AFP5 Psychiatrie
Les 1 – Informatie verzamelen en psychiatrisch
onderzoek
Wat is psychiatrie?
Psychiatrie is een medisch specialisme dat zich bezighoudt met psychische ziektebeelden. Er
is sprake van psychiatrische problematiek wanneer het dagelijks leven van mensen wordt
verstoord door de psychiatrische aandoening.
Psychiatrisch onderzoek
Evaluatie van oorzaken, symptomen, het beloop en gevolgen van een (mogelijke)
psychiatrische stoornis. Komt overeen met algemeen medisch onderzoek:
1. Opnemen van de hoofdklacht door het afnemen van een speciële anamnese.
2. Klachten worden bekeken als symptomen van een (of meerdere) psychiatrisch
ziektebeeld.
3. Door de klachten te onderzoeken wordt de psychiatrische diagnose bevestigd of
verworpen.
4. Na observatie en onderzoek kan een voorlopige diagnostische conclusie worden
genomen.
Speciële anamnese gericht vragen naar subjectieve ervaringen, denkbeelden en
gevoelens.
Cognitieve functies = alle processen waarbij je moet denken:
- Bewustzijn; toestand van zichzelf en de omgeving.
- Aandacht en concentratie.
- Intellectuele functies; decorumbesef, oordeelsvermogen, abstractievermogen,
intelligentie, taal/rekenen
- Voorstelling, waarneming, zelfbeleving, lichaamsbeleving.
- Denken tempo, beloop samenhang en inhoud.
Affectieve functies
- Stemming en affect; eufoor of dysfoor.
- Expressie; vlak, afstomping, sterke of zwakke emotionele expressies.
Conatieve functies = wilskracht en de uiting hiervan in gedrag:
- Psychomotoriek; tremoren, tics en katatonie.
- Mimiek en gestiek; gebaren.
- Spraak; vocale tics, mutisme en echolalie.
- Ontremming, dwangmatigheid en impulsiviteit.
- Persoonlijkheidstrekken; cluster A vreemd, B dramatisch, C angstig.
- Coping; humor, onderdrukken etc.
Les 2 – Het bio psychosociaal model en
ontwikkelingspsychologie
Leerdoelen:
1. Heeft kennis van het biopsychosociaal model.
, 2. Heeft kennis van het stress-kwetsbaarheidsmodel.
3. Kent het verschil tussen classificeren en diagnosticeren.
4. Kan aangeven wat DSM classificatie is en wat het doel is en voor en nadelen zijn van
DSM classificatie.
5. Heeft kennis van ontwikkelingspsychologie volgens de literatuur.
Leerdoel 1 – Het biopsychosociaal model
Opgebouwd uit drie onderdelen:
- Biology;
- Psychology;
- Social context.
Wanneer het binnen een van deze onderdelen misgaat, betekent dit dat het directe invloed
kan hebben op de gezondheid van een individu.
Leerdoel 2 – Het stress-kwetsbaarheidsmodel
,Staat in verbinding met draagkracht en draaglast. Een hogere draagkracht zorg ervoor dat je
minder kwetsbaar bent voor stress en andere factoren.
Protectieve factoren factoren waardoor je minder snel kwetsbaar bent voor stress;
- Goede nachtrust.
- Sociale omgeving.
- Toegang tot voedsel.
- Veilige omgeving.
- Financiële zekerheid.
Stressoren factoren die stress veroorzaken;
- Financiële problemen.
- Studiedruk/deadlines.
- Negatieve gebeurtenissen.
- Fysiologische stressoren zoals pijn, ziekte en verwondingen.
Leerdoel 3 – Classificeren en diagnosticeren
Classificatie = het indelen van objecten/ziekten. Systematische ordening van verschijnselen
en processen.
Diagnosticeren = de oorzaak van het probleem achterhalen.
Leerdoel 4 – DSM
In de DSM V:
- Classificatie van psychiatrische stoornissen
- De stoornissen zijn omschreven met bijbehorende kenmerken.
- Geeft een suggestie voor behandeling medische diagnoses en interventies.
Voor- en nadelen:
- Nodig voor financiering van zorg.
- Iedereen weet waar je het over hebt; depressie heeft bepaalde kenmerken.
- Gestructureerde behandelpaden voor patiënten.
- Etiketten zijn niet altijd juist, zijn niet bevorderend voor zelfbeeld.
- Stigmatisering, je wordt soms onterecht in hokjes geplaatst.
DSM IV (4) bestaat uit 5 assen:
- Klinische syndromen (depressie, schizofrenie etc).
- Persoonlijkheidsstoornissen (borderline, antisociaal etc).
- Lichamelijke problemen (tumoren, schildklierafwijking etc).
- Psychosociale problemen (werk, relatie, systeem etc).
- Globale beoordeling van het functioneren, oftewel GAF = functioneren op psychisch,
maatschappelijk en beroepsmatig niveau op schaal van 1-100.
Grootste veranderingen tussen DSM IV en V:
- DSM V heeft nog maar drie assen. De eerste drie van DSM IV.
- Sommige stoornissen hebben een andere plaats gekregen.
- Stoornissen hebben geleidende schalen gekregen zoals milde, matige of ernstige
depressie.
, Leerdoel 5 – Ontwikkelingspsychologie volgens literatuur
- De DSM is een classificatie van gedrag maar geeft geen verklaring voor het vertoonde
gedrag.
- Vroegtijdige problemen in de ontwikkeling leiden vaak op latere leeftijd tot klachten.
- Inzicht en kennis over de ontwikkelingspsychologie helpt om de patiënt beter te
begrijpen en aan te sluiten bij wat de cliënt nodig heeft.
Basisbehoeften van de mens in de piramide van Maslow:
1. Fysiologische behoeften; ademen, eten, drinken, slaap, ontspanning en beweging.
2. Zekerheid; veiligheid, orde, stabiliteit, gezondheid en bescherming.
3. Sociale acceptatie; liefde, vriendschap, erbij horen, genegenheid en familie.
4. Waardering; status, prestige, erkenning, eigenwaarde, respect van en voor anderen.
5. Zelfontplooiing; studie, creativiteit, problemen oplossen, ethiek, jezelf kunnen zijn en
bewustzijn.
Om de volgende trap van de piramide te voltooien, moeten de onderste trappen bereikt zijn.
Les 1 – Informatie verzamelen en psychiatrisch
onderzoek
Wat is psychiatrie?
Psychiatrie is een medisch specialisme dat zich bezighoudt met psychische ziektebeelden. Er
is sprake van psychiatrische problematiek wanneer het dagelijks leven van mensen wordt
verstoord door de psychiatrische aandoening.
Psychiatrisch onderzoek
Evaluatie van oorzaken, symptomen, het beloop en gevolgen van een (mogelijke)
psychiatrische stoornis. Komt overeen met algemeen medisch onderzoek:
1. Opnemen van de hoofdklacht door het afnemen van een speciële anamnese.
2. Klachten worden bekeken als symptomen van een (of meerdere) psychiatrisch
ziektebeeld.
3. Door de klachten te onderzoeken wordt de psychiatrische diagnose bevestigd of
verworpen.
4. Na observatie en onderzoek kan een voorlopige diagnostische conclusie worden
genomen.
Speciële anamnese gericht vragen naar subjectieve ervaringen, denkbeelden en
gevoelens.
Cognitieve functies = alle processen waarbij je moet denken:
- Bewustzijn; toestand van zichzelf en de omgeving.
- Aandacht en concentratie.
- Intellectuele functies; decorumbesef, oordeelsvermogen, abstractievermogen,
intelligentie, taal/rekenen
- Voorstelling, waarneming, zelfbeleving, lichaamsbeleving.
- Denken tempo, beloop samenhang en inhoud.
Affectieve functies
- Stemming en affect; eufoor of dysfoor.
- Expressie; vlak, afstomping, sterke of zwakke emotionele expressies.
Conatieve functies = wilskracht en de uiting hiervan in gedrag:
- Psychomotoriek; tremoren, tics en katatonie.
- Mimiek en gestiek; gebaren.
- Spraak; vocale tics, mutisme en echolalie.
- Ontremming, dwangmatigheid en impulsiviteit.
- Persoonlijkheidstrekken; cluster A vreemd, B dramatisch, C angstig.
- Coping; humor, onderdrukken etc.
Les 2 – Het bio psychosociaal model en
ontwikkelingspsychologie
Leerdoelen:
1. Heeft kennis van het biopsychosociaal model.
, 2. Heeft kennis van het stress-kwetsbaarheidsmodel.
3. Kent het verschil tussen classificeren en diagnosticeren.
4. Kan aangeven wat DSM classificatie is en wat het doel is en voor en nadelen zijn van
DSM classificatie.
5. Heeft kennis van ontwikkelingspsychologie volgens de literatuur.
Leerdoel 1 – Het biopsychosociaal model
Opgebouwd uit drie onderdelen:
- Biology;
- Psychology;
- Social context.
Wanneer het binnen een van deze onderdelen misgaat, betekent dit dat het directe invloed
kan hebben op de gezondheid van een individu.
Leerdoel 2 – Het stress-kwetsbaarheidsmodel
,Staat in verbinding met draagkracht en draaglast. Een hogere draagkracht zorg ervoor dat je
minder kwetsbaar bent voor stress en andere factoren.
Protectieve factoren factoren waardoor je minder snel kwetsbaar bent voor stress;
- Goede nachtrust.
- Sociale omgeving.
- Toegang tot voedsel.
- Veilige omgeving.
- Financiële zekerheid.
Stressoren factoren die stress veroorzaken;
- Financiële problemen.
- Studiedruk/deadlines.
- Negatieve gebeurtenissen.
- Fysiologische stressoren zoals pijn, ziekte en verwondingen.
Leerdoel 3 – Classificeren en diagnosticeren
Classificatie = het indelen van objecten/ziekten. Systematische ordening van verschijnselen
en processen.
Diagnosticeren = de oorzaak van het probleem achterhalen.
Leerdoel 4 – DSM
In de DSM V:
- Classificatie van psychiatrische stoornissen
- De stoornissen zijn omschreven met bijbehorende kenmerken.
- Geeft een suggestie voor behandeling medische diagnoses en interventies.
Voor- en nadelen:
- Nodig voor financiering van zorg.
- Iedereen weet waar je het over hebt; depressie heeft bepaalde kenmerken.
- Gestructureerde behandelpaden voor patiënten.
- Etiketten zijn niet altijd juist, zijn niet bevorderend voor zelfbeeld.
- Stigmatisering, je wordt soms onterecht in hokjes geplaatst.
DSM IV (4) bestaat uit 5 assen:
- Klinische syndromen (depressie, schizofrenie etc).
- Persoonlijkheidsstoornissen (borderline, antisociaal etc).
- Lichamelijke problemen (tumoren, schildklierafwijking etc).
- Psychosociale problemen (werk, relatie, systeem etc).
- Globale beoordeling van het functioneren, oftewel GAF = functioneren op psychisch,
maatschappelijk en beroepsmatig niveau op schaal van 1-100.
Grootste veranderingen tussen DSM IV en V:
- DSM V heeft nog maar drie assen. De eerste drie van DSM IV.
- Sommige stoornissen hebben een andere plaats gekregen.
- Stoornissen hebben geleidende schalen gekregen zoals milde, matige of ernstige
depressie.
, Leerdoel 5 – Ontwikkelingspsychologie volgens literatuur
- De DSM is een classificatie van gedrag maar geeft geen verklaring voor het vertoonde
gedrag.
- Vroegtijdige problemen in de ontwikkeling leiden vaak op latere leeftijd tot klachten.
- Inzicht en kennis over de ontwikkelingspsychologie helpt om de patiënt beter te
begrijpen en aan te sluiten bij wat de cliënt nodig heeft.
Basisbehoeften van de mens in de piramide van Maslow:
1. Fysiologische behoeften; ademen, eten, drinken, slaap, ontspanning en beweging.
2. Zekerheid; veiligheid, orde, stabiliteit, gezondheid en bescherming.
3. Sociale acceptatie; liefde, vriendschap, erbij horen, genegenheid en familie.
4. Waardering; status, prestige, erkenning, eigenwaarde, respect van en voor anderen.
5. Zelfontplooiing; studie, creativiteit, problemen oplossen, ethiek, jezelf kunnen zijn en
bewustzijn.
Om de volgende trap van de piramide te voltooien, moeten de onderste trappen bereikt zijn.
