Samenvatting probleem 4 – Prune it!
1. Wat is neuro ontwikkeling?
Waar begint het? > 18 dagen na conceptie.
Het begint bij een zygote (= 1 cel die ontstaan is door de versmelting van sperma en eicel). De
zygote verdeelt zich in 2 dochtercellen → deze cellen verspreiden zich in 4,8,16 tot een organisme.
Naast de celdeling moeten er nog 3 andere dingen gebeuren.
Deze 3 dingen zijn:
1. Differentiatie: de cellen moeten differentiëren. Sommige cellen worden spiercellen,
gliacellen, multipolaire neuronen etc.
2. Particuliere structuren vormen: cellen moeten hun weg vinden naar geschikte locaties en
met de cellen om zich heen bepaalde structuren vormen.
3. Functionele relaties ontstaan: de cellen moeten met elkaar functionele relaties tot stand
brengen.
Hoe gaat dit?
Het ontstaan van deze dingen gebeurt in 5 fases van de prenatale neuro-ontwikkeling.
1. Inductie van de neurale plaat
2. Neurale proliferatie
3. Migratie en aggregatie
4. Axon groei en synapsvorming
5. Neuron dood en synaps herschikking
1. Het ontstaan van de neurale plaat
3 weken na de bevruchting het ding dat zich gaat ontwikkelen in menselijk zenuwstelsel is te
herkennen als een neurale plaat.
Een neurale plaat = een klein stukje ectodermaal weefsel op het dorsale oppervlak van het
ontwikkelde embryo.
Embyronale cellen bestaan uit drie lagen
- Ectoderm (buitenste laag van vrucht in moederlichaam waaruit huid en zenuwstelsel
ontwikkelen)
- Mesoderm (middelste laag voor de functie: organiseren)
- Endoderm (binnenste kiemblad van de embryo dat uitgroeit tot allerlei organen)
Het ontstaan van de neurale plaat wordt geïntroduceerd door → chemische signalen van een gebied
uit de mesoderme laag. De functie van de mesoderme laag: Organiseren.
Het weefsel van de mesoderm van de embryo (substanties vanuit de donor) dat wordt geïmplanteerd
onder de ventrale ectoderm van een andere embryo (de gastheer) zorgt voor de ontwikkeling van de
neurale plaat op het ventrale oppervlak van de gastheer.
Een belangrijke verandering ontstaat als de neutrale plaat zichtbaar wordt.
→ De eerste cellen van de embryo worden dan: totipotent.
Totipotent = cellen hebben het vermogen om te veranderen in iedere celtype als ze op de juiste
plaats worden getransplanteerd.
, De variatie van de cellen wordt meer specifiek.
Multipotent = dit is wanneer cellen nog kunnen ontwikkelen in de verschillende types van het
volwassen zenuwstelsel maar niet meer in andere soorten cellen.
Embryonic stamcellen (cellen van neurale plaat) → Stamcellen
Stamcellen = cellen die voldoen aan 2 belangrijke criteria.
1. Onbeperkt vermogen tot zelfvernieuwing als ze in een geschikte celcultuur worden
gehouden.
Dit gebeurt door 2 dochtercellen waarvan; 1 een type lichaamscel wordt en 1 een andere
stamcel wordt. Dit proces heet mitosis.
2. Ze hebben het vermogen om zicht te ontwikkelen tot verschillende soorten rijpe cellen
(neuronen, glialcellen etc). Dit heet multipotent.
Deze cellen heten:
➢ Glial stamcellen =
➢ Neutrale stamcellen =
Celculturen blijven niet voor altijd omdat er tijdens de celdeling uiteindelijk errors ontstaan die het
proces verstoren.
Het veranderen van cellen in cellen van volwassenen zenuwstelsel vraagt intensief investeren.
De neutrale plaat verandert in neutrale groef. De zijkanten van de neurtale plaat
komen samen en smelten samen. 0 = neutrale buis
→ Het binnenste van de neurtale groef wordt de ceberale ventrikles en het
ruggenmergkanaal (spinal canal).
Na 40 dagen zijn 3 zwellingen zichtbaar aan het einde van de neutrale buis.
1. Forebrain (voorstehersenen)
2. Midbrain (middelste hersenen)
3. Hindbrain (achterste hersenen)
2. Neurale proliferatie
De cellen van de neurale buis beginnen de prolifereren.
Neutrale proliferatie = celdeling.
→ Dit vindt niet gelijktijdig of geleidelijk plaats in alle delen van de buis. De meeste celding vindt
plaats in de ventriculaire zone (het gebied dat grenzend is aan het ventrikel = het met vloeistof
gevulde midden van de buis).
De celdeling vormt de karakteristieken complexe vorm van ieder gedeelte van het brein.
Het complexe patroon is bestuurd door chemische signalen van 2 organisatorische gedeeltes in de
neutrale buis.
- De vloerplaat: loopt langs de middenlijn van de anterior surface van de buis
- Het plafonplaat loopt langs de middenlijn van de dorsal face van de buis
3. Migratie en aggregatie
Migratie = cellen die migreren naar juiste doellocatie (als celdeling heeft plaatsgevonden in de
ventriculaire zone van de neurale buis).
1. Wat is neuro ontwikkeling?
Waar begint het? > 18 dagen na conceptie.
Het begint bij een zygote (= 1 cel die ontstaan is door de versmelting van sperma en eicel). De
zygote verdeelt zich in 2 dochtercellen → deze cellen verspreiden zich in 4,8,16 tot een organisme.
Naast de celdeling moeten er nog 3 andere dingen gebeuren.
Deze 3 dingen zijn:
1. Differentiatie: de cellen moeten differentiëren. Sommige cellen worden spiercellen,
gliacellen, multipolaire neuronen etc.
2. Particuliere structuren vormen: cellen moeten hun weg vinden naar geschikte locaties en
met de cellen om zich heen bepaalde structuren vormen.
3. Functionele relaties ontstaan: de cellen moeten met elkaar functionele relaties tot stand
brengen.
Hoe gaat dit?
Het ontstaan van deze dingen gebeurt in 5 fases van de prenatale neuro-ontwikkeling.
1. Inductie van de neurale plaat
2. Neurale proliferatie
3. Migratie en aggregatie
4. Axon groei en synapsvorming
5. Neuron dood en synaps herschikking
1. Het ontstaan van de neurale plaat
3 weken na de bevruchting het ding dat zich gaat ontwikkelen in menselijk zenuwstelsel is te
herkennen als een neurale plaat.
Een neurale plaat = een klein stukje ectodermaal weefsel op het dorsale oppervlak van het
ontwikkelde embryo.
Embyronale cellen bestaan uit drie lagen
- Ectoderm (buitenste laag van vrucht in moederlichaam waaruit huid en zenuwstelsel
ontwikkelen)
- Mesoderm (middelste laag voor de functie: organiseren)
- Endoderm (binnenste kiemblad van de embryo dat uitgroeit tot allerlei organen)
Het ontstaan van de neurale plaat wordt geïntroduceerd door → chemische signalen van een gebied
uit de mesoderme laag. De functie van de mesoderme laag: Organiseren.
Het weefsel van de mesoderm van de embryo (substanties vanuit de donor) dat wordt geïmplanteerd
onder de ventrale ectoderm van een andere embryo (de gastheer) zorgt voor de ontwikkeling van de
neurale plaat op het ventrale oppervlak van de gastheer.
Een belangrijke verandering ontstaat als de neutrale plaat zichtbaar wordt.
→ De eerste cellen van de embryo worden dan: totipotent.
Totipotent = cellen hebben het vermogen om te veranderen in iedere celtype als ze op de juiste
plaats worden getransplanteerd.
, De variatie van de cellen wordt meer specifiek.
Multipotent = dit is wanneer cellen nog kunnen ontwikkelen in de verschillende types van het
volwassen zenuwstelsel maar niet meer in andere soorten cellen.
Embryonic stamcellen (cellen van neurale plaat) → Stamcellen
Stamcellen = cellen die voldoen aan 2 belangrijke criteria.
1. Onbeperkt vermogen tot zelfvernieuwing als ze in een geschikte celcultuur worden
gehouden.
Dit gebeurt door 2 dochtercellen waarvan; 1 een type lichaamscel wordt en 1 een andere
stamcel wordt. Dit proces heet mitosis.
2. Ze hebben het vermogen om zicht te ontwikkelen tot verschillende soorten rijpe cellen
(neuronen, glialcellen etc). Dit heet multipotent.
Deze cellen heten:
➢ Glial stamcellen =
➢ Neutrale stamcellen =
Celculturen blijven niet voor altijd omdat er tijdens de celdeling uiteindelijk errors ontstaan die het
proces verstoren.
Het veranderen van cellen in cellen van volwassenen zenuwstelsel vraagt intensief investeren.
De neutrale plaat verandert in neutrale groef. De zijkanten van de neurtale plaat
komen samen en smelten samen. 0 = neutrale buis
→ Het binnenste van de neurtale groef wordt de ceberale ventrikles en het
ruggenmergkanaal (spinal canal).
Na 40 dagen zijn 3 zwellingen zichtbaar aan het einde van de neutrale buis.
1. Forebrain (voorstehersenen)
2. Midbrain (middelste hersenen)
3. Hindbrain (achterste hersenen)
2. Neurale proliferatie
De cellen van de neurale buis beginnen de prolifereren.
Neutrale proliferatie = celdeling.
→ Dit vindt niet gelijktijdig of geleidelijk plaats in alle delen van de buis. De meeste celding vindt
plaats in de ventriculaire zone (het gebied dat grenzend is aan het ventrikel = het met vloeistof
gevulde midden van de buis).
De celdeling vormt de karakteristieken complexe vorm van ieder gedeelte van het brein.
Het complexe patroon is bestuurd door chemische signalen van 2 organisatorische gedeeltes in de
neutrale buis.
- De vloerplaat: loopt langs de middenlijn van de anterior surface van de buis
- Het plafonplaat loopt langs de middenlijn van de dorsal face van de buis
3. Migratie en aggregatie
Migratie = cellen die migreren naar juiste doellocatie (als celdeling heeft plaatsgevonden in de
ventriculaire zone van de neurale buis).
