale ervaring krijgt de theorie een reële
betekenis. Nadenken is het heen en weer gaan tussen theorie en ervaring.
Nadenken kan gericht zijn op zowel informatie van buitenaf als intern, oftewel je referentiekader.
Essentieel bij nadenken is het zichzelf en/of elkaar vragen stellen.
Bij leren om zelfstandig te leren hoort kritisch leren denken; het onderscheiden van kloppende en valse
beweringen, logisch kunnen redeneren, geen denkfouten maken, argumentatievormen hanteren, valkuilen in
argumentatie en waarneming herkennen Enerzijds gericht op informatie van buitenaf en anderzijds gericht
op de eigen ideeën en opvattingen van de lerende.
Sociaal-culturele omgeving:
