Onderzoek doen
Hoofdstuk 1 Onderzoek doen
1.1 Wat is onderzoek?
Onderzoek:
- Praktijkonderzoek: de wetenschappelijke kennis wordt toegepast en dient het onderzoek voor
het verzamelen van de gegevens om de diagnose te stellen.
- Wetenschappelijk onderzoek: onderzoek om nieuwe algemene kennis te verwerven.
Onderzoek: alle systematische activiteiten gericht op het verzamelen van gegevens die informatie
bevatten over een van tevoren afgebakend onderwerp met als doel een of meerdere vragen
aangaande dit onderwerp te beantwoorden.
Empirische cyclus:
fase 1 waarneming
fase 2 verklaring vinden, theorievorming
fase 3 afleiden voorspellingen uit theorie
fase 4 toetsen voorspellingen in de werkelijkheid.
1.2 Redenen voor onderzoek.
Motieven Toelichting
1 Verzamelen van informatie om beleid te Een organisatie die wil beslissen of ze
wijzigen prijsvechter wil worden, zou bijvoorbeeld
onderzoek kunnen doen naar:
- De kostprijsopbouw en
besparingsmogelijkheden
2 Verzamelen van informatie om betere Een organisatie die wil weten hoe ze het beste
beslissingen te kunnen nemen over operationele het personeel kan informeren, zou bijvoorbeeld
zaken onderzoek kunnen doen naar:
- De informatiebehoeften van het
personeel
- En de waardering van het
personeelsbulletin
3 Verzamelen van informatie om beter op de Door middel van een
externe omgeving in te kunnen spelen klanttevredenheidsonderzoek kan een bedrijf
nagaan of het zijn klanten in de toekomst nog
beter kan bedienen
4 verzamelen van informatie om geconstateerde Een organisatie kan bijvoorbeeld onderzoeken
verschillen of verschuivingen te verklaren hoe het komt dat op de ene afdeling het
ziekteverzuim zo veel hoger ligt dan op de
andere.
5 verzamelen van gegevens ten behoeve van Een bedrijf kan bijvoorbeeld in het kader van een
externe certificering ISO-certificering gedwongen zijn een onderzoek
naar de uitval in de productie houden.
6 uitstellen van een beslissing Om tijd te winnen, kan een organisatie
onderzoek laten uitvoeren, in de hoop dat aan
het einde van het onderzoek het probleem
vanzelf wel is verdwenen.
7 proberen het eigen gelijk bevestigd te krijgen Waar binnen een organisatie meningsverschillen
zijn ten aanzien van de oorzaak van problemen
of ten aanzien van de te kiezen oplossingen, kan
een partij proberen via onderzoek zijn gelijk te
halen. Met name door de richting waarin het
onderzoek gaat sturen, kan men proberen de
uitkomsten gunstig te laten uitpakken voor de
eigen standpunten.
8 onderzoek als zoethoudertje Als een partij of organisatie niet van plan is iets
aan een probleem te doen, kan het instellen van
een onderzoek de indruk wekken dat men wel
iets aan het probleem wil doen.
,Als de opdrachtgever een commercieel doel wil koppelen aan een onderzoek dan:
- Krijgt de onderwijsinstelling een slechte naam
- Verpest je het voor toekomstige studenten
In de gedragscode voor sociologische en marktonderzoeken (ESOMAR/ICC) is onder andere
vastgelegd dat alle toezeggingen die je aan respondenten doet, inhoudelijk juist dienen te zijn en ook
moeten worden nagekomen.
Tien gouden regels voor onderzoek & statistiek en gegevensbescherming:
1. Informeer de respondent over het doel van het onderzoek.
2. Bejegen de respondent die aan het onderzoek deelneemt met respect, ook wanneer hij niet
wenst deel te nemen, een weigering is een weigering.
3. Verzamel niet meer gegevens dan noodzakelijk voor de uitvoering van het onderzoek.
4. Extra zorgvuldigheid is geboden bij het verzamelen en verwerken van bijzondere gegevens.
5. Verwerk gegevens in identificeerbare vorm niet langer dan noodzakelijk voor de uitvoering van
het onderzoek.
6. Rapporteer nooit over individuele respondenten met identificeerbare gegevens tenzij de
respondent daarvoor ondubbelzinnige toestemming heeft gegeven.
7. Neem technische en organisatorische maatregelen ter beveiliging van de verzamelde
gegevens tegen onrechtmatig gebruik.
8. Zorg voor een tijdige melding van de verwerking bij het College bescherming
persoonsgegevens door de opdrachtgever, als persoonsgegevens verkregen uit het
onderzoek langer dan 6 maanden na verkrijging worden bewaard.
9. Houd alle persoonsgegevens die worden verzameld en bewerkt geheim en verstrek
persoonsgegevens alleen aan geautoriseerde functionarissen.
10. Wijs bij irritatie van de respondent, bij onaangekondigd onderzoek per spraaktelefoon, op de
mogelijkheid om zijn persoonsgegevens tegen dergelijke vorm van onderzoek te blokkeren via
www.onderzoekfilter.nl.
1.3 Methoden van onderzoek
Er zijn verschillen methoden van onderzoek:
- Een onderscheid naar het doel van het onderzoek:
- Een onderscheid naar desk- en field-onderzoek:
- Een onderscheid naar kwantitatief en kwalitatief onderzoek:
Soorten onderzoek
Soort onderzoek Omschrijving
Beschrijvend onderzoek Onderzoek waarbij je een situatie in kaart wilt
brengen. Meestal heb je niet veel voorkennis.
Exploratief onderzoek Onderzoek waarbij je op zoek bent naar
verbanden en/of verklaringen. Je voorkennis is
veelal groter, maar je weet nog niet waarom zaken
zijn zoals geconstateerd.
Toetsend onderzoek Onderzoek waarbij je een theorie of verwachting
wilt toetsen. In het geval van praktijkonderzoek valt
hieronder ook evaluatieonderzoek. Hierbij wordt
onderzocht oe een ingestelde maatregel het
gewenste effect heeft gehad.
Deskresearch: gebruik van bestaande gegevens.
Fieldresearch: onderzoek waarbij de onderzoeker zelf zijn onderzoek opzet en uitvoert.
Kwalitatief onderzoek: verzamelen van veel en diepgaande informatie over weinig
onderzoekseenheden.
, Kwalitatief onderzoek: verzamelen van cijfermatige informatie over veel onderzoekseenheden, die kan
worden gegeneraliseerd naar de populatie.
Verantwoord onderzoek is:
- Objectief en onafhankelijk.
- Controleerbaar en toetsbaar.
- Herhaalbaar.
- Nauwkeurig.
- Generaliseerbaar naar het domein waarover je een uitspraak wilt doen.
1.4 Onderzoeksproces
Fase Omschrijving
1 aanleiding - Wat is de achterliggende motivatie van
de opdrachtgever?
- Wetenschappelijk of praktijkonderzoek?
2 inkadering - Doelstelling van de opdrachtgever waar
het onderzoek een bijdrage aan moet
leveren c.q. faciliterend aan moet zijn.
- Doelstelling van het onderzoek: wat moet
het onderzoek opleveren?
- Centrale vraag: waar wordt het
onderzoek toe afgebakend, welke vraag
wordt aan het einde als conclusie
beantwoord?
3 onderzoeksmethode - Deskresearch
- Fieldresearch
- Kwalitatief onderzoek
- Kwantitatief onderzoek
4 keuze dataverzamelingsinstrument - Observatie
- Diepte-interviews
- Focusgroepen
- Casestudy
- Enquêtes
- (secundaire) gegevensanalyse
- Fysiologische metingen
- Wijze van afname van interviews en
enquêtes: face-to-face, telefonisch.
Internet, schriftelijk, via de post etc.
5 populatie en eventuele steekproefbepaling - Populatiebepaling
- Operationele populatie
- Steekproef
- Respons verhogende maatregelen
6 ontwikkeling en afname van het - Maken van een lijst met te meten
dataverzamelingsinstrument variabelen.
- Operationaliseren variabelen
- Maken van het instrument
- Testafname instrument en bijstelling
instrument
7 analyse van de gegevens Kwantitatief:
- Maken van een codeboek en
analyseschema.
- Invoer gegevens
- Uitvoeren berekeningen
Kwalitatief:
- Categorisatie
- Verbanden ontdekken
- Hypothesen ontwikkelen en toetsen om
conclusies te trekken
8 beantwoording probleemstelling, rapportage - Onderzoeksvragen beantwoorden
onderzoek - Probleemstelling beantwoorden
Hoofdstuk 1 Onderzoek doen
1.1 Wat is onderzoek?
Onderzoek:
- Praktijkonderzoek: de wetenschappelijke kennis wordt toegepast en dient het onderzoek voor
het verzamelen van de gegevens om de diagnose te stellen.
- Wetenschappelijk onderzoek: onderzoek om nieuwe algemene kennis te verwerven.
Onderzoek: alle systematische activiteiten gericht op het verzamelen van gegevens die informatie
bevatten over een van tevoren afgebakend onderwerp met als doel een of meerdere vragen
aangaande dit onderwerp te beantwoorden.
Empirische cyclus:
fase 1 waarneming
fase 2 verklaring vinden, theorievorming
fase 3 afleiden voorspellingen uit theorie
fase 4 toetsen voorspellingen in de werkelijkheid.
1.2 Redenen voor onderzoek.
Motieven Toelichting
1 Verzamelen van informatie om beleid te Een organisatie die wil beslissen of ze
wijzigen prijsvechter wil worden, zou bijvoorbeeld
onderzoek kunnen doen naar:
- De kostprijsopbouw en
besparingsmogelijkheden
2 Verzamelen van informatie om betere Een organisatie die wil weten hoe ze het beste
beslissingen te kunnen nemen over operationele het personeel kan informeren, zou bijvoorbeeld
zaken onderzoek kunnen doen naar:
- De informatiebehoeften van het
personeel
- En de waardering van het
personeelsbulletin
3 Verzamelen van informatie om beter op de Door middel van een
externe omgeving in te kunnen spelen klanttevredenheidsonderzoek kan een bedrijf
nagaan of het zijn klanten in de toekomst nog
beter kan bedienen
4 verzamelen van informatie om geconstateerde Een organisatie kan bijvoorbeeld onderzoeken
verschillen of verschuivingen te verklaren hoe het komt dat op de ene afdeling het
ziekteverzuim zo veel hoger ligt dan op de
andere.
5 verzamelen van gegevens ten behoeve van Een bedrijf kan bijvoorbeeld in het kader van een
externe certificering ISO-certificering gedwongen zijn een onderzoek
naar de uitval in de productie houden.
6 uitstellen van een beslissing Om tijd te winnen, kan een organisatie
onderzoek laten uitvoeren, in de hoop dat aan
het einde van het onderzoek het probleem
vanzelf wel is verdwenen.
7 proberen het eigen gelijk bevestigd te krijgen Waar binnen een organisatie meningsverschillen
zijn ten aanzien van de oorzaak van problemen
of ten aanzien van de te kiezen oplossingen, kan
een partij proberen via onderzoek zijn gelijk te
halen. Met name door de richting waarin het
onderzoek gaat sturen, kan men proberen de
uitkomsten gunstig te laten uitpakken voor de
eigen standpunten.
8 onderzoek als zoethoudertje Als een partij of organisatie niet van plan is iets
aan een probleem te doen, kan het instellen van
een onderzoek de indruk wekken dat men wel
iets aan het probleem wil doen.
,Als de opdrachtgever een commercieel doel wil koppelen aan een onderzoek dan:
- Krijgt de onderwijsinstelling een slechte naam
- Verpest je het voor toekomstige studenten
In de gedragscode voor sociologische en marktonderzoeken (ESOMAR/ICC) is onder andere
vastgelegd dat alle toezeggingen die je aan respondenten doet, inhoudelijk juist dienen te zijn en ook
moeten worden nagekomen.
Tien gouden regels voor onderzoek & statistiek en gegevensbescherming:
1. Informeer de respondent over het doel van het onderzoek.
2. Bejegen de respondent die aan het onderzoek deelneemt met respect, ook wanneer hij niet
wenst deel te nemen, een weigering is een weigering.
3. Verzamel niet meer gegevens dan noodzakelijk voor de uitvoering van het onderzoek.
4. Extra zorgvuldigheid is geboden bij het verzamelen en verwerken van bijzondere gegevens.
5. Verwerk gegevens in identificeerbare vorm niet langer dan noodzakelijk voor de uitvoering van
het onderzoek.
6. Rapporteer nooit over individuele respondenten met identificeerbare gegevens tenzij de
respondent daarvoor ondubbelzinnige toestemming heeft gegeven.
7. Neem technische en organisatorische maatregelen ter beveiliging van de verzamelde
gegevens tegen onrechtmatig gebruik.
8. Zorg voor een tijdige melding van de verwerking bij het College bescherming
persoonsgegevens door de opdrachtgever, als persoonsgegevens verkregen uit het
onderzoek langer dan 6 maanden na verkrijging worden bewaard.
9. Houd alle persoonsgegevens die worden verzameld en bewerkt geheim en verstrek
persoonsgegevens alleen aan geautoriseerde functionarissen.
10. Wijs bij irritatie van de respondent, bij onaangekondigd onderzoek per spraaktelefoon, op de
mogelijkheid om zijn persoonsgegevens tegen dergelijke vorm van onderzoek te blokkeren via
www.onderzoekfilter.nl.
1.3 Methoden van onderzoek
Er zijn verschillen methoden van onderzoek:
- Een onderscheid naar het doel van het onderzoek:
- Een onderscheid naar desk- en field-onderzoek:
- Een onderscheid naar kwantitatief en kwalitatief onderzoek:
Soorten onderzoek
Soort onderzoek Omschrijving
Beschrijvend onderzoek Onderzoek waarbij je een situatie in kaart wilt
brengen. Meestal heb je niet veel voorkennis.
Exploratief onderzoek Onderzoek waarbij je op zoek bent naar
verbanden en/of verklaringen. Je voorkennis is
veelal groter, maar je weet nog niet waarom zaken
zijn zoals geconstateerd.
Toetsend onderzoek Onderzoek waarbij je een theorie of verwachting
wilt toetsen. In het geval van praktijkonderzoek valt
hieronder ook evaluatieonderzoek. Hierbij wordt
onderzocht oe een ingestelde maatregel het
gewenste effect heeft gehad.
Deskresearch: gebruik van bestaande gegevens.
Fieldresearch: onderzoek waarbij de onderzoeker zelf zijn onderzoek opzet en uitvoert.
Kwalitatief onderzoek: verzamelen van veel en diepgaande informatie over weinig
onderzoekseenheden.
, Kwalitatief onderzoek: verzamelen van cijfermatige informatie over veel onderzoekseenheden, die kan
worden gegeneraliseerd naar de populatie.
Verantwoord onderzoek is:
- Objectief en onafhankelijk.
- Controleerbaar en toetsbaar.
- Herhaalbaar.
- Nauwkeurig.
- Generaliseerbaar naar het domein waarover je een uitspraak wilt doen.
1.4 Onderzoeksproces
Fase Omschrijving
1 aanleiding - Wat is de achterliggende motivatie van
de opdrachtgever?
- Wetenschappelijk of praktijkonderzoek?
2 inkadering - Doelstelling van de opdrachtgever waar
het onderzoek een bijdrage aan moet
leveren c.q. faciliterend aan moet zijn.
- Doelstelling van het onderzoek: wat moet
het onderzoek opleveren?
- Centrale vraag: waar wordt het
onderzoek toe afgebakend, welke vraag
wordt aan het einde als conclusie
beantwoord?
3 onderzoeksmethode - Deskresearch
- Fieldresearch
- Kwalitatief onderzoek
- Kwantitatief onderzoek
4 keuze dataverzamelingsinstrument - Observatie
- Diepte-interviews
- Focusgroepen
- Casestudy
- Enquêtes
- (secundaire) gegevensanalyse
- Fysiologische metingen
- Wijze van afname van interviews en
enquêtes: face-to-face, telefonisch.
Internet, schriftelijk, via de post etc.
5 populatie en eventuele steekproefbepaling - Populatiebepaling
- Operationele populatie
- Steekproef
- Respons verhogende maatregelen
6 ontwikkeling en afname van het - Maken van een lijst met te meten
dataverzamelingsinstrument variabelen.
- Operationaliseren variabelen
- Maken van het instrument
- Testafname instrument en bijstelling
instrument
7 analyse van de gegevens Kwantitatief:
- Maken van een codeboek en
analyseschema.
- Invoer gegevens
- Uitvoeren berekeningen
Kwalitatief:
- Categorisatie
- Verbanden ontdekken
- Hypothesen ontwikkelen en toetsen om
conclusies te trekken
8 beantwoording probleemstelling, rapportage - Onderzoeksvragen beantwoorden
onderzoek - Probleemstelling beantwoorden
