Samenvatting examenmatrijs strafrecht
1.1 De kandidaat beschrijft wat de rol is van belangrijke personen in het strafrecht (de rechter, de
officier van justitie, de rechter-commissaris, de advocaat, het slachtoffer, de verdachte en een
getuige) en de rol van het bureau voor slachtofferhulp en de jeugdreclassering.
De rechter:
- Beslist of de OvJ (officier van justitie) met wettig/ overtuigend bewijs heeft aangetoond dat
verdacht een strafbaar feit heeft gepleegd.
- Doet een uitspraak over de tenlastelegging van de OvJ
De rechter-commissaris:
- Houdt toezicht op het vooronderzoek, houdt in de gaten dat alles volgens de wettelijke
regels verloopt en het onderzoek evenwichtig is.
Officier van justitie (OvJ):
- Leidt het onderzoek
- Beslist of de zaak voor de rechter komt
Hulpofficier:
- Kan de OvJ vervangen en beslissingen nemen bijvoorbeeld een politieambtenaar
Buitengewoon opsporingsambtenaar:
- Strafbare feiten opsporen op ‘eigen terrein’ zoals een belastinginspecteur
Algemeen opsporingsambtenaar:
- Is bevoegd om alle strafbare feiten op te sporen, dit wordt verricht onder de leiding van OvJ
Raadsman van verdachte (advocaat):
- Is er om de belangen van de verdachte te behartigen
- Is noodzakelijk in het strafproces voor een goed evenwicht tussen de verdachte en het OM
(openbaar ministerie)
Verdachte:
- Hij is het voorwerp in de zaak
Getuigen:
- Getuigen kunnen een verklaring afleggen tegen de verdachte
Reclassering:
- Zij bieden hulp aan verdachten die langer dan 6 uur op het politiebureau zitten
- Zij hebben de taak om belangen van de verdachte behartigen en opstellen van rapport van
persoonlijke omstandigheden van een verdachte.
Jeugdreclassering:
- Zij hebben de taak om minderjarige verdachte hulp en steun te bieden.
Slachtoffer:
- Kan een schadeclaim vragen in een strafzaak
- Schade vergoeden kan ook als maatregel worden opgelegd
- Heeft spreekrecht in de rechtszaak
Raad voor kinderbescherming:
, - Bij minderjarige kinderen
- Maken rapport over de situatie van minderjarige
Rol van bureau (slachtofferhulp):
- Helpen bij het verwerken van traumatische ervaring
- Helpen slachtoffers hun leven weer op te pakken
- Juridische bijstand
1.2 De kandidaat motiveert voor een situatie of er sprake is van materieel strafrecht of formeel
strafrecht
Materieel strafrecht (Wetboek van Strafrecht)
- Bestaat uit strafbepalingen, straffen en maatregelen die kunnen worden opgelegd.
Formeel strafrecht (Strafprocesrecht)
- Beschrijft de bevoegdheden van politie, justitie, de rechten van een verdachte, de gang van
zaken tijdens de terechtzitting en rechtsmiddelen zoals hoger beroep en cassatie (Wetboek
van Strafvordering)
In het formeel recht wordt het materieel recht toegepast
1.3 De kandidaat beschrijft de belangrijkste rechtsbronnen van het strafrecht en het strafprocesrecht
1. Wetten
Materieel en formeel strafrecht
2. Bijzondere wetten
Zoals Wet Wapen en munitie, Wegenverkeerswet en de Opiumwet. Het gaat vaak om een
extra bevoegdheid die politie en justitie krijgt.
3. Algemene maatregelen van bestuur
Zijn algemene regels afkomstig van de regering en kunnen strafbepalingen bevatten
4. Verordeningen
De algemene regels van lagere overheden zoals gemeente, provincies. Deze mogen ook
strafbepalingen bevatten.
5. Jurisprudentie
Verzameling van rechterlijke uitspraken
6. Internationale verdragen
Zoals EVRM (Europees verdrag voor de rechten van de mens), uitleveringsverdragen.
1.4 De kandidaat beschrijft de doelen van het strafrecht. (Vergelding, algemene preventie, bijzondere
preventie en resocialisatie)
Vergelding
Het strafdoel om kwaad met kwaad te vergelden
- De dader heeft kwaad aangericht daarom moet hij gestraft worden.
Algemene preventie
Het strafdoel om te voorkomen dat er opnieuw een strafbaar feit wordt gepleegd.
- De dader maar ook anderen in de samenleving weten nu dat ze kans lopen gestraft te
worden als ze een strafbaar feit plegen.
Bijzondere preventie
, Dit strafdoel is erop gericht om te voorkomen dat deze dader opnieuw een strafbaar feit pleegt
- 8 jaar in de gevangenis = 8 jaar niet opnieuw een strafbaar feit kunnen plegen
Resocialisatie
Het proberen de dader in de maatschappij terug te brengen wil zeggen dat de straf de terugkeer
van de dader in de samenleving mogelijk maakt.
1.5 De kandidaat bepaalt voor een gegeven deel van een strafbepaling welk onderdeel dit is
(delictsomschrijving, kwalificatie of sanctie)
Een wetsartikel waarin gedrag strafbaar wordt gesteld. Bestaat uit 3 onderdelen:
1. Delictsomschrijving
Beschrijft het verboden gedrag.
2. Kwalificatie
Naam van het verboden gedrag.
3. Sanctie
De maximumstraf
1.6 De kandidaat beschrijft de kenmerken van een misdrijf of een overtreding
Een poging
- Een poging tot het plegen van een misdrijf is wel strafbaar, een poging tot een overtreding is
niet strafbaar.
Medeplichtigheid
- Medeplichtigheid aan een misdrijf is wel strafbaar, medeplichtigheid aan een overtreding is
niet strafbaar
Straffen
- Op een misdrijf staat een gevangenisstraf, op een overtreding kan alleen een hechtenis staan
(wordt uitgezeten in een HUB, huis van bewaring)
Berecht
- Misdrijven worden berecht door de strafkamer van de rechtbank, overtredingen worden
behandeld door de politierechter.
Wederrechtelijkheid
- Het feit is in strijd met de wet
Strafblad
- Misdrijf altijd een strafblad
- Overtreding alleen een strafblad als er sprake is van een vrijheidsstraf, voorwaardelijke
straf of boete van minimaal €100,-
1.1 De kandidaat beschrijft wat de rol is van belangrijke personen in het strafrecht (de rechter, de
officier van justitie, de rechter-commissaris, de advocaat, het slachtoffer, de verdachte en een
getuige) en de rol van het bureau voor slachtofferhulp en de jeugdreclassering.
De rechter:
- Beslist of de OvJ (officier van justitie) met wettig/ overtuigend bewijs heeft aangetoond dat
verdacht een strafbaar feit heeft gepleegd.
- Doet een uitspraak over de tenlastelegging van de OvJ
De rechter-commissaris:
- Houdt toezicht op het vooronderzoek, houdt in de gaten dat alles volgens de wettelijke
regels verloopt en het onderzoek evenwichtig is.
Officier van justitie (OvJ):
- Leidt het onderzoek
- Beslist of de zaak voor de rechter komt
Hulpofficier:
- Kan de OvJ vervangen en beslissingen nemen bijvoorbeeld een politieambtenaar
Buitengewoon opsporingsambtenaar:
- Strafbare feiten opsporen op ‘eigen terrein’ zoals een belastinginspecteur
Algemeen opsporingsambtenaar:
- Is bevoegd om alle strafbare feiten op te sporen, dit wordt verricht onder de leiding van OvJ
Raadsman van verdachte (advocaat):
- Is er om de belangen van de verdachte te behartigen
- Is noodzakelijk in het strafproces voor een goed evenwicht tussen de verdachte en het OM
(openbaar ministerie)
Verdachte:
- Hij is het voorwerp in de zaak
Getuigen:
- Getuigen kunnen een verklaring afleggen tegen de verdachte
Reclassering:
- Zij bieden hulp aan verdachten die langer dan 6 uur op het politiebureau zitten
- Zij hebben de taak om belangen van de verdachte behartigen en opstellen van rapport van
persoonlijke omstandigheden van een verdachte.
Jeugdreclassering:
- Zij hebben de taak om minderjarige verdachte hulp en steun te bieden.
Slachtoffer:
- Kan een schadeclaim vragen in een strafzaak
- Schade vergoeden kan ook als maatregel worden opgelegd
- Heeft spreekrecht in de rechtszaak
Raad voor kinderbescherming:
, - Bij minderjarige kinderen
- Maken rapport over de situatie van minderjarige
Rol van bureau (slachtofferhulp):
- Helpen bij het verwerken van traumatische ervaring
- Helpen slachtoffers hun leven weer op te pakken
- Juridische bijstand
1.2 De kandidaat motiveert voor een situatie of er sprake is van materieel strafrecht of formeel
strafrecht
Materieel strafrecht (Wetboek van Strafrecht)
- Bestaat uit strafbepalingen, straffen en maatregelen die kunnen worden opgelegd.
Formeel strafrecht (Strafprocesrecht)
- Beschrijft de bevoegdheden van politie, justitie, de rechten van een verdachte, de gang van
zaken tijdens de terechtzitting en rechtsmiddelen zoals hoger beroep en cassatie (Wetboek
van Strafvordering)
In het formeel recht wordt het materieel recht toegepast
1.3 De kandidaat beschrijft de belangrijkste rechtsbronnen van het strafrecht en het strafprocesrecht
1. Wetten
Materieel en formeel strafrecht
2. Bijzondere wetten
Zoals Wet Wapen en munitie, Wegenverkeerswet en de Opiumwet. Het gaat vaak om een
extra bevoegdheid die politie en justitie krijgt.
3. Algemene maatregelen van bestuur
Zijn algemene regels afkomstig van de regering en kunnen strafbepalingen bevatten
4. Verordeningen
De algemene regels van lagere overheden zoals gemeente, provincies. Deze mogen ook
strafbepalingen bevatten.
5. Jurisprudentie
Verzameling van rechterlijke uitspraken
6. Internationale verdragen
Zoals EVRM (Europees verdrag voor de rechten van de mens), uitleveringsverdragen.
1.4 De kandidaat beschrijft de doelen van het strafrecht. (Vergelding, algemene preventie, bijzondere
preventie en resocialisatie)
Vergelding
Het strafdoel om kwaad met kwaad te vergelden
- De dader heeft kwaad aangericht daarom moet hij gestraft worden.
Algemene preventie
Het strafdoel om te voorkomen dat er opnieuw een strafbaar feit wordt gepleegd.
- De dader maar ook anderen in de samenleving weten nu dat ze kans lopen gestraft te
worden als ze een strafbaar feit plegen.
Bijzondere preventie
, Dit strafdoel is erop gericht om te voorkomen dat deze dader opnieuw een strafbaar feit pleegt
- 8 jaar in de gevangenis = 8 jaar niet opnieuw een strafbaar feit kunnen plegen
Resocialisatie
Het proberen de dader in de maatschappij terug te brengen wil zeggen dat de straf de terugkeer
van de dader in de samenleving mogelijk maakt.
1.5 De kandidaat bepaalt voor een gegeven deel van een strafbepaling welk onderdeel dit is
(delictsomschrijving, kwalificatie of sanctie)
Een wetsartikel waarin gedrag strafbaar wordt gesteld. Bestaat uit 3 onderdelen:
1. Delictsomschrijving
Beschrijft het verboden gedrag.
2. Kwalificatie
Naam van het verboden gedrag.
3. Sanctie
De maximumstraf
1.6 De kandidaat beschrijft de kenmerken van een misdrijf of een overtreding
Een poging
- Een poging tot het plegen van een misdrijf is wel strafbaar, een poging tot een overtreding is
niet strafbaar.
Medeplichtigheid
- Medeplichtigheid aan een misdrijf is wel strafbaar, medeplichtigheid aan een overtreding is
niet strafbaar
Straffen
- Op een misdrijf staat een gevangenisstraf, op een overtreding kan alleen een hechtenis staan
(wordt uitgezeten in een HUB, huis van bewaring)
Berecht
- Misdrijven worden berecht door de strafkamer van de rechtbank, overtredingen worden
behandeld door de politierechter.
Wederrechtelijkheid
- Het feit is in strijd met de wet
Strafblad
- Misdrijf altijd een strafblad
- Overtreding alleen een strafblad als er sprake is van een vrijheidsstraf, voorwaardelijke
straf of boete van minimaal €100,-
