HC Burgerlijk recht II.
HC week 1, 25 januari.
Deel I.
Formaliteiten bij het vak.
Deel II.
Absolute rechten= rechten die je tegen eenieder kan uitoefenen.
Verbintenissenrecht= ziet op relatieve rechten, rechten die je kan uitoefenen jegens een of
meerdere specifieke partijen. Binnen relatieve rechten onderscheid tussen:
1. Verbintenissen= vermogensrechtelijke betrekking tussen twee of meer personen
krachtens welke de een jegens de ander tot een prestatie gerechtigd is en deze
jegens gene tot die prestatie verplicht is.
a. Verbintenis zowel actief als passief, schuldeiser en schuldenaar.
2. Anderen rechten en plichten.
a. Rechtsplichten= plicht zonder dat de ander automatisch een recht heeft, bijv.
OD. Alleen als je je plicht schendt, dan komt er een verbintenis waarbij ook
een schuldeiser ontstaat.
Art. 6:1 BW-> verbintenissen kunnen alleen ontstaan als dit uit de wet voortvloeit. Bronnen
van verbintenissen:
1. Rechtshandelingen= handeling gericht op het teweegbrengen van rechtsgevolg (wil
om rechtsgevolgen te doen ontstaan):
a. Ovk (6:213, 6:248 en boek 7 BW).
b. Aansprakelijkheidstelling als bedoeld in art. 2:403 lid 1 onder f BW.
c. Bekrachtiging (3:69 BW)
d. Legaat (4:117 BW).
2. Andere rechtsfeiten= wil is niet van belang (in tegenstelling tot bij rechtshandeling),
bijv:
a. OD (6:162 BW).
b. Zaakwaarneming (6:198 BW).
3. Rechterlijke uitspraken. Bijv:
a. Veroordeling tot betaling dwangsom of proceskosten (art. 237 e.v. en 611a
e.v. Rv).
b. Toekenning van een schadeloosstelling (bij. 3:53 BW).
4. HR Quint/Te Poel
, a. Casus-> opdrachtgever gaf opdracht aan aannemer om een huis te bouwen
op grond van een derde. Opdrachtgever wilde niet betalen. Aannemer ging
naar derde (broer), want is door natrekking eigenaar geworden van het huis.
Hij stelde dus eigenlijk een vordering tot ongerechtvaardigde verrijking in,
onder het oude bewind bestond dit nog niet.
b. HR oordeelde dat niet iedere verbintenis rechtstreeks uit de wet moet
voortvloeien. Rechtsregel-> verbintenissen kunnen ook ontstaan als het
aansluit bij wat in de wet staat.
c. Toch kreeg de aannemer geen vergoeding, want hij had op het verkeerde
perceel gebouwd terwijl hij in de registers had kunnen zien dat dit niet de
juiste kavel was (niet tgt).
d. Door dit arrest is de deur voor ongerechtvaardigde verrijking open gezet.
e. Is dit arrest nog relevant?
i. Je kan als advocaat stellen dat de omstandigheden maken dat het bij
een andere grond past (extra categorie). Dit is echter erg lastig.
ii. Moderne advocaat zal stellen dat er sprake is van een OD.
Art. 3:296 BW-> vordering tot nakoming, hoofdregel-> i.b. is iedere verbintenis opeisbaar.
Uitzondering zijn de natuurlijke verbintenissen= verbintenis zonder rechtsvordering, kan je
niet afdwingen. Hoe ontstaat deze, art. 6:3 lid 2 BW:
1. De wet of een rechtshandeling onthoudt de afdwingbaarheid.
2. Morele verplichting is voldoen aan een natuurlijke verbintenis.
3. Gentlemen's-agreement, leidt tot verplichtingen maar zijn niet af te dwingen.
Totstandkoming van overeenkomsten-> ovk komt tot stand door een aanbod en de
aanvaarding daarvan. Ovk= aanbod + aansluitende aanvaarding. Nadere regels: art. 6:217-
6:225 BW. Deze regel is vaak te netjes, soms is er niet duidelijk één aanvaarding of aanbod.
Er moet wel altijd sprake zijn van wilsovereenstemming.
Aanbod en aanvaarding zijn rechtshandelingen. Ze zijn gericht op het tot stand komen van
een ovk, ovk is gericht op rechtsgevolg, dus indirect zijn zij gericht op een rechtsgevolg.
- Rechtshandeling= vereist een op een rechtsgevolg gerichte wil die zich door een
verklaring heeft geopenbaard:
- Aanbod= wil + verklaring.
- Aanvaarding= wil + verklaring.
- Hoofdregel-> verklaring is vormvrij (3:37 lid 1 BW).
- Aanbod= (vormvrij) voorstel tot het sluiten van een ovk (verklaring).
- De bedoeling om deze ovk na aanvaarding tot stand te laten komen (wil).
- De ovk is voldoende bepaalbaar (6:227 BW). Geen zwaar vereiste.
- Voldoende: de ovk bevat een procedure aan de hand waarvan de
verbintenis kan worden bepaald (HR Stichting erfpachters belang
Amsterdam/Amsterdam).
- Art. 7:4 BW-> koopovk zonder koopprijs= redelijke prijs. Als je niks
afspreekt over de prijs wordt er dus een redelijke prijs afgesproken,
zelfs dan is bijv. een brood zonder koopprijs dus al bepaald genoeg.
- Aanvaarding= (vormvrije) acceptatie van een geldig aanbod (verklaring).
- Gericht tot aanbieder.
- De bedoeling om hiermee de ovk tot stand te laten komen (wil).
- De aanvaarding sluit aan bij het aanbod:
, - NB: zie art. 6:225 BW.
- HR Haakjöringsköd (= haaienvlees (Noors))
- Partijen sluiten een ovk voor de verkoop van Haakjöringsköd.
- Beide partijen denken Haakjöringsköd= walvisvlees.
- Reichsgericht-> ovk voor de verkoop van walvisvlees.
- Rechtsregel-> wilsovk voor verkoop en koop van walvisvlees, komt
dus een ovk tot stand ook al gebruikte partijen geheel andere
woorden. Is er dus wilsovereenstemming (ook al is de verklaring van
beiden dus niet hetzelfde als de wil) dan ontstaat al een ovk.
- HR Bunde/Erckens-> misverstandsarrest.
- Casus: Erckens verkoopt grond aan Bunde.
Afgesproken dat Bunde belastingschade van Erckens
zou vergoeden. Ze hadden echter een ander idee van
wat deze schade dan was. Ze hebben dus beiden een
andere wil, ander bedrag in gulden, ze hebben wel een
zelfde verklaring maar er is geen wilsovereenstemming
dus geen ovk.
- Beide partijen hebben niet alleen een andere wil,
kijkend naar het vertrouwen verschilt deze bij de
partijen ook.
- Rechtsregel= indien partijen die een ovk wensen te
sluiten, daarin een door misverstand vatbare
uitdrukking bezigen, die zij elk in verschillende zin
hebben opgevat, het antwoord op de vraag of al of niet
een ovk tot stand is gekomen, i.b. afhangt van wat
beide partijen over en weer hebben verklaard en uit
elkaars verklaring en gedragingen, overeenkomstig de
zin die zij daaraan in de gegeven omstandigheden
redelijkerwijze mochten toekennen, hebben afgeleid.
- HR zegt je moet art. 3:35 BW toepassen, maar
dan wel over en weer. Kijken wie
gerechtvaardigd vertrouwd, die partij heeft het
bij het rechte einde.
- Wat als beiden partijen niet
gerechtvaardigd vertrouwen? Dan geen
ovk. Er is dan geen
wilsovereenstemming die wordt
gecorrigeerd door gerechtvaardigd
vertrouwen dus geen ovk. Dit was bij
Bunde/Erckens het geval.
- De ‘geen ovk uitkomst’ is alleen
gerechtvaardigd als beide partijen niet
gerechtvaardigd vertrouwden én zij ten tijde van
het sluiten van de ovk ook niet zouden
contracteren onder andere voorwaarden.
Hadden ze ook onder andere voorwaarden
gecontracteerd dan heeft de rechter de vrijheid
de ovk op die manier uit te leggen.
, - In andere situaties is het een kwestie
van uitleg.
- Art. 3:35 BW= tegen hem die eens anders verklaring of
gedraging, overeenkomstig de zin die hij daaraan onder de
gegeven omstandigheden redelijkerwijze mocht toekennen,
heeft opgevat als een door die ander tot hem gerichte
verklaring van een bepaalde strekking, kan geen beroep
worden gedaan op het ontbreken van een met deze verklaring
overeenstemmende wil.
- Gerechtvaardigd vertrouwen opgewekt door de
handelende partij. Gevolg-> de inhoud van de
rechtshandeling komt overeen met vertrouwen van de
wederpartij. Bijv. ik zeg haaienvlees, maar u dacht en
mocht denken walvisvlees dan is de inhoud van de
verklaring voor het recht alsof ik het ook echt had over
walvisvlees.
- Wilsvertrouwensleer (herformulering)
- (Hoofdregel) Wil van handelende partij bepaalt de
inhoud van een (gerichte) verklaring. Het gaat hierbij
echter niet om zijn werkelijke wil, maar om de wil zoals
de wederpartij deze redelijkerwijze mocht interpreteren
op basis van toedoen van de handelende partij.
- Inhoud rechtshandeling= gerechtvaardigd vertrouwen
wederpartij over wil handelende partij op basis van
verklaring handelende partij.
Deel III.
Nemo en de IMacs. Casus.
Nemo kocht 3 IMacs voor slechts 7 euro.
Overweging.
Wil Verklaring Vertrouwen
wederpartij
Aanbod 2190 euro 2,19 euro 2,19 euro (?!)
Aanvaarding 2,19 euro 2,19 euro 2,19 euro
Rechtsregel.
Er is geen ovk tot stand gekomen, kopers mochten er niet op vertrouwen dat verkopers het
voor deze prijs wilde verkopen. Het feit dat de IMacs zijn afgeleverd maakt niet dat er
gerechtvaardigd vertrouwen is ontstaan.
Deel IV.
Interview met een juridisch adviseur, deze heeft o.a. Nemo en IMacs behandeld.
Deel V.
HC week 1, 25 januari.
Deel I.
Formaliteiten bij het vak.
Deel II.
Absolute rechten= rechten die je tegen eenieder kan uitoefenen.
Verbintenissenrecht= ziet op relatieve rechten, rechten die je kan uitoefenen jegens een of
meerdere specifieke partijen. Binnen relatieve rechten onderscheid tussen:
1. Verbintenissen= vermogensrechtelijke betrekking tussen twee of meer personen
krachtens welke de een jegens de ander tot een prestatie gerechtigd is en deze
jegens gene tot die prestatie verplicht is.
a. Verbintenis zowel actief als passief, schuldeiser en schuldenaar.
2. Anderen rechten en plichten.
a. Rechtsplichten= plicht zonder dat de ander automatisch een recht heeft, bijv.
OD. Alleen als je je plicht schendt, dan komt er een verbintenis waarbij ook
een schuldeiser ontstaat.
Art. 6:1 BW-> verbintenissen kunnen alleen ontstaan als dit uit de wet voortvloeit. Bronnen
van verbintenissen:
1. Rechtshandelingen= handeling gericht op het teweegbrengen van rechtsgevolg (wil
om rechtsgevolgen te doen ontstaan):
a. Ovk (6:213, 6:248 en boek 7 BW).
b. Aansprakelijkheidstelling als bedoeld in art. 2:403 lid 1 onder f BW.
c. Bekrachtiging (3:69 BW)
d. Legaat (4:117 BW).
2. Andere rechtsfeiten= wil is niet van belang (in tegenstelling tot bij rechtshandeling),
bijv:
a. OD (6:162 BW).
b. Zaakwaarneming (6:198 BW).
3. Rechterlijke uitspraken. Bijv:
a. Veroordeling tot betaling dwangsom of proceskosten (art. 237 e.v. en 611a
e.v. Rv).
b. Toekenning van een schadeloosstelling (bij. 3:53 BW).
4. HR Quint/Te Poel
, a. Casus-> opdrachtgever gaf opdracht aan aannemer om een huis te bouwen
op grond van een derde. Opdrachtgever wilde niet betalen. Aannemer ging
naar derde (broer), want is door natrekking eigenaar geworden van het huis.
Hij stelde dus eigenlijk een vordering tot ongerechtvaardigde verrijking in,
onder het oude bewind bestond dit nog niet.
b. HR oordeelde dat niet iedere verbintenis rechtstreeks uit de wet moet
voortvloeien. Rechtsregel-> verbintenissen kunnen ook ontstaan als het
aansluit bij wat in de wet staat.
c. Toch kreeg de aannemer geen vergoeding, want hij had op het verkeerde
perceel gebouwd terwijl hij in de registers had kunnen zien dat dit niet de
juiste kavel was (niet tgt).
d. Door dit arrest is de deur voor ongerechtvaardigde verrijking open gezet.
e. Is dit arrest nog relevant?
i. Je kan als advocaat stellen dat de omstandigheden maken dat het bij
een andere grond past (extra categorie). Dit is echter erg lastig.
ii. Moderne advocaat zal stellen dat er sprake is van een OD.
Art. 3:296 BW-> vordering tot nakoming, hoofdregel-> i.b. is iedere verbintenis opeisbaar.
Uitzondering zijn de natuurlijke verbintenissen= verbintenis zonder rechtsvordering, kan je
niet afdwingen. Hoe ontstaat deze, art. 6:3 lid 2 BW:
1. De wet of een rechtshandeling onthoudt de afdwingbaarheid.
2. Morele verplichting is voldoen aan een natuurlijke verbintenis.
3. Gentlemen's-agreement, leidt tot verplichtingen maar zijn niet af te dwingen.
Totstandkoming van overeenkomsten-> ovk komt tot stand door een aanbod en de
aanvaarding daarvan. Ovk= aanbod + aansluitende aanvaarding. Nadere regels: art. 6:217-
6:225 BW. Deze regel is vaak te netjes, soms is er niet duidelijk één aanvaarding of aanbod.
Er moet wel altijd sprake zijn van wilsovereenstemming.
Aanbod en aanvaarding zijn rechtshandelingen. Ze zijn gericht op het tot stand komen van
een ovk, ovk is gericht op rechtsgevolg, dus indirect zijn zij gericht op een rechtsgevolg.
- Rechtshandeling= vereist een op een rechtsgevolg gerichte wil die zich door een
verklaring heeft geopenbaard:
- Aanbod= wil + verklaring.
- Aanvaarding= wil + verklaring.
- Hoofdregel-> verklaring is vormvrij (3:37 lid 1 BW).
- Aanbod= (vormvrij) voorstel tot het sluiten van een ovk (verklaring).
- De bedoeling om deze ovk na aanvaarding tot stand te laten komen (wil).
- De ovk is voldoende bepaalbaar (6:227 BW). Geen zwaar vereiste.
- Voldoende: de ovk bevat een procedure aan de hand waarvan de
verbintenis kan worden bepaald (HR Stichting erfpachters belang
Amsterdam/Amsterdam).
- Art. 7:4 BW-> koopovk zonder koopprijs= redelijke prijs. Als je niks
afspreekt over de prijs wordt er dus een redelijke prijs afgesproken,
zelfs dan is bijv. een brood zonder koopprijs dus al bepaald genoeg.
- Aanvaarding= (vormvrije) acceptatie van een geldig aanbod (verklaring).
- Gericht tot aanbieder.
- De bedoeling om hiermee de ovk tot stand te laten komen (wil).
- De aanvaarding sluit aan bij het aanbod:
, - NB: zie art. 6:225 BW.
- HR Haakjöringsköd (= haaienvlees (Noors))
- Partijen sluiten een ovk voor de verkoop van Haakjöringsköd.
- Beide partijen denken Haakjöringsköd= walvisvlees.
- Reichsgericht-> ovk voor de verkoop van walvisvlees.
- Rechtsregel-> wilsovk voor verkoop en koop van walvisvlees, komt
dus een ovk tot stand ook al gebruikte partijen geheel andere
woorden. Is er dus wilsovereenstemming (ook al is de verklaring van
beiden dus niet hetzelfde als de wil) dan ontstaat al een ovk.
- HR Bunde/Erckens-> misverstandsarrest.
- Casus: Erckens verkoopt grond aan Bunde.
Afgesproken dat Bunde belastingschade van Erckens
zou vergoeden. Ze hadden echter een ander idee van
wat deze schade dan was. Ze hebben dus beiden een
andere wil, ander bedrag in gulden, ze hebben wel een
zelfde verklaring maar er is geen wilsovereenstemming
dus geen ovk.
- Beide partijen hebben niet alleen een andere wil,
kijkend naar het vertrouwen verschilt deze bij de
partijen ook.
- Rechtsregel= indien partijen die een ovk wensen te
sluiten, daarin een door misverstand vatbare
uitdrukking bezigen, die zij elk in verschillende zin
hebben opgevat, het antwoord op de vraag of al of niet
een ovk tot stand is gekomen, i.b. afhangt van wat
beide partijen over en weer hebben verklaard en uit
elkaars verklaring en gedragingen, overeenkomstig de
zin die zij daaraan in de gegeven omstandigheden
redelijkerwijze mochten toekennen, hebben afgeleid.
- HR zegt je moet art. 3:35 BW toepassen, maar
dan wel over en weer. Kijken wie
gerechtvaardigd vertrouwd, die partij heeft het
bij het rechte einde.
- Wat als beiden partijen niet
gerechtvaardigd vertrouwen? Dan geen
ovk. Er is dan geen
wilsovereenstemming die wordt
gecorrigeerd door gerechtvaardigd
vertrouwen dus geen ovk. Dit was bij
Bunde/Erckens het geval.
- De ‘geen ovk uitkomst’ is alleen
gerechtvaardigd als beide partijen niet
gerechtvaardigd vertrouwden én zij ten tijde van
het sluiten van de ovk ook niet zouden
contracteren onder andere voorwaarden.
Hadden ze ook onder andere voorwaarden
gecontracteerd dan heeft de rechter de vrijheid
de ovk op die manier uit te leggen.
, - In andere situaties is het een kwestie
van uitleg.
- Art. 3:35 BW= tegen hem die eens anders verklaring of
gedraging, overeenkomstig de zin die hij daaraan onder de
gegeven omstandigheden redelijkerwijze mocht toekennen,
heeft opgevat als een door die ander tot hem gerichte
verklaring van een bepaalde strekking, kan geen beroep
worden gedaan op het ontbreken van een met deze verklaring
overeenstemmende wil.
- Gerechtvaardigd vertrouwen opgewekt door de
handelende partij. Gevolg-> de inhoud van de
rechtshandeling komt overeen met vertrouwen van de
wederpartij. Bijv. ik zeg haaienvlees, maar u dacht en
mocht denken walvisvlees dan is de inhoud van de
verklaring voor het recht alsof ik het ook echt had over
walvisvlees.
- Wilsvertrouwensleer (herformulering)
- (Hoofdregel) Wil van handelende partij bepaalt de
inhoud van een (gerichte) verklaring. Het gaat hierbij
echter niet om zijn werkelijke wil, maar om de wil zoals
de wederpartij deze redelijkerwijze mocht interpreteren
op basis van toedoen van de handelende partij.
- Inhoud rechtshandeling= gerechtvaardigd vertrouwen
wederpartij over wil handelende partij op basis van
verklaring handelende partij.
Deel III.
Nemo en de IMacs. Casus.
Nemo kocht 3 IMacs voor slechts 7 euro.
Overweging.
Wil Verklaring Vertrouwen
wederpartij
Aanbod 2190 euro 2,19 euro 2,19 euro (?!)
Aanvaarding 2,19 euro 2,19 euro 2,19 euro
Rechtsregel.
Er is geen ovk tot stand gekomen, kopers mochten er niet op vertrouwen dat verkopers het
voor deze prijs wilde verkopen. Het feit dat de IMacs zijn afgeleverd maakt niet dat er
gerechtvaardigd vertrouwen is ontstaan.
Deel IV.
Interview met een juridisch adviseur, deze heeft o.a. Nemo en IMacs behandeld.
Deel V.
