Plan van aanpak periode 4
Theoretisch kader
In deze periode zal ik in gesprek gaan met een patiënt die met een probleem zit. Ik zal hem
vervolgens voorlichting gaan geven over een ziektebeeld of bepaalde oplossingen voor een
probleem. Voorlichting geven is een groot onderdeel van het verpleegkundig beroep en biedt
duidelijkheid voor patiënten. Voor de toekomst blijft deze gespreksvorm erg van belang.
Tegenwoordig zijn er veel nieuwe interventies en mogelijkheden waardoor er veel keuze is. Door een
voorlichtingsgesprek te voeren wordt het voor de zorgvrager duidelijk welke mogelijkheden er zijn en
welke voor- en nadelen deze verschillende mogelijkheden hebben(van der Burgt & Mol, 2020).
Dit type gesprek wordt gevoerd wanneer iemand informatie nodig heeft over iets. Dit kan zijn over
een ziektebeeld of over bepaalde mogelijkheden/ aanpassingen. Dit zal dan later kunnen leiden tot
een gedragsverandering. Om een gedragsverandering plaats te laten vinden moet je verschillende
stappen doorlopen. De eerste stap hiervan is openstaan. Bij het geven van deze informatie is het
belangrijk dat de zorgvrager openstaat voor de informatie die je wilt geven. Als je merkt dat de
zorgvrager openstaan en geen weerstand biedt kan je door naar stap twee. Dit is de stap begrijpen.
Deze stap gaat in op de informatie die je geeft. De informatie moet belangrijk, betrouwbaar,
begrijpelijk, bruikbaar zijn en beklijven. Deze vijf factoren worden ook wel de 5 B's genoemd. Zonder
deze 5B's kan je geen goede en passende voorlichting geven (van der Burgt & Mol, 2020).
In het stukje hierboven is de structuur van het
gesprek deels weergegeven. Voordat je het gesprek begint zorg je ervoor dat je goed voorbereid en
dat je zorgt voor een rustige, passende omgeving. Tijdens de inleiding van het gesprek treed je
professioneel in contact, breng je structuur aan door de tijd te benoemen. Vervolgens peil je wat de
wensen en behoeften van de zorgvrager zijn en bespreek je het doel en de agenda van het
gesprek. Je begint het gesprek daarna inhoudelijk met het kijken of iemand openstaat voor een
gesprek of voor voorlichting. Dit kan je doen door contact te maken, aan de behoefte van de patiënt
te voldoen, emoties een plaats en betekenis te geven, omgevingsfactoren te perfectioneren en door
een verpleegkundige samenwerkingsrelatie aan te gaan. Staat de patiënt open voor een gesprek?
Dan kan je doorgaan met de informatie geven (Silverman, Kurtz & Draper, 2014).
Allereerst moet de informatie belangrijk en bruikbaar zijn. Hierbij is het belangrijk dat je weet wat de
zorgvrager al weet over zijn gezondheidsproblemen en wat zijn behoefte is aan informatie. Je stemt
de te geven informatie dus af op de voorkennis en behoefte van de zorgvrager. Je geeft de juiste
hoeveelheid en de juiste soort informatie. (van der Burgt & Mol, 2020). Vervolgens moet de
informatie betrouwbaar zijn. De informatie moet kloppen en evidence based zijn. Dit bereik je door
recente en serieuze bronnen te gebruiken die je vergelijkt met andere bronnen (van der Burgt & Mol,
2020). Daarnaast moet de informatie begrijpelijk zijn. Houdt rekening met een
eventuele taalbarrière of andere belemmeringen zoals doofheid of blindheid. Ook kan je woordkeuze
van invloed zijn. Het vermijden van jargon is hierbij belangrijk. Het bieden van ondersteuning zoals
tekeningen, overzichten en folders kunnen het begrijpen van de informatie versterken (van
der Burgt & Mol, 2020). Als laatste moet de informatie beklijven. Je kan dit controleren door de
teachback methode toe te passen. Wanneer je merkt dat de zorgvrager de informatie niet goed
snapt kun je hier nog aanvullen met informatie door bijvoorbeeld zelf een samenvatting te geven.
Tijdens het geven van de informatie is het belangrijk dat je tussentijds samenvat, parafraseert, stiltes
laat vallen, hardop denkt, actief luistert, aanmoedigt, doorvraagt en gevoelsreflecties geeft. Om het
gesprek af te sluiten kan je eerst nog een teachback vragen en geef je daarna een slotsamenvatting.
Je vraagt of er nog vragen/ onduidelijkheden zijn en controleert of het doel bereikt is. Er is een
evaluatie van het gesprek en er kan nog een volgende afspraak gemaakt worden. Vervolgens wordt
er afscheid genomen (Silverman, Kurtz & Draper, 2014)
, Tijdens het geven van voorlichting is het van belang dat je persoonsgericht werkt. Dit kan door
erachter te komen welke informatie een patiënt wil en welke informatie daar echt belangrijk bij is. Je
moet dus passende informatie geven die persoonsgericht is en geen algemene informatie.
Het is van belang dat je doormiddel van de vaardigheden in het plan van aanpak voorlichting geeft
aan de zorgvrager. Dit moet passen en persoonsgericht zijn. De taak van de verpleegkundige is om
voorlichting te geven dus je hebt wel een leidende rol. Het is wel belangrijk dat je geen advies gaat
geven. Dit kan je voorkomen door meerdere opties te geven en de zorgvrager te laten beslissen wat
hij of zij zelf wil. De theoretische vaardigheden van dit gesprek zijn het luisteren en inschatten van de
behoeften van de zorgvrager. Zijn huidige kennis is hier ook bij van belang. Ook moet je goed in
kunnen schatten wat voor soort informatie de patiënt wil hebben. Technische, procedure of
belevingsgerichte informatie. Als je dit verkeerd inschat kan er een weerstand ontstaan bij de patiënt
en wordt het heel lastig om een gesprek te voeren. Uiteindelijk zal er door het geven van de juiste
informatie een voorlichting gegeven aan de patiënt.
Theoretisch kader
In deze periode zal ik in gesprek gaan met een patiënt die met een probleem zit. Ik zal hem
vervolgens voorlichting gaan geven over een ziektebeeld of bepaalde oplossingen voor een
probleem. Voorlichting geven is een groot onderdeel van het verpleegkundig beroep en biedt
duidelijkheid voor patiënten. Voor de toekomst blijft deze gespreksvorm erg van belang.
Tegenwoordig zijn er veel nieuwe interventies en mogelijkheden waardoor er veel keuze is. Door een
voorlichtingsgesprek te voeren wordt het voor de zorgvrager duidelijk welke mogelijkheden er zijn en
welke voor- en nadelen deze verschillende mogelijkheden hebben(van der Burgt & Mol, 2020).
Dit type gesprek wordt gevoerd wanneer iemand informatie nodig heeft over iets. Dit kan zijn over
een ziektebeeld of over bepaalde mogelijkheden/ aanpassingen. Dit zal dan later kunnen leiden tot
een gedragsverandering. Om een gedragsverandering plaats te laten vinden moet je verschillende
stappen doorlopen. De eerste stap hiervan is openstaan. Bij het geven van deze informatie is het
belangrijk dat de zorgvrager openstaat voor de informatie die je wilt geven. Als je merkt dat de
zorgvrager openstaan en geen weerstand biedt kan je door naar stap twee. Dit is de stap begrijpen.
Deze stap gaat in op de informatie die je geeft. De informatie moet belangrijk, betrouwbaar,
begrijpelijk, bruikbaar zijn en beklijven. Deze vijf factoren worden ook wel de 5 B's genoemd. Zonder
deze 5B's kan je geen goede en passende voorlichting geven (van der Burgt & Mol, 2020).
In het stukje hierboven is de structuur van het
gesprek deels weergegeven. Voordat je het gesprek begint zorg je ervoor dat je goed voorbereid en
dat je zorgt voor een rustige, passende omgeving. Tijdens de inleiding van het gesprek treed je
professioneel in contact, breng je structuur aan door de tijd te benoemen. Vervolgens peil je wat de
wensen en behoeften van de zorgvrager zijn en bespreek je het doel en de agenda van het
gesprek. Je begint het gesprek daarna inhoudelijk met het kijken of iemand openstaat voor een
gesprek of voor voorlichting. Dit kan je doen door contact te maken, aan de behoefte van de patiënt
te voldoen, emoties een plaats en betekenis te geven, omgevingsfactoren te perfectioneren en door
een verpleegkundige samenwerkingsrelatie aan te gaan. Staat de patiënt open voor een gesprek?
Dan kan je doorgaan met de informatie geven (Silverman, Kurtz & Draper, 2014).
Allereerst moet de informatie belangrijk en bruikbaar zijn. Hierbij is het belangrijk dat je weet wat de
zorgvrager al weet over zijn gezondheidsproblemen en wat zijn behoefte is aan informatie. Je stemt
de te geven informatie dus af op de voorkennis en behoefte van de zorgvrager. Je geeft de juiste
hoeveelheid en de juiste soort informatie. (van der Burgt & Mol, 2020). Vervolgens moet de
informatie betrouwbaar zijn. De informatie moet kloppen en evidence based zijn. Dit bereik je door
recente en serieuze bronnen te gebruiken die je vergelijkt met andere bronnen (van der Burgt & Mol,
2020). Daarnaast moet de informatie begrijpelijk zijn. Houdt rekening met een
eventuele taalbarrière of andere belemmeringen zoals doofheid of blindheid. Ook kan je woordkeuze
van invloed zijn. Het vermijden van jargon is hierbij belangrijk. Het bieden van ondersteuning zoals
tekeningen, overzichten en folders kunnen het begrijpen van de informatie versterken (van
der Burgt & Mol, 2020). Als laatste moet de informatie beklijven. Je kan dit controleren door de
teachback methode toe te passen. Wanneer je merkt dat de zorgvrager de informatie niet goed
snapt kun je hier nog aanvullen met informatie door bijvoorbeeld zelf een samenvatting te geven.
Tijdens het geven van de informatie is het belangrijk dat je tussentijds samenvat, parafraseert, stiltes
laat vallen, hardop denkt, actief luistert, aanmoedigt, doorvraagt en gevoelsreflecties geeft. Om het
gesprek af te sluiten kan je eerst nog een teachback vragen en geef je daarna een slotsamenvatting.
Je vraagt of er nog vragen/ onduidelijkheden zijn en controleert of het doel bereikt is. Er is een
evaluatie van het gesprek en er kan nog een volgende afspraak gemaakt worden. Vervolgens wordt
er afscheid genomen (Silverman, Kurtz & Draper, 2014)
, Tijdens het geven van voorlichting is het van belang dat je persoonsgericht werkt. Dit kan door
erachter te komen welke informatie een patiënt wil en welke informatie daar echt belangrijk bij is. Je
moet dus passende informatie geven die persoonsgericht is en geen algemene informatie.
Het is van belang dat je doormiddel van de vaardigheden in het plan van aanpak voorlichting geeft
aan de zorgvrager. Dit moet passen en persoonsgericht zijn. De taak van de verpleegkundige is om
voorlichting te geven dus je hebt wel een leidende rol. Het is wel belangrijk dat je geen advies gaat
geven. Dit kan je voorkomen door meerdere opties te geven en de zorgvrager te laten beslissen wat
hij of zij zelf wil. De theoretische vaardigheden van dit gesprek zijn het luisteren en inschatten van de
behoeften van de zorgvrager. Zijn huidige kennis is hier ook bij van belang. Ook moet je goed in
kunnen schatten wat voor soort informatie de patiënt wil hebben. Technische, procedure of
belevingsgerichte informatie. Als je dit verkeerd inschat kan er een weerstand ontstaan bij de patiënt
en wordt het heel lastig om een gesprek te voeren. Uiteindelijk zal er door het geven van de juiste
informatie een voorlichting gegeven aan de patiënt.
