STRESS: NEUROTICISME EN BEWEGING
Ervaren Stress: Neuroticisme en Lichamelijke Beweging
[naam]
Studentnummer: 2630852
Begeleider: [naam]
Tweede beoordelaar: [naam]
Bachelor these Klinische Neuropsychologie:
Juni, 2021
Vrije Universiteit Amsterdam
Aantal woorden: 6382
,2
STRESS: NEUROTICISME EN BEWEGING
Abstract
Stress draagt bij aan het ontwikkelen van psychologische en fysieke stoornissen. Hoog
neurotische individuen hebben een verhoogde gevoeligheid voor stress in het dagelijkse
leven. Het is van belang om stress verlagende manieren te vinden om deze hoog neurotische
individuen te helpen en (verdere) gezondheidsproblemen te voorkomen. Lichamelijke
beweging zou kunnen bijdragen aan het verminderen van stress onder deze individuen. In de
huidige correlationele studie werd onderzocht of lichamelijke beweging en neuroticisme een
samenhang hebben met de mate waarin stress wordt ervaren. Daarnaast is er gekeken naar de
effecten van lichamelijke beweging op de relatie tussen neuroticisme en stress. Deelnemers
zijn geworven door derdejaars psychologie studenten en bestonden uit 101 volwassenen (18-
43 jaar) die een online vragenlijst hebben ingevuld. De vragenlijst bestond uit een
persoonlijkheidsvragenlijst (HEXACO-SPI), stressvragenlijst (Perceived Stress Scale-10
oftewel PSS-10) en vragen over het gemiddeld aantal minuten lichaamsbeweging per dag. De
resultaten lieten zien dat een hogere mate van neuroticisme geassocieerd was met een hogere
mate van stress, waarbij deze relatie niet afhing van lichaamsbeweging en er geen relatie is
gevonden tussen lichaamsbeweging en stress. Uit dit onderzoek werd geconcludeerd dat een
hoge mate van neuroticisme bijdroeg aan een verhoogde mate van stress. Deze samenhang
werd niet versterkt door lichaamsbeweging. Minder lichaamsbeweging droeg niet bij aan een
verhoogde mate van stress. Vervolgonderzoek is nodig om de samenhang tussen
lichaamsbeweging en stress onder hoog neurotische individuen in kaart te brengen, waarbij er
rekening wordt gehouden met intensiviteit van lichaamsbeweging om de daadwerkelijke
effecten van lichaamsbeweging te kunnen onderzoeken.
, 3
STRESS: NEUROTICISME EN BEWEGING
Ervaren Stress: Neuroticisme en Lichamelijke Beweging
Iedereen verschilt behoorlijk in het reageren op stressvolle stimuli in de omgeving
(Carroll, 1992). De definitie van stress is dat iemand een verschil ervaart in de
omgevingseisen en de eigen ingeschatte competenties om aan deze eisen te voldoen (Psyned,
2020). Vanwege de variatie in reacties van individuen op stressvolle stimuli verschilt het per
persoon wat voor uitkomst dit zal leveren voor hun welzijn en gedragingen (Carroll et al.,
2009, Chida & Steptoe, 2010). In de hedendaagse samenleving is het ervaren van stress
gebruikelijk, waardoor er belangstelling is om manieren te vinden die zorgen voor een
vermindering van stress (Van der Zwan et al., 2015). Psychologische stress kan van negatieve
invloed zijn op het welzijn van een individu, voornamelijk wanneer de stress volhardend is
kan dit leiden tot gezondheidsproblemen (Van der Zwan et al., 2015). Een van de
fysiologische implicaties is onder andere dat een hogere reactiviteit op cardiovasculair gebied
en een hogere reactiviteit van cortisol (stresshormoon) samenhangt met meer kans op hart- en
vaatziekten (Carroll et al., 2011, Chida & Steptoe, 2010). Daarnaast kan stress ook leiden tot
psychologische stoornissen, zoals onder andere depressie, en problemen met het geheugen
(Hammen, 2004, McEwan & Sapolsky, 1995).
Een van de effectieve manieren om stress tegen te gaan blijkt lichamelijke beweging
te zijn (Van der Zwan et al., 2015). In eerder onderzoek van Prochilo et al. (2021) is stress
onderzocht bij deelnemers door middel van een pre-test en een posttest, waarbij deelnemers
bij de posttest 16 weken onderworpen waren geweest aan lichamelijke beweging en psycho-
educatie over mindfulness. In dit onderzoek werd stress gemeten door middel van de
Perceived Stress Scale (PSS-10); de PSS-10 meet in hoeverre een individu zijn of haar leven
als oncontroleerbaar, onhandelbaar of onvoorspelbaar heeft beschouwd en een hoge score zou
duiden op een hoge mate van stress. Uit de resultaten bleek er een vermindering te zijn in
stress na deze 16 weken. Uit een meta-analyse van Hamer et al. (2006) bleek dat lichamelijke
beweging direct na een stressor ook invloed heeft op stress. Lichamelijke beweging zou,
naast vermindering van stress, ook significant bijdragen aan de vermindering van angst,
depressie en andere geassocieerde symptomen en bijdragen aan de verbetering van
psychologisch welzijn (Van der Zwan et al., 2015). Lichamelijke activiteit draagt daarmee bij
aan het voorkomen van gezondheidscomplicaties (Tsatsoulis & Fountoulakis, 2006).
Een van de persoonlijkheidseigenschappen omschreven in de Big Five die vaker in
verband is gebracht met stress is neuroticisme (McCrae & Costa, 1987). De Big Five
classificeert persoonlijkheidseigenschappen op vijf niveaus, waaronder neuroticisme,
Ervaren Stress: Neuroticisme en Lichamelijke Beweging
[naam]
Studentnummer: 2630852
Begeleider: [naam]
Tweede beoordelaar: [naam]
Bachelor these Klinische Neuropsychologie:
Juni, 2021
Vrije Universiteit Amsterdam
Aantal woorden: 6382
,2
STRESS: NEUROTICISME EN BEWEGING
Abstract
Stress draagt bij aan het ontwikkelen van psychologische en fysieke stoornissen. Hoog
neurotische individuen hebben een verhoogde gevoeligheid voor stress in het dagelijkse
leven. Het is van belang om stress verlagende manieren te vinden om deze hoog neurotische
individuen te helpen en (verdere) gezondheidsproblemen te voorkomen. Lichamelijke
beweging zou kunnen bijdragen aan het verminderen van stress onder deze individuen. In de
huidige correlationele studie werd onderzocht of lichamelijke beweging en neuroticisme een
samenhang hebben met de mate waarin stress wordt ervaren. Daarnaast is er gekeken naar de
effecten van lichamelijke beweging op de relatie tussen neuroticisme en stress. Deelnemers
zijn geworven door derdejaars psychologie studenten en bestonden uit 101 volwassenen (18-
43 jaar) die een online vragenlijst hebben ingevuld. De vragenlijst bestond uit een
persoonlijkheidsvragenlijst (HEXACO-SPI), stressvragenlijst (Perceived Stress Scale-10
oftewel PSS-10) en vragen over het gemiddeld aantal minuten lichaamsbeweging per dag. De
resultaten lieten zien dat een hogere mate van neuroticisme geassocieerd was met een hogere
mate van stress, waarbij deze relatie niet afhing van lichaamsbeweging en er geen relatie is
gevonden tussen lichaamsbeweging en stress. Uit dit onderzoek werd geconcludeerd dat een
hoge mate van neuroticisme bijdroeg aan een verhoogde mate van stress. Deze samenhang
werd niet versterkt door lichaamsbeweging. Minder lichaamsbeweging droeg niet bij aan een
verhoogde mate van stress. Vervolgonderzoek is nodig om de samenhang tussen
lichaamsbeweging en stress onder hoog neurotische individuen in kaart te brengen, waarbij er
rekening wordt gehouden met intensiviteit van lichaamsbeweging om de daadwerkelijke
effecten van lichaamsbeweging te kunnen onderzoeken.
, 3
STRESS: NEUROTICISME EN BEWEGING
Ervaren Stress: Neuroticisme en Lichamelijke Beweging
Iedereen verschilt behoorlijk in het reageren op stressvolle stimuli in de omgeving
(Carroll, 1992). De definitie van stress is dat iemand een verschil ervaart in de
omgevingseisen en de eigen ingeschatte competenties om aan deze eisen te voldoen (Psyned,
2020). Vanwege de variatie in reacties van individuen op stressvolle stimuli verschilt het per
persoon wat voor uitkomst dit zal leveren voor hun welzijn en gedragingen (Carroll et al.,
2009, Chida & Steptoe, 2010). In de hedendaagse samenleving is het ervaren van stress
gebruikelijk, waardoor er belangstelling is om manieren te vinden die zorgen voor een
vermindering van stress (Van der Zwan et al., 2015). Psychologische stress kan van negatieve
invloed zijn op het welzijn van een individu, voornamelijk wanneer de stress volhardend is
kan dit leiden tot gezondheidsproblemen (Van der Zwan et al., 2015). Een van de
fysiologische implicaties is onder andere dat een hogere reactiviteit op cardiovasculair gebied
en een hogere reactiviteit van cortisol (stresshormoon) samenhangt met meer kans op hart- en
vaatziekten (Carroll et al., 2011, Chida & Steptoe, 2010). Daarnaast kan stress ook leiden tot
psychologische stoornissen, zoals onder andere depressie, en problemen met het geheugen
(Hammen, 2004, McEwan & Sapolsky, 1995).
Een van de effectieve manieren om stress tegen te gaan blijkt lichamelijke beweging
te zijn (Van der Zwan et al., 2015). In eerder onderzoek van Prochilo et al. (2021) is stress
onderzocht bij deelnemers door middel van een pre-test en een posttest, waarbij deelnemers
bij de posttest 16 weken onderworpen waren geweest aan lichamelijke beweging en psycho-
educatie over mindfulness. In dit onderzoek werd stress gemeten door middel van de
Perceived Stress Scale (PSS-10); de PSS-10 meet in hoeverre een individu zijn of haar leven
als oncontroleerbaar, onhandelbaar of onvoorspelbaar heeft beschouwd en een hoge score zou
duiden op een hoge mate van stress. Uit de resultaten bleek er een vermindering te zijn in
stress na deze 16 weken. Uit een meta-analyse van Hamer et al. (2006) bleek dat lichamelijke
beweging direct na een stressor ook invloed heeft op stress. Lichamelijke beweging zou,
naast vermindering van stress, ook significant bijdragen aan de vermindering van angst,
depressie en andere geassocieerde symptomen en bijdragen aan de verbetering van
psychologisch welzijn (Van der Zwan et al., 2015). Lichamelijke activiteit draagt daarmee bij
aan het voorkomen van gezondheidscomplicaties (Tsatsoulis & Fountoulakis, 2006).
Een van de persoonlijkheidseigenschappen omschreven in de Big Five die vaker in
verband is gebracht met stress is neuroticisme (McCrae & Costa, 1987). De Big Five
classificeert persoonlijkheidseigenschappen op vijf niveaus, waaronder neuroticisme,
