,Inhoud
Managementsamenvatting...................................................................................................................... 3
Inleiding................................................................................................................................................... 5
Hoofdstuk 1: Context & probleemanalyse...............................................................................................6
1.1 Probleemanalyse........................................................................................................................... 6
1.1 Probleemstelling............................................................................................................................ 9
1.3 Doelstelling.................................................................................................................................. 10
1.4 Hoofdvraag en deelvragen.......................................................................................................... 10
1.5 Begripsafbakening....................................................................................................................... 10
Hoofdstuk 2: Theoretisch kader............................................................................................................ 12
2.1 Verslavingsdefinitie...................................................................................................................... 12
2.3 Perspectieven op verslaving........................................................................................................ 12
2.4 Coping-mechanismen.................................................................................................................. 13
2.5 Conditionering............................................................................................................................. 14
2.6 Gedragsverandering.................................................................................................................... 14
2.7 Motivatie...................................................................................................................................... 15
2.8 Motiverende gespreksvoering...................................................................................................... 16
2.9 Werkalliantie................................................................................................................................ 16
Hoofdstuk 3: Methodologie................................................................................................................... 18
3.1 Onderzoekspopulatie en streekproef........................................................................................... 18
3.2 Dataverzamelingsmethode.......................................................................................................... 19
3.3 Meetinstrument............................................................................................................................ 20
3.4 Data-analyse............................................................................................................................... 21
Hoofdstuk 4: Resultaten........................................................................................................................ 22
4.1 Deelvraag 1................................................................................................................................. 22
4.2 Deelvraag 2................................................................................................................................. 24
4.3 Deelvraag 3................................................................................................................................. 26
Hoofdstuk 5: Conclusie en aanbevelingen............................................................................................ 30
5.1 Conclusie..................................................................................................................................... 30
5.2 Aanbevelingen............................................................................................................................. 32
Hoofdstuk 6: Discussie.......................................................................................................................... 34
1
, 6.1 Betekenis en bruikbaarheid......................................................................................................... 34
6.2 Sterkte- en zwakteanalyse.......................................................................................................... 34
Literatuurlijst.......................................................................................................................................... 37
Bijlage 1: Topiclijst toezichthouders...................................................................................................... 40
Bijlage 2: Topiclijst cliënten................................................................................................................... 41
Bijlage 3: Informed consent................................................................................................................... 41
Bijlage 4: Codeboom............................................................................................................................. 43
Bijlage 5: Methode: Alliantiemonitor...................................................................................................... 44
2
, Managementsamenvatting
Naar aanleiding van observaties en gesprekken met sociaal agogen van reclasseringsorganisatie X is
aan het licht gekomen dat een groot deel van de cliënten na een klinische detoxificatie vrijwel direct
terugvalt in middelengebruik. In dit onderzoek wordt onderzocht welke factoren een rol spelen bij een
terugval in middelengebruik en welke factoren er juist voor zorgen dat een cliënt abstinent kan blijven.
Tevens wordt onderzocht wat de rol van de sociaal agoog is na een klinische detoxificatie en hoe de
sociaal agoog de cliënt beter kan ondersteunen.
De hoofdvraag luidt: ‘Hoe kunnen sociaal agogen van reclasseringsorganisatie X cliënten
optimaal ondersteunen bij het behouden van abstinentie na een klinische detoxificatie?’
Om deze hoofdvraag te kunnen beantwoorden, heeft er een kwalitatief onderzoek plaatsgevonden.
Het doel van dit onderzoek is het bieden van handvatten aan de sociaal agogen waardoor zij adequate
ondersteuning kunnen bieden, zodat cliënten na een klinische detoxificatie beter in staat zijn om
abstinentie te behouden. Om dit te kunnen bereiken, zijn kennis en inzichten nodig met betrekking tot
dit onderzoeksthema. Om deze te verkrijgen, hebben er interviews plaatsgevonden met vooraf
opgestelde topiclijsten. Er zijn twee verschillende respondentgroepen samengesteld, deze bestaan uit
zes toezichthouders van reclasseringsorganisatie X en daarnaast drie cliënten die onder toezicht
staan bij reclasseringsorganisatie X.
De interviews zijn opgenomen, getranscribeerd en vervolgens geanalyseerd door middel van
stapsgewijs coderen. Door het analyseren van de data zijn de resultaten verkregen en kan in de
conclusie een antwoord geformuleerd worden op de hoofdvraag.
Vervolgens worden er vier aanbevelingen gedaan. De eerste aanbeveling is het bieden van
verdiepende scholing met betrekking tot het onderwerp verslaving, zodat de sociaal agogen meer
kennis opdoen. De tweede aanbeveling is om de verhouding tussen toezichthouder en cliënt te
evalueren, door gebruik te maken van de ‘Alliantiemonitor’. De derde aanbeveling is gericht op het
faciliteren van laagdrempelige dagbesteding voor cliënten binnen reclasseringsorganisatie X. De
laatste aanbeveling is gericht op het bevorderen van de samenwerking tussen
reclasseringsorganisatie X en de verslavingszorg.
3
Managementsamenvatting...................................................................................................................... 3
Inleiding................................................................................................................................................... 5
Hoofdstuk 1: Context & probleemanalyse...............................................................................................6
1.1 Probleemanalyse........................................................................................................................... 6
1.1 Probleemstelling............................................................................................................................ 9
1.3 Doelstelling.................................................................................................................................. 10
1.4 Hoofdvraag en deelvragen.......................................................................................................... 10
1.5 Begripsafbakening....................................................................................................................... 10
Hoofdstuk 2: Theoretisch kader............................................................................................................ 12
2.1 Verslavingsdefinitie...................................................................................................................... 12
2.3 Perspectieven op verslaving........................................................................................................ 12
2.4 Coping-mechanismen.................................................................................................................. 13
2.5 Conditionering............................................................................................................................. 14
2.6 Gedragsverandering.................................................................................................................... 14
2.7 Motivatie...................................................................................................................................... 15
2.8 Motiverende gespreksvoering...................................................................................................... 16
2.9 Werkalliantie................................................................................................................................ 16
Hoofdstuk 3: Methodologie................................................................................................................... 18
3.1 Onderzoekspopulatie en streekproef........................................................................................... 18
3.2 Dataverzamelingsmethode.......................................................................................................... 19
3.3 Meetinstrument............................................................................................................................ 20
3.4 Data-analyse............................................................................................................................... 21
Hoofdstuk 4: Resultaten........................................................................................................................ 22
4.1 Deelvraag 1................................................................................................................................. 22
4.2 Deelvraag 2................................................................................................................................. 24
4.3 Deelvraag 3................................................................................................................................. 26
Hoofdstuk 5: Conclusie en aanbevelingen............................................................................................ 30
5.1 Conclusie..................................................................................................................................... 30
5.2 Aanbevelingen............................................................................................................................. 32
Hoofdstuk 6: Discussie.......................................................................................................................... 34
1
, 6.1 Betekenis en bruikbaarheid......................................................................................................... 34
6.2 Sterkte- en zwakteanalyse.......................................................................................................... 34
Literatuurlijst.......................................................................................................................................... 37
Bijlage 1: Topiclijst toezichthouders...................................................................................................... 40
Bijlage 2: Topiclijst cliënten................................................................................................................... 41
Bijlage 3: Informed consent................................................................................................................... 41
Bijlage 4: Codeboom............................................................................................................................. 43
Bijlage 5: Methode: Alliantiemonitor...................................................................................................... 44
2
, Managementsamenvatting
Naar aanleiding van observaties en gesprekken met sociaal agogen van reclasseringsorganisatie X is
aan het licht gekomen dat een groot deel van de cliënten na een klinische detoxificatie vrijwel direct
terugvalt in middelengebruik. In dit onderzoek wordt onderzocht welke factoren een rol spelen bij een
terugval in middelengebruik en welke factoren er juist voor zorgen dat een cliënt abstinent kan blijven.
Tevens wordt onderzocht wat de rol van de sociaal agoog is na een klinische detoxificatie en hoe de
sociaal agoog de cliënt beter kan ondersteunen.
De hoofdvraag luidt: ‘Hoe kunnen sociaal agogen van reclasseringsorganisatie X cliënten
optimaal ondersteunen bij het behouden van abstinentie na een klinische detoxificatie?’
Om deze hoofdvraag te kunnen beantwoorden, heeft er een kwalitatief onderzoek plaatsgevonden.
Het doel van dit onderzoek is het bieden van handvatten aan de sociaal agogen waardoor zij adequate
ondersteuning kunnen bieden, zodat cliënten na een klinische detoxificatie beter in staat zijn om
abstinentie te behouden. Om dit te kunnen bereiken, zijn kennis en inzichten nodig met betrekking tot
dit onderzoeksthema. Om deze te verkrijgen, hebben er interviews plaatsgevonden met vooraf
opgestelde topiclijsten. Er zijn twee verschillende respondentgroepen samengesteld, deze bestaan uit
zes toezichthouders van reclasseringsorganisatie X en daarnaast drie cliënten die onder toezicht
staan bij reclasseringsorganisatie X.
De interviews zijn opgenomen, getranscribeerd en vervolgens geanalyseerd door middel van
stapsgewijs coderen. Door het analyseren van de data zijn de resultaten verkregen en kan in de
conclusie een antwoord geformuleerd worden op de hoofdvraag.
Vervolgens worden er vier aanbevelingen gedaan. De eerste aanbeveling is het bieden van
verdiepende scholing met betrekking tot het onderwerp verslaving, zodat de sociaal agogen meer
kennis opdoen. De tweede aanbeveling is om de verhouding tussen toezichthouder en cliënt te
evalueren, door gebruik te maken van de ‘Alliantiemonitor’. De derde aanbeveling is gericht op het
faciliteren van laagdrempelige dagbesteding voor cliënten binnen reclasseringsorganisatie X. De
laatste aanbeveling is gericht op het bevorderen van de samenwerking tussen
reclasseringsorganisatie X en de verslavingszorg.
3
