Samenvatting leerpakket 4 – zorg in de psychiatrie/GGZ
Angststoornissen
Wanneer na een angstprikkel een ongewoon heftige of langdurige angst ontstaat, of wanneer angst
zonder angstprikkel aanwezig is, wordt er wel gesproken van ‘pathologische angst’. Angststoornissen
zijn psychiatrische aandoeningen waarbij pathologische angst het belangrijkste symptoom is.
Oorzaken
- Erfelijke factoren
- Temperament
- Psychologische factoren, opvoeding
- Levensgebeurtenissen
- Neurobiologische factoren
Behandeling
- Psycho-educatie
- Medicatie
- Psychologische behandeling
- Cognitieve gedragstherapie
- Begeleiden
- Inventarisatie van klachten
- Exposure via angsthiërarchie
- Gedragsexperiment
- Socialevaardigheidstraining
- Ontspanningsoefeningen
- Cognitieve therapie
Stemmingsstoornissen
Stemmingsstoornissen zijn langer durende ontregelingen van de gemoedstoestand.
Dsm-5 classificatie
Depressieve stoornissen
- Disruptieve stemmingsdisregulatiestoornis
- Depressieve stoornis
- Persisterende depressieve stoornis (dysthymie
- Premenstruele stemmingsstoornis
- Depressieve stemmingsstoornis door middel/medicatie
- Depressieve stemmingsstoornis door een somatische aandoening
- Ander gespecificeerde depressieve stemmingsstoornis
- Ongespecificeerde depressieve stemmingsstoornis
Bipolaire stemmingsstoornissen
- Bipolaire-I-stoornis
- Bipolaire-II-stoornis
- Cyclothyme stoornis
- Bipolaire stemmingsstoornis door middel/medicatie
, - Bipolaire stemmingsstoornis door somatische aandoening
- Ander gespecificeerde bipolaire stemmingsstoornis
- Ongespecificeerde bipolaire stemmingsstoornis
Depressieve stoornis
Gemoedstoestand met ernstig gedrukte stemming. Gaat meestal gepaard met veel piekeren en
negatieve gedachten (suïcidegedachten).
Classificatie volgens dsm-5:
Ten minste 14 dagen aaneengesloten sprake van minstens 5 van de volgende symptomen;
- Een sombere stemming gedurende het grootste deel van de dag
- Duidelijk interesseverlies of een duidelijke vermindering van het beleven van plezier
- Significant gewichtsverlies zonder dieet, of verminderde eetlust. Soms juist toename van
gewicht of toegenomen eetlust)
- Bijna dagelijks inslaapproblemen of juist de neiging tot te veel slapen
- Geremdheid of verhoogde prikkelbaarheid
- Moeheid of verlies van energie
- Gevoelens van waardeloosheid, of buitensporige of onterechte schuldgevoelens
- Verminderd vermogen tot nadenken, concentratiegebrek of besluiteloosheid
- Terugkerende gedachten aan de dood, suïcidegedachten plannen of pogingen
Deze klachten moeten het functioneren belemmeren
Cijfers
In Nederland lijdt naar schatting minstens 5% van de mensen tussen de 18 en 65 jaar aan een
depressie. De kans om gedurende je leven te maken te krijgen met een depressieve stoornis
bedraagt voor mannen 15% en voor vrouwen 25%. Vrouwen lijden bijna 2 keer zo vaak aan een
depressie dan mannen, dit lijkt te komen door hormonale verschillen. Suïcidepogingen komen vaker
voor bij jongeren dan bij ouderen.
Biologische verklaring
Er zijn verschillende verklaringen voor een depressieve stoornis, erfelijke aanleg bijvoorbeeld.
Wanneer het in de familie voorkomt loop je een grotere kans. Ook kan er sprake zijn van een
onderliggende ziekte zoals hypothyreoïde (te traag werkende schildklier), een hartinfarct of
herseninfarct en de ziekte van Parkinson.
Ook kan er sprake zijn van een disbalans in de neurotransmitters, zoals bijvoorbeeld een tekort aan
serotonine dit heeft invloed op de angst, een tekort van noradrenaline wordt in verband gebracht
met onder andere slaapstoornissen. Dopamine heeft invloed op psychotische stoornissen.
Het stresshormoon cortisol speelt een grote rol bij depressieve stoornissen.
Een depressieve stoornis gaat gepaard met allerlei subtiele ontregelingen van mechanismen in het
lichaam die te maken hebben met immunologische afweer. En het weer is ook van invloed op de
stemming.
Psychologische verklaringen
Verlies kan een grote trigger zijn voor het ontwikkelen van een depressieve stemmingsstoornis. Ook
persoonlijkheid kan een rol spelen.
Mensen met een depressie ontwikkelen een zogenaamd negatief denkschema waar zij zich niet altijd
van bewust zijn.
Behandeling
Er bestaan verschillende behandelingen voor mensen met een depressieve stoornis.
Angststoornissen
Wanneer na een angstprikkel een ongewoon heftige of langdurige angst ontstaat, of wanneer angst
zonder angstprikkel aanwezig is, wordt er wel gesproken van ‘pathologische angst’. Angststoornissen
zijn psychiatrische aandoeningen waarbij pathologische angst het belangrijkste symptoom is.
Oorzaken
- Erfelijke factoren
- Temperament
- Psychologische factoren, opvoeding
- Levensgebeurtenissen
- Neurobiologische factoren
Behandeling
- Psycho-educatie
- Medicatie
- Psychologische behandeling
- Cognitieve gedragstherapie
- Begeleiden
- Inventarisatie van klachten
- Exposure via angsthiërarchie
- Gedragsexperiment
- Socialevaardigheidstraining
- Ontspanningsoefeningen
- Cognitieve therapie
Stemmingsstoornissen
Stemmingsstoornissen zijn langer durende ontregelingen van de gemoedstoestand.
Dsm-5 classificatie
Depressieve stoornissen
- Disruptieve stemmingsdisregulatiestoornis
- Depressieve stoornis
- Persisterende depressieve stoornis (dysthymie
- Premenstruele stemmingsstoornis
- Depressieve stemmingsstoornis door middel/medicatie
- Depressieve stemmingsstoornis door een somatische aandoening
- Ander gespecificeerde depressieve stemmingsstoornis
- Ongespecificeerde depressieve stemmingsstoornis
Bipolaire stemmingsstoornissen
- Bipolaire-I-stoornis
- Bipolaire-II-stoornis
- Cyclothyme stoornis
- Bipolaire stemmingsstoornis door middel/medicatie
, - Bipolaire stemmingsstoornis door somatische aandoening
- Ander gespecificeerde bipolaire stemmingsstoornis
- Ongespecificeerde bipolaire stemmingsstoornis
Depressieve stoornis
Gemoedstoestand met ernstig gedrukte stemming. Gaat meestal gepaard met veel piekeren en
negatieve gedachten (suïcidegedachten).
Classificatie volgens dsm-5:
Ten minste 14 dagen aaneengesloten sprake van minstens 5 van de volgende symptomen;
- Een sombere stemming gedurende het grootste deel van de dag
- Duidelijk interesseverlies of een duidelijke vermindering van het beleven van plezier
- Significant gewichtsverlies zonder dieet, of verminderde eetlust. Soms juist toename van
gewicht of toegenomen eetlust)
- Bijna dagelijks inslaapproblemen of juist de neiging tot te veel slapen
- Geremdheid of verhoogde prikkelbaarheid
- Moeheid of verlies van energie
- Gevoelens van waardeloosheid, of buitensporige of onterechte schuldgevoelens
- Verminderd vermogen tot nadenken, concentratiegebrek of besluiteloosheid
- Terugkerende gedachten aan de dood, suïcidegedachten plannen of pogingen
Deze klachten moeten het functioneren belemmeren
Cijfers
In Nederland lijdt naar schatting minstens 5% van de mensen tussen de 18 en 65 jaar aan een
depressie. De kans om gedurende je leven te maken te krijgen met een depressieve stoornis
bedraagt voor mannen 15% en voor vrouwen 25%. Vrouwen lijden bijna 2 keer zo vaak aan een
depressie dan mannen, dit lijkt te komen door hormonale verschillen. Suïcidepogingen komen vaker
voor bij jongeren dan bij ouderen.
Biologische verklaring
Er zijn verschillende verklaringen voor een depressieve stoornis, erfelijke aanleg bijvoorbeeld.
Wanneer het in de familie voorkomt loop je een grotere kans. Ook kan er sprake zijn van een
onderliggende ziekte zoals hypothyreoïde (te traag werkende schildklier), een hartinfarct of
herseninfarct en de ziekte van Parkinson.
Ook kan er sprake zijn van een disbalans in de neurotransmitters, zoals bijvoorbeeld een tekort aan
serotonine dit heeft invloed op de angst, een tekort van noradrenaline wordt in verband gebracht
met onder andere slaapstoornissen. Dopamine heeft invloed op psychotische stoornissen.
Het stresshormoon cortisol speelt een grote rol bij depressieve stoornissen.
Een depressieve stoornis gaat gepaard met allerlei subtiele ontregelingen van mechanismen in het
lichaam die te maken hebben met immunologische afweer. En het weer is ook van invloed op de
stemming.
Psychologische verklaringen
Verlies kan een grote trigger zijn voor het ontwikkelen van een depressieve stemmingsstoornis. Ook
persoonlijkheid kan een rol spelen.
Mensen met een depressie ontwikkelen een zogenaamd negatief denkschema waar zij zich niet altijd
van bewust zijn.
Behandeling
Er bestaan verschillende behandelingen voor mensen met een depressieve stoornis.
