Samenvatting JUVA
Recht als regelsysteem: teksten in wet neergelegd
Rechts als handelingssysteem: maatschappelijk functioneren van de wetten.
De hiërarchische methode van het recht heeft als functie het aanbrengen van orde in een ander
chaotische veelheid aan wetgeving.
Positivisme:
Rechts is een verzameling van regels en begrippen.
Regels hebben de aard van bevelen, achter die bevelen staat het hele geweldapparaat van de overheid:
alleen al het bestaan van de mogelijkheid van afdwingen van het recht leidt het maatschappelijk verkeer
in goede banen, omdat mensen beseffen dat ze zich maar beter aan de regels kunnen houden dan een
conflict met de staat te riskeren.
Recht is voortdurend in beweging: er komen nieuwe wetten bij en sommige wetten verdwijnen, ook
krijgen bepalingen in moeilijke situaties een nieuwe betekenis/ nadere invulling. De positivist houdt de
vinger aan de pols ban het rechtssysteem.
Primaire rechtsregels: regels die normen geven voor het gedrag van degenen tot wie de regels zich
richten. Secundaire regels zijn regels die aangeven op welke manier en door wie primaire regels geldig
kunnen worden gemaakt.
Probleem: Welke rechtsregel beheerst eigenlijk de totstandkoming grondwet?
Voordelen:
- een normatief houvast aan regels (rechtszekerheid)
- democratisch (volksvertegenwoordiger is betrokken bij maken wetten)
- primaat van de politiek: als iets in de wet staan, klopt het.
Nadelen:
- Niets bepaald over uitvoering regels in praktijk en dit behoort ook niet tot ‘recht’
- Moet de toepassing van geldende regels automatisch tot rechtvaardige uitkomst leiden?
- Rechtszekerheid heeft ook te maken met wat men van elkaar mag verwachten in
‘maatschappelijk verkeer’
- Niet geheel democratisch, mensen weten vaak niet waar ze voor stemmen (grondwetherziening
wordt vaak weinig woorden besteed tijdens verkiezing).
Natuurrecht:
Iedereen die met rede begiftigd is, voor zichzelf kan nagaan wat onrecht is en dat hieruit voortvloeit dat
aan de kwaliteit van het geldende recht bepaalde eisen moeten worden gesteld. Recht moet zoveel
mogelijk synoniem zijn met gerechtigheid.
Iedereen moet het eens kunnen zijn over algemene beginselen, zoals de universele mensenrechten.
Denk ook aan fatsoennormen, zoals R&B
De opvattingen zijn niet meer waard dan die van een leek. Iedereen die rationeel kan denken en daarbij
Recht als regelsysteem: teksten in wet neergelegd
Rechts als handelingssysteem: maatschappelijk functioneren van de wetten.
De hiërarchische methode van het recht heeft als functie het aanbrengen van orde in een ander
chaotische veelheid aan wetgeving.
Positivisme:
Rechts is een verzameling van regels en begrippen.
Regels hebben de aard van bevelen, achter die bevelen staat het hele geweldapparaat van de overheid:
alleen al het bestaan van de mogelijkheid van afdwingen van het recht leidt het maatschappelijk verkeer
in goede banen, omdat mensen beseffen dat ze zich maar beter aan de regels kunnen houden dan een
conflict met de staat te riskeren.
Recht is voortdurend in beweging: er komen nieuwe wetten bij en sommige wetten verdwijnen, ook
krijgen bepalingen in moeilijke situaties een nieuwe betekenis/ nadere invulling. De positivist houdt de
vinger aan de pols ban het rechtssysteem.
Primaire rechtsregels: regels die normen geven voor het gedrag van degenen tot wie de regels zich
richten. Secundaire regels zijn regels die aangeven op welke manier en door wie primaire regels geldig
kunnen worden gemaakt.
Probleem: Welke rechtsregel beheerst eigenlijk de totstandkoming grondwet?
Voordelen:
- een normatief houvast aan regels (rechtszekerheid)
- democratisch (volksvertegenwoordiger is betrokken bij maken wetten)
- primaat van de politiek: als iets in de wet staan, klopt het.
Nadelen:
- Niets bepaald over uitvoering regels in praktijk en dit behoort ook niet tot ‘recht’
- Moet de toepassing van geldende regels automatisch tot rechtvaardige uitkomst leiden?
- Rechtszekerheid heeft ook te maken met wat men van elkaar mag verwachten in
‘maatschappelijk verkeer’
- Niet geheel democratisch, mensen weten vaak niet waar ze voor stemmen (grondwetherziening
wordt vaak weinig woorden besteed tijdens verkiezing).
Natuurrecht:
Iedereen die met rede begiftigd is, voor zichzelf kan nagaan wat onrecht is en dat hieruit voortvloeit dat
aan de kwaliteit van het geldende recht bepaalde eisen moeten worden gesteld. Recht moet zoveel
mogelijk synoniem zijn met gerechtigheid.
Iedereen moet het eens kunnen zijn over algemene beginselen, zoals de universele mensenrechten.
Denk ook aan fatsoennormen, zoals R&B
De opvattingen zijn niet meer waard dan die van een leek. Iedereen die rationeel kan denken en daarbij
